Aksamitnik białobrzuchy

gatunek ptaków z rodziny aksamitników (Hyliota)

Aksamitnik białobrzuchy[3] (Hyliota australis) – gatunek małego ptaka z rodziny aksamitników (Hyliotidae). Występuje w południowej i środkowej Afryce. Zamieszkuje subtropikalne lub tropikalne lasy suche i sawanny.

Aksamitnik białobrzuchy
Hyliota australis[1]
Shelley, 1882
Ilustracja
Po lewej okaz żeński, po prawej okaz męski
z kolekcji Nairobi National Museum
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

aksamitniki

Rodzaj

Hyliota

Gatunek

aksamitnik białobrzuchy

Podgatunki
  • H. a. slatini Sassi, 1914
  • H. a. inornata Vincent, 1933
  • H. a. australis Shelley, 1882
  • H. a. usambara W.L. Sclater, 1932
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]

Podgatunki i zasięg występowania edytuj

W zależności od ujęcia systematycznego wyróżnia się 3 lub 4 podgatunki[4][5]:

  • H. a. slatini – północno-wschodnia Demokratyczna Republika Konga, zachodnia Uganda i zachodnia Kenia. Raz odnotowany w Kamerunie.
  • H. a. inornataAngola, południowa Demokratyczna Republika Konga, Zambia, północno-zachodnie Zimbabwe oraz południowo-zachodnie Malawi po północno-zachodni Mozambik.
  • aksamitnik białobrzuchy[3] (H. a. australis) – środkowe Zimbabwe, środkowy i południowy Mozambik oraz północno-wschodnia RPA.
  • aksamitnik białoskrzydły[3] (H. a. usambara) – północno-wschodnia Tanzania. Takson sporny, przez niektórych systematyków podnoszony do rangi gatunku[4][5].

Morfologia edytuj

Długość ciała 11,5–13 cm; masa ciała 9,5–12 g[4]. Podgatunek usambara: długość ciała 11 cm; masa ciała 9,5–11,2 g[6].

Status edytuj

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2010 roku uznaje aksamitniki białobrzuchego i białoskrzydłego za osobne gatunki i klasyfikuje je następująco:

  • aksamitnik białobrzuchy (H. australis) – gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako rzadki. BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako spadkowy ze względu na postępujące niszczenie siedlisk[2].
  • aksamitnik białoskrzydły (H. usambara) – gatunek zagrożony (EN, Endangered). Liczebność populacji szacowana na 600–1700 dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznawany za spadkowy ze względu na wycinkę lasów[7].

Przypisy edytuj

  1. Hyliota australis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Hyliota australis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  3. a b c Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Hyliotidae Fjeldså, 2014 - aksamitniki - Hyliotas (wersja: 2021-01-16). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2022-01-17].
  4. a b c Pearson, D.: Southern Hyliota (Hyliota australis), version 1.0. [w:] Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana, Editors) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020. [dostęp 2022-01-17]. (ang.).  
  5. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v11.2). [dostęp 2022-01-17]. (ang.).
  6. Pearson, D.: Usambara Hyliota (Hyliota usambara), version 1.0. [w:] Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana, Editors) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020. [dostęp 2022-01-17]. (ang.).  
  7. Hyliota usambara, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2022-01-17] (ang.).

Linki zewnętrzne edytuj