Fiat Chrysler Automobiles

włosko-amerykański koncern motoryzacyjny

Fiat Chrysler Automobiles N.V. (FCA) – dawny koncern motoryzacyjny powstały w 2014 roku w wyniku fuzji włoskiej spółki Fiat S.p.A. z amerykańską Chrysler Group LLC[1]. W styczniu 2021 roku sfinalizowana została kolejna fuzja, w ramach której po połączeniu z francuskim Groupe PSA powstał nowy konglomerat Stellantis[2].

FCA
Fiat Chrysler Automobiles N.V.
Logo
ilustracja
Państwo

 Włochy
 Stany Zjednoczone

Siedziba

Amsterdam, Holandia
(Główne biuro)
Londyn, Wielka Brytania
(Biuro podatkowe)
Auburn Hills, Stany Zjednoczone
(Centrum rozwojowe)

Data założenia

2014[1]
(Fuzja Fiata z Chryslerem)

Data likwidacji

2021[2]
(Fuzja FCA z PSA)

Forma prawna

spółka akcyjna

Prezes

Michael Manley

Dyrektor

John Elkann

Zatrudnienie

191 752[3] (31.12.2019)

Dane finansowe
Przychody

108,187 mld EUR[4] (2019)

Wynik operacyjny

4 mld euro[5]

Wynik netto

6,6 mld euro[4]

Aktywa

96,87 mld euro[4]

Położenie na mapie Michigan
Mapa konturowa Michigan, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „FCA”
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa konturowa Stanów Zjednoczonych, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „FCA”
Ziemia42°39′15,7″N 83°14′01,0″W/42,654361 -83,233611
Strona internetowa

Marki koncernu FCA edytuj

Ostatni skład edytuj

  • Abarth – włoski producent sportowych samochodów działający od 1949 roku,
  • Alfa Romeo – włoski producent samochodów działający od 1910 roku,
  • Chrysler – amerykański producent samochodów działający od 1925 roku,
  • Dodge – amerykański producent samochodów działający od 1900 roku,
  • FIAT – włoski producent samochodów działający od 1899 roku,
  • Jeep – amerykański producent samochodów terenowych i SUV-ów działający od 1941 roku,
  • Lancia – włoski producent samochodów działający od 1906 roku,
  • Maserati – włoski producent samochodów sportowych i luksusowych oraz SUV-ów działający od 1914 roku,
  • Ram – amerykański producent pickupów działający od 2010 roku.

Zlikwidowane lub sprzedane edytuj

  • SRT – amerykańska marka samochodów sportowych działająca w latach 2012–2014, połączona z Dodge,
  • Ferrari – włoska marka samochodów sportowych należąca do Fiata, a później do FCA w latach 1988–2016, wydzielona z koncernu.

Spółki joint-venture edytuj

Pozostałe przedsiębiorstwa edytuj

  • Comau – włoskie przedsiębiorstwo branży robotów produkcyjnych,
  • Teksid – włoskie przedsiębiorstwo branży surowców produkcyjnych.
  • Magneti Marelli – włoski producent części i komponentów dla branży motoryzacyjnej.
  • Mopar – amerykański producent i dystrybutor części samochodowych.
  • La Stampa – włoski dziennik opiniotwórczy.
  • FCA Bank – włoski bank samochodowy i konsumencki.

Historia edytuj

 
Konferencja prasowa FCA w marcu 2019
 
Sergio Marchionne (1952–2018), pierwszy dyrektor generalny FCA
 
Michael Manley, drugi dyrektor generalny FCA

Zaczątkami istnienia koncernu FCA była zapaść amerykańskiego przemysłu motoryzacyjnego związana z kryzysem finansowym z 2007 roku, na której szczególnie ucierpiał Chrysler. Efektem tego było złożenie wniosku o bankructwo 30 kwietnia 2009 roku na podstawie rozdziału 11. amerykańskiego prawa upadłościowego[6]. W pierwszej połowie czerwca postępowanie upadłościowe zakończyło się po tym, jak akcje Chryslera zakupił w 20% włoski FIAT wraz z amerykańskim oraz kanadyjskim rządem[7].

