Łopuszna (Białoruś)

Ten artykuł dotyczy Wsi Łopuszna na Białorusi. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Łopuszna (biał. Лапушна, ros. Лопушно) – wieś na Białorusi, w rejonie zdzięcielskim obwodu grodzieńskiego, około 21 km na wschód od Zdzięcioła.

Łopuszna
Лапушна
Państwo  Białoruś
Obwód grodzieński
Rejon zdzięcielski
Sielsowiet Daniłowicze
Populacja (2009)
• liczba ludności

189
Nr kierunkowy +375 1563
Tablice rejestracyjne 4
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Mapa konturowa obwodu grodzieńskiego, plisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Łopuszna”
Położenie na mapie Białorusi
Mapa konturowa Białorusi, po lewej znajduje się punkt z opisem „Łopuszna”
Ziemia53°29′13,9″N 25°42′50,2″E/53,487194 25,713944
Portal Białoruś

HistoriaEdytuj

W pierwszej połowie XIX wieku Łopuszna należała do dóbr będących własnością rodziny Pileckich. W połowie XIX wieku Teofila Pilecka wyszła za Zenona Narkiewicza-Jodko, a po jego śmierci – za jego brata Tomasza, wnosząc majątek w posagu do rodziny mężów. Odziedziczył go jeden z synów Tomasza i Teofili, Roman. W związku z przedwczesną śmiercią jedynej córki Romana, Teresy (zmarłej w wieku 15 lat w 1898 roku), na mocy testamentu Romana, w 1920 roku Łopuszna przeszła na własność jego siostrzeńca, Zdzisława Poklewskiego-Koziełła (1885–1939), który był ostatnim właścicielem majątku[1].

Po III rozbiorze Polski w 1795 roku Łopuszna, wcześniej należąca do województwa nowogródzkiego Rzeczypospolitej, znalazła się na terenie powiatu nowogródzkiego (ujezdu) guberni słonimskiej, później litewskiej, grodzieńskiej i mińskiej