Łany (województwo opolskie)

wieś w województwie opolskim

Łany (dodatkowa nazwa w j. niem. Lohnau[3]) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Cisek.

Łany
wieś
Ilustracja
Grota w Łanach
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

kędzierzyńsko-kozielski

Gmina

Cisek

Liczba ludności (2007)

719

Strefa numeracyjna

77

Kod pocztowy

47-253[2]

Tablice rejestracyjne

OK

SIMC

0492776

Położenie na mapie gminy Cisek
Mapa konturowa gminy Cisek, na dole znajduje się punkt z opisem „Łany”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Łany”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Łany”
Położenie na mapie powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego
Mapa konturowa powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Łany”
Ziemia50°12′39″N 18°11′32″E/50,210833 18,192222[1]

W latach 1954-1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Łany, po jej zniesieniu w gromadzie Dzielnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Historia edytuj

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1295. W dokumencie z 23 grudnia t.r. książę opolski Kazimierz II oddaje w dzierżawę młyn w Jaborowicach niejakiemu Frenczkowi. Jednym ze świadków był sołtys "Lan" - Swantonius.[4] Istnienie urzędu sołtysa we wsi świadczy to tym, że była ona lokowana na prawie niemieckim. W 1361 Łany oraz Ostrożnica zostały sprzedane księciu Konradowi oleśnickiemu przez Swadka z rodu Drahotusz za 640 marek.

W 1830 wioska składała się z 82 domów, 1 folwarku i 518 mieszkańców. Była też 1 cegielnia, hodowla owiec i młyn wodny przy folwarku. Do wsi należał także folwark Karłowiec, jak również kilka gospodarstw.

W 1865 wieś dzieliła się na majątek ziemski i samą wioskę. Majątek posiadał 833 morgi pola. We wsi w tym czasie było 34 chłopów, 16 zagrodników, 61 chałupników, 1 karczmarz, 2 kowali i kilku innych rzemieślników. Obszar wsi wynosił 2835 morgów pola. Czynne były 4 młyny.

W 1883 przebudowano kościół parafialny, istniejący już przynajmniej od XIV wieku. Przy kościele stała szkółka dwuklasowa.

W 1925 w Łanach było 192 budynków mieszkalnych z 220 mieszkaniami. Liczba mieszkańców wynosiła 1049 osoby – 492 mężczyzn i 602 kobiety. Językiem niemieckim posługiwało się 112 osób, 22 mówiły po polsku, 446 osób dwujęzycznie.

W 1933 roku Łany liczyły 1218 osób, 549 mężczyzn i 669 kobiet. 103 chłopów miało gospodarstwa ponad 0,5 ha.

Rok 1961 określał liczba mieszkańców na 1015 osób. Wieś posiadała 197 budynków mieszkalnych oraz zajmowała obszar 944 ha.

Zabytki edytuj

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[5]:

  • zespół kościoła parafialnego:
    • kościół pw. św. Bartłomieja Apostoła, z l. 1903-05, wybudowany w stylu neobarokowym jest kościołem parafialnym
    • kaplica św. Jana Nepomucena, z poł. XIX w.
    • cmentarz kościelny
    • ogrodzenie, murowane
  • park pałacowy, z XIX w.
  • spichlerz, ul. Główna 52, drewniany z 1756 r.

inne zabytki:

  • ruiny dworku szlacheckiego.

Ludność wsi w wybranych latach edytuj

Rok Liczba ludności
1830 518
1925 1049
1933 1218
1946 1004
1947 865
1961 1015[6]

Edukacja edytuj

  • Publiczna Szkoła Podstawowa w Łanach, ul. Główna 98a

Komunikacja: układ drogowy edytuj

Znane osoby pochodzące z Łan edytuj

  • Manfred Gorywoda
  • Johannes von Reibnitz- niemiecki dowódca Selbsschutzu podczas powstań śląskich[7]
  • Peter Klimanek- niemiecki fizyk[8]

Przypisy edytuj

  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 71273
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 696 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  4. Edmund Neuwald, Lohnau, str. 38
  5. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo opolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2024, s. 31.
  6. Dane z Urzędu Gminy Cisek.
  7. Verhandlungen des Deutschen Reichstags [online], www.reichstag-abgeordnetendatenbank.de [dostęp 2021-02-11].
  8. Nachruf: Prof. Dr.-Ing. habil. Peter Klimanek | TU Bergakademie Freiberg [online], tu-freiberg.de [dostęp 2021-02-11].

Bibliografia edytuj

  • Stefan Popiołka Ziemia Kozielska, 1963 Opole, Opolskie Zakłady Graficzne