Początkowy udział Fiata w akcjach Chryslera był systematycznie zwiększany, do stycznia 2012 roku wynosząc 58,5%[8]. Dwa lata później włoski koncern stał się jedynym właścicielem Chryslera, stając się właścicielem 100% akcji[9]. Koszt całej transakcji wyniósł 4,9 miliarda dolarów amerykańskich[10].

Powstanie FCA edytuj

29 stycznia 2014 roku FIAT ogłosił razem z Chryslerem, że fuzja podmiotów jest w ostatniej fazie, której efektem było powstanie w październiku tego samego roku nowego, jednolitego, włosko-amerykańskiego podmiotu gospodarczego o międzynarodowym zasięgu rynkowym[11]. Nowy koncern otrzymał nazwę Fiat Chrysler Automobiles N.V., za siedzibę kierownictwa obierając Amsterdam w Holandii, z kolei rezydencję podatkową obejmując w Londynie w Wielkiej Brytanii[12]. Niespełna 2 tygodnie po zakończeniu procesu fuzji Fiata z Chryslerem, zdecydowano się wydzielić dotychczas podlegającą włoskiej części firmę Ferrari. Proces uczynienia z niej oddzielnego podmiotu gospodarczego zakończył się w styczniu 2016 roku[13].

Przełomowym momentem w dziejach koncernu FCA było nagłe ustąpienie ze stanowiska dyrektora generalnego (CEO) Sergio Marchionne 21 lipca 2018 roku, wcześniej wieloletniego zarządzającego włoskim Fiatem[14]. Na następcę Marchionne wskazał dotychczasowego prezesa Jeepa, Mike’a Manleya[15]. Decyzja ta motywowana była problemami zdrowotnymi menedżera, którego kondycja gwałtownie pogorszyła się po zabiegu chirurgicznym ramienia. Sergio Marchionne zmarł 25 lipca 2018 roku[16].

W maju 2019 roku FCA prowadziło zaawansowane rozmowy z francuskim Renault w sprawie fuzji, która polegać miała na podziale akcji 50:50[17]. Rozmowy ostatecznie zostały zerwane z powodu wycofania oferty przez FCA[18].

Fuzja z Groupe PSA edytuj

Niezależnie od ostatecznie nieudanych negocjacji z Renault-Nissan-Mitsubishi w sprawie potencjalnej fuzji, FCA zasiadło do rozmów także z innym motoryzacyjnym gigantem, Groupe PSA, w kwietniu 2019 negocjując wspólny rozwój przyszłych samochodów elektrycznych[19]. W sierpniu 2019 roku rozmowy zatoczyły szersze spektrum, poruszając także kwestię potencjalnej fuzji[20]. Media branżowe ponownie poruszyły ten temat w ostatnich dniach października[21][22], na dzień przed potwierdzeniem się tych informacji.

31 października 2019 roku Fiat Chrysler Automobiles i Groupe PSA oficjalnie ogłosiło plany połączenia się w jeden międzynarodowy koncern samochodowy o wartości ok. 50 miliardów dolarów oraz rocznej sprzedaży na poziomie 8,7 miliona samochodów, i utworzenia w ten sposób czwartego pod względem wielkości tego rodzaju podmiotu w branży motoryzacyjnej na świecie[23]. Przedstawiciele obu koncernów uzgodnili połączenie się w stosunku 50:50[24], planując realizację w ciągu kolejnych 12 miesięcy[25].

Powstanie Stellantis edytuj

 
Logo Stellantis

W połowie lipca 2020 roku oficjalnie ogłoszono nazwę, jaką przyjmie nowy, francusko-włosko-amerykański koncern powstały w wyniku fuzji FCA i PSA. Nowy podmiot gospodarczy nazwano Stellantis, zaczerpując nazwę od łacińskiego „stello”, oznaczającego tyle co „rozjaśniać gwiazdami”[26]. Finalizacja transakcji miała dobiec końca w IV kwartale 2020 roku, jednak uległa ona opóźnieniu z powodu pandemii COVID-19[27].

