Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy historycznej dzielnicy Krakowa. Zobacz też: Łobzów (ujednoznacznienie).

Łobzów – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy V Krowodrza.

Łobzów
Ilustracja
Pałac Królewski w Łobzowie
Państwo  Polska
Miasto Kraków
Dzielnica V Krowodrza, VI Bronowice
Data budowy od XIV wiek
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Łobzów
Łobzów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łobzów
Łobzów
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Łobzów
Łobzów
Ziemia50°04′31″N 19°54′10″E/50,075278 19,902778

Wieś królewska, położona w drugiej połowie XVI wieku w powiecie proszowickim województwa krakowskiego[1], należała wielkorządów krakowskich[2].

HistoriaEdytuj

W Łobzowie mieści się Pałac Królewski wzniesiony za panowania Kazimierza Wielkiego. Mieściła się tam letnia rezydencja królewska. W 1357 prawdopodobnie powstał tam gotycki zamek Kazimierza Wielkiego, którą przekształcił w manierystyczny pałac Stefan Batory. Prace te wykonał Santi Gucci, który zaprojektował także rozległy ogród. Kolejne przemiany miały miejsce za panowania Zygmunta III, kiedy to Giovanni Trevano nadał pałacowi szatę barokową. W latach 1642-1646 odrestaurowano budowlę. W XVIII wieku Łobzów podupadł. Po III rozbiorze Polski austriackie władze odebrały Łobzów uniwersytetowi. W 1875 w pałacu zorganizowana została Szkoła Kadetów Piechoty. Obecnie gmach pałacu należy do Politechniki Krakowskiej.

Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 86 budynkach w Łobzowie na obszarze 140 hektarów mieszkały 1364 osoby, z czego 1301 (95,4%) było katolikami, 27 (2%) wyznawcami judaizmu, 16 (1,2%) grekokatolikami, a 20 (1,5%) innej religii lub wyznania, 997 (73,1%) było polsko-, 255 (18,7%) niemiecko-, 15 (1,1%) rusko-, a 82 (6%) innojęzycznymi[3].

Teren dawnej rezydencji od strony wschodniej okala mur zbudowany w czasach Stefana Batorego. W jego obrębie znajduje się Ogród Łobzów. Przez teren rezydencji przepływała niegdyś rzeka Młynówka Królewska, zasypana w latach 60. i 70. XX wieku, obecnie stanowiąca deptak. Część terenu rezydencji zajmuje jednostka wojskowa. Na jej terenie mieści się stadion WKS „Wawel” założonego w 1919.

W dwudziestoleciu międzywojennym w Łobzowie stacjonowały następujące jednostki Wojska Polskiego:

W 1994 przy ul. Kijowskiej powstał nowy kościół parafialny pw. bł. Anieli Salawy księży misjonarzy.

CiekawostkiEdytuj

 
Gołębie na Rynku Głównym w Krakowie

Z Łobzowem jest związana popularna przyśpiewka krakowska:

Przyleciał ptaszek z Łobzowa
usiadł na Rynku Krakowa
Asa, tadarasa, asa tadarasa
usiadł na Rynku Krakowa...
A na tym rynku w Krakowie
domy stanęły na głowie,
asa, tadarasa, asa, tadarasa
domy stanęły na głowie.
I zatańczyły, raz, dwa trzy,
a ptaszek siedzi i patrzy,
asa, tadarasa, asa, tadarasa,
a ptaszek siedzi i patrzy.
A kiedy się już napatrzył,
to sam zatańczył, raz, dwa, trzy,
asa, tadarasa, asa, tadarasa,
to sam zatańczył raz, dwa, trzy!

PrzypisyEdytuj

  1. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 1, Mapy, plany, Warszawa 2008, k. 1.
  2. Franciszek Leśniak, Wielkorządcy krakowscy XVI-XVIII wieku, Kraków 1996, s. 18-19.
  3. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XII. Galizien. Wien: 1907.

Linki zewnętrzneEdytuj