Łambinowice

wieś w województwie opolskim

Łambinowice (niem. Lamsdorf) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Łambinowice[3][4]. Siedziba gminy wiejskiej Łambinowice.

Artykuł 50°32′18″N 17°33′15″E
- błąd 39 m
WD 50°31'59.9"N, 17°33'0.0"E
- błąd 14 m
Odległość 665 m
Łambinowice
wieś
Ilustracja
Kościół św. Marii Magdaleny w Łambinowicach
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat nyski
Gmina Łambinowice
Liczba ludności (2011) 2477[1]
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-316[2]
Tablice rejestracyjne ONY
SIMC 0498810
Położenie na mapie gminy Łambinowice
Mapa lokalizacyjna gminy Łambinowice
Łambinowice
Łambinowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łambinowice
Łambinowice
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Łambinowice
Łambinowice
Położenie na mapie powiatu nyskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nyskiego
Łambinowice
Łambinowice
Ziemia50°32′18″N 17°33′15″E/50,538333 17,554167
Strona internetowa

Od 1950 r. wieś położona jest w województwie opolskim.

NazwaEdytuj

Nazwa miejscowości była wzmiankowana po raz pierwszy w 1273 roku w formie Lambinouiz. Później notowano także formy Lambinovitz (ok. 1300), villa Lamberti (1335), Lemlinsdorf (1371), k Glumbwowiczom, k. Glombinowiczom (1561), Lambsdorff (1678), Lamsdorf (1784), Lammsdorf (1845), Lamsdorf, Łambinowice (1941), LamsdorfŁambinowice, -ic, łambinowicki (1946)[5].

Na podstawie tzw. zeznania nyskiego z 1561 roku, gdzie w tekście polskim z czeskimi naleciałościami wymienia się formy „K Glombinowiczom, do Glumbniowicz”, uznaje się, że pierwotną nazwą były Głębinowice. W drugim zapisie występuje czeskie u w miejsce polskich ą lub am[6], odpowiadających w wymowie gwarowej samogłosce ę. Grupa nagłosowa - uległa uproszczeniu do Ł-, być może pod wpływem czeskiego nagłosowego H-, które potem opuszczono[7]. Nazwa Głębinowice była zatem nazwą patronimiczną utworzoną od nazw osobowych Głębina lub Głębin, albo nazwą topograficzną utworzoną na wzór nazwy patronimicznej od rzeczownika pospolitego głębina[6].

Polska nazwa w formie Łambinowice formalnie obowiązuje od 16 grudnia 1946 roku[8].

Integralne części wsiEdytuj

Integralne części wsi Łambinowice[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0498827 Okopy przysiółek

ZabytkiEdytuj

 
Dom zakonny elżbietanek, ul. Budzieszowicka 4

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[9]:

  • dom zakonny elżbietanek, ul. Budzieszowicka 4, z 1919 r.
  • obóz jeniecki – Pomnik Pamięci Narodowej, z 1870 r., 1914 r., 1939 r.

W 1864 r. w sąsiedztwie wsi powstał poligon wojskowy. W latach wojny francusko-pruskiej 1870–1871 powstał na terenie poligonu obóz dla trzech tysięcy jeńców francuskich. Pozostałością tego obozu jest cmentarz z 53 grobami. Obóz został reaktywowany podczas I wojny światowej, przeszło przez niego ok. 90 tys. żołnierzy różnych narodowości Rosjan, Anglików, Włochów i Serbów – pozostało po nich blisko 7000 grobów. 3 września 1939 roku Wehrmacht rozpoczął przewożenie do Stalagu VIII B pierwszych polskich jeńców. Byli to głównie żołnierze pojmani po bitwie nad Bzurą. Liczba polskich jeńców sięgała 100 tys. Po rozpoczęciu planu Barbarossa masowo zwożono tu jeńców radzieckich, których umieszczano w osobnym obozie Stalag VIII F. Według różnych szacunków w czasie II wojny światowej w obozie zmarło lub zostało pomordowanych od 40 do 100 tys. jeńców, łącznie przeszło przez niego do 300 tys. żołnierzy sił sojuszniczych różnych narodowości. Około 40 tys. zmarłych w większości jeńców radzieckich jest pochowanych w masowych grobach w pobliżu dawnej wsi Klucznik oraz na cmentarzu jenieckim. Teren obozu jeńców radzieckich wraz z wsią Klucznik stał się poligonem wojskowym. Mieszkańców wsi wysiedlono. W październiku 1944 r. przywieziono tutaj żołnierzy z powstania warszawskiego, wśród nich ponad 1000 kobiet. Większość przewieziono później do innych obozów. Wśród powstańców, którzy zostali umieszczeni w obozie był Witold Pilecki – trafił on do Lamsdorf 8 października 1944 r. w ramach warszawskiego transportu żołnierzy Armii Krajowej. Witold Pilecki przebywał w obozie 10 dni, po których wraz z oficerami Zgrupowania „Chrobry II” został wysłany do oflagu w Murnau. Byli tu też więzieni[10]:

Obozy jenieckie zostały wyzwolone przez Armię Czerwoną w dniach 17 i 18 marca 1945 roku. Jeszcze w 1945 roku w ich sąsiedztwie powstał zarządzany przez Urząd Bezpieczeństwa Publicznego obóz, w którym przetrzymywano Ślązaków i Niemców oraz byłych członków SS. Do obozu trafiali także powracający do Polski żołnierze armii Andersa, którzy wstąpili do niej po dezercji z Wehrmachtu, do którego wcielono ich wcześniej w ramach volkslisty. Początkowo, zbudowany na terenie poligonu wojskowego, obóz MBP miał status obozu przejściowego, następnie został przekształcony w obóz pracy. Jednym z jego komendantów był Czesław Gęborski. W obozie zmarło i zginęło 1000–1500 Niemców i Górnoślązaków[12]. Pamięć zmarłych i zabitych upamiętnia Pomnik Pomordowanych Jeńców. Istnieje także Centralne Muzeum Jeńców Wojennych, prowadzące badania nad losem jeńców w stalagach oraz ofiar obozu.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014-03-09].
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  5. Nazwy miejscowe Polski : historia, pochodzenie, zmiany. pod red. Kazimierza Rymuta. T. 6, L-Ma. Kraków: Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk, 2005, s. 269. ISBN 83-88866-26-5.
  6. a b Słownik etymologiczny nazw geograficznych Śląska. pod red. Stanisławy Sochackiej. T. 7, Lig-Miez. Opole: Wydawnictwo Instytut Śląski, 1994, s. 46. ISBN 83-01-07934-7.
  7. Stanisław Rospond: Słownik etymologiczny miast i gmin PRL. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1984, s. 199. ISBN 83-04010-90-9.
  8. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  9. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 67. [dostęp 2012-12-24].
  10. Stalag 318/VIII F (344) Lamsdorf (pol.). Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu. [dostęp 2012-05-24].
  11. V Dni Otwarte w Centralnym Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu (pol.). Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu, 2010-11-29. [dostęp 2012-05-24].
  12. Edmund Nowak: Czy pamięć potrzebuje pomników? (na przykładzie historii Łambinowic). Polsko-Niemieckie Towarzystwo Zdrowia Psychicznego. [dostęp 2015-08-08].

Linki zewnętrzneEdytuj