Ostatecznie, po wyrażeniu zgody przez większości akcjonariuszy na połączenie się FCA z francuskim Groupe PSA[28], nowy podmiot gospodarczy Stellantis rozpoczął swoją działalność 16 stycznia 2021 roku jako czwarty pod względem wielkości koncern motoryzacyjny na świecie[29].

Kontrowersje i krytyka edytuj

 
Fabryka FCA w Detroit

Emisje spalin edytuj

13 stycznia 2017 roku Departament Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych rozpoczął śledztwo wobec rzekomego stosowania przez FCA oprogramowania fałszującego wyniki testów emisji spalin przez pojazdy produkowane przez koncern[30]. W maju tego samego roku federalny organ złożył pozew, zarzucając koncernowi Fiat Chrysler Automobiles montowanie nielegalnego oprogramowania w ok. 100 tysiącach pojazdów wyprodukowanych między 2014 a 2016 rokiem[31]. W styczniu 2019 roku FCA zostało zmuszone do zapłacenia 800 milionów dolarów amerykańskich kary za montowanie nielegalnego, fałszującego oprogramowania w pojazdach napędzanych silnikami diesla[32].

Chrysler a Lancia edytuj

 
Chrysler 300 jako Lancia Thema

Ówczesny dyrektor FCA, Sergio Marchionne, ogłosił w grudniu 2009 roku decyzję o wycofaniu z rynku europejskiego marki Chrysler, włączając jej wybrane modele w portfolio włoskiej Lancii[33]. W lutym 2011 roku przedstawiono oficjalnie gamę nowych modeli Lancii zapożyczonych od Chryslera[34]. Decyzja motywowana chęcią uzupełnienia oferty włoskiej firmy większymi pojazdami i bardziej przejrzystym podziałem rynków zbytu wśród marek podległych FCA[35].

Poszerzenie gamy Lancii miało gwarantować jej wzrost sprzedaży do ok. 295 tysięcy sztuk w Europie, jednak operacja ta zakończyła się rynkowym niepowodzeniem. Z 112 tysięcy sztuk, jakie sprzedała w 2010 roku Lancia, jej sprzedaż nie wzrosła, a spadła do 74 313 sztuk w 2014 roku[36]. Zapożyczone od Chryslera modele zniknęły po krótkim cyklu rynkowym, kończąc się na wycofaniu modelu Voyager w 2016 roku po 4 latach sprzedaży[37].

Nieudana polityka wobec Lancii nie wiązała się z późniejszymi konkretnymi działaniami wobec włoskiego przedsiębiorstwa. Pogrążyło się ono w stagnacji, okrajając swoją ofertę ostatecznie do tylko jednego modelu (Ypsilon) i zasięg rynkowy tylko do rynku włoskiego z 2017 rokiem[38].

Polityka wobec Alfa Romeo edytuj

 
Alfa Romeo Stelvio – jeden z dwóch modeli, jakie udało się wprowadzić marce na rynek na przestrzeni dekady

Fiat Chrysler Automobiles spotyka się z krytyką w mediach motoryzacyjnych z powodu cyklicznie ogłaszanych przez koncern obszernych planów rozwoju portfolio modelowego, które z czasem nie doczekały się pełnej lub jakiejkolwiek formy realizacji. Wielokrotnie rewidowane założenia w szczególnym stopniu nie pokryły się w przypadku marki Alfa Romeo. W 2014 roku miała ona przedstawić 8 nowych modeli[39], w tym powracając do klasy wyższej za pomocą następcy modelu 166 w 2018 roku[40].

W styczniu plany ogłoszono, że plany modelowe ulegną opóźnieniu[41], a pół roku później – całkowicie je zrewidowano[42]. Debiut dużej limuzyny w 2017 roku również został opóźniony[43], ostatecznie w ogóle nie dochodząc do skutku. Ponownie stało się z zapowiadanym dużym SUV-em i modelem Giulia Coupe[44], które pomimo zapowiedzi z 2018 roku już rok później, w listopadzie 2019 roku, zostały wycofane z planów modelowych Alfa Romeo[45].

W efekcie, pomimo obszernych planów modelowych, między 2010 a 2020 rokiem Alfa Romeo zaprezentowało jedynie dwa nowe samochody – średniej klasy sedana Giulia oraz średniej wielkości SUV-a Stelvio.

Polityka wobec innych marek edytuj

 
Ostatnia seria Fiata Punto, 2018

Wielokrotnie rewidowane było podejście FCA do marki Chrysler. Według planów z 2014 roku w ofercie miał pojawić się kompaktowy model 100 i nowy SUV[46], jednak ostatecznie gama zamiast rozwinąć się, to z końcem produkcji sedana 200 w 2014 roku została okrojona do tylko dwóch modeli. W 2018 roku pojawiły się nawet pogłoski o potencjalnej likwidacji Chryslera[47], jednak ostatecznie informacje te nie potwierdziły się.

Z wielokrotnymi opóźnieniami i przesunięciami spotkała się także marka Maserati na czele z niezrealizowanym projektem modelu Alfieri[48][49], a także Jeep. Po ogłoszeniu w 2012 roku powrotu na rynek modelu Wagoneer w 2014 roku, jego debiut przesunięto najpierw na 2019 rok[50], a ostatecznie odbył się on dopiero w 2020 roku – i to tylko w studyjnej wersji. Seryjny model zaplanowano na 2021 rok, 7 lat po pierwotnej dacie debiutu[51].

Kontrowersyjną politykę koncern FCA stosuje także wobec macierzystego Fiata[52]. Pomimo wielokrotnych zapowiedzi o następcy, w 2018 roku wycofano z produkcji model Punto bez kontynuacji[53], a także zapowiedziano koniec produkcji masowych i tanich samochodów marek FCA we Włoszech[54]. Dwa lata później, w lipcu 2020 roku, wbrew tej decyzji ruszyła produkcja nowego, masowego Fiata 500e[55].

Fabryki FCA[56] edytuj

Przypisy edytuj

  1. a b 2014 – Present [online], Fiat Chrysler Automobiles [dostęp 2020-08-18].
  2. a b Czwarty motoryzacyjny gigant świata powstanie 16 stycznia. Jest zgoda akcjonariuszy Dodano: przedwczoraj 07:221 02728. [dostęp 2021-01-07]. (pol.).
  3. Annual Report 2019 [online], Fiat Chrysler Automobiles N.V., s. 31 [dostęp 2020-08-29].
  4. a b c Annual Report 2019 [online], Fiat Chrysler Automobiles N.V., s. 56 [dostęp 2020-08-29].
  5. 2018 annual report. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  6. Chrysler files for Chapter 11 protection. [dostęp 2020-09-23]. (ang.).
  7. Mergers: Commission approves acquisition of Chrysler by Fiat. [dostęp 2020-09-23]. (ang.).
  8. Fiat increases Chrysler stake to 58.5%. [dostęp 2020-09-23]. (ang.).
  9. Fiat shares surge after deal to buy remaining Chrysler stake. [dostęp 2020-09-23]. (ang.).
  10. The new Fiat Chrysler faces a rougher road than many think. [dostęp 2020-09-23]. (ang.).
  11. Merger to Form Fiat Chrysler Automobiles N.V. Completed – FCA Debuts on the NYSE. [dostęp 2020-09-23]. (ang.).
  12. Fiat żegna się z Turynem [online], Onet.pl, 26 lipca 2016 [dostęp 2020-09-23] [zarchiwizowane z adresu 2016-07-27].
  13. FCA Announces Board Intention to Spin Off Ferrari S.p.A.. [dostęp 2020-09-23]. (ang.).
  14. Fiat, Ferrari boards to meet on Marchionne succession – report. [dostęp 2020-09-23]. (ang.).
  15. Fiat Names Jeep Chief Manley to Replace Ailing CEO Marchionne. [dostęp 2020-09-23]. (ang.).
  16. Sergio Marchionne, CEO Who Steered Fiat Chrysler, Dies Aged 66. [dostęp 2020-09-23]. (ang.).
  17. Kirsten Korosec, Fiat-Chrysler proposes 50-50 merger with Renault [online], TechCrunch, 27 maja 2019 [dostęp 2020-09-23] (ang.).
  18. Fiat Chrysler withdraws €33bn Renault merger offer. [dostęp 2020-09-23]. (ang.).
  19. PSA And FCA In Talks To Jointly Develop Electric Vehicles. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  20. Fiat Chrysler-PSA Marriage: It’s a yes!. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  21. Fiat Chrysler and Peugeot parent PSA in merger talks. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  22. FCA in merger talks with French automaker Peugeot. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  23. Fiat Chrysler i grupa PSA chcą się połączyć w jeden koncern. [dostęp 2020-09-24]. (pol.).
  24. Wielka fuzja FCA i PSA. Fiat Chrysler i Peugeot łączą siły. Co to oznacza dla polskich fabryk?. [dostęp 2020-09-24]. (pol.).
  25. Fiat Chrysler and Peugeot owner agree deal to create world’s third largest automaker. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  26. Stellantis: nazwa dla sojuszu grup FCA i PSA. [dostęp 2020-09-24]. (pol.).
  27. Fiat Chrysler-PSA merger plans not delayed by virus crisis, Elkann says. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  28. Akcjonariusze potwierdzili fuzję Fiata i Peugeota. Koncern Stellantis powołany do życia. [dostęp 2021-01-07]. (pol.).
  29. Fiat Chrysler i Peugeot przyspieszają fuzję. Nowy koncern – Stellantis – od 16 stycznia. [dostęp 2021-01-07]. (pol.).
  30. Fiat Chrysler Faces U.S. Criminal Emissions Investigation. [dostęp 2020-09-23]. (ang.).
  31. United States Files Complaint Against Fiat Chrysler Automobiles for Alleged Clean Air Act Violations. [dostęp 2020-09-23]. (ang.).
  32. Fiat Chrysler will pay $800 million to settle diesel emissions lawsuits. [dostęp 2020-09-23]. (ang.).
  33. Fiat May Replace Lancia Models with Chryslers in Europe. [dostęp 2020-09-24]. (pol.).
  34. Colum Wood, 2011 Lancia Lineup of Rebadged Chryslers Revealed Ahead of Geneva Debut [online], AutoGuide.com, 14 lutego 2011 [dostęp 2020-09-24] (ang.).
  35. Chrysler znika. Fiat bierze salony. [dostęp 2020-09-24]. (pol.).
  36. Why Lancia is surviving just one market. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  37. Lancia znika z rynku. [dostęp 2020-09-24]. (pol.).
  38. Lancia to become Italy-only brand. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  39. Alfa Romeo to Launch a Raft of New Models in 2016−2018 Benchmarked Against Germany’s Best. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  40. Alfa Romeo’s 5-Series Fighter Coming In 2018. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  41. FCA Pushes Back Alfa Romeo’s Product Launches, Including SUVs. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  42. Alfa Romeo’s Latest Product Plan Calls For Six New Models By 2020. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  43. Alfa Romeo Delays Plans For Flagship Sedan. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  44. Alfa Romeo To Announce New Large SUV, Giulia Coupe And Hybrid Powertrains. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  45. Alfa Romeo’s new sports cars, large SUV axed in product retreat. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  46. Chrysler Confirms New 100 Sedan, 300 Facelift and New CUVs. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  47. Chrysler Could Be On The Chopping Block. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  48. Maserati Alfieri Allegedly Pushed Back To 2018. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  49. Maserati GranTurismo Is Now First Priority, Alfieri Project In Doubt. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  50. After Five Years Of Waiting, The Jeep Grand Wagoneer Will Finally Arrive In 2019. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  51. Jeep Grand Wagoneer Concept Accurately Previews Truck-Based 2022 Model. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  52. Op-Ed: Sergio Marchionne Should Be Replaced ASAP – Or Else…. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  53. Przyszłość Fiata: żegnajcie Tipo i Punto, witajcie nowe wersje modelu 500. [dostęp 2020-09-24]. (pol.).
  54. FCA’s Sergio Marchionne To Announce The End Of Mass-Market Car Production In Italy. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  55. Video shows how Fiat redesigned the 500 without changing it [Update]. [dostęp 2020-09-24]. (ang.).
  56. Our Plants. [dostęp 2020-09-25]. (ang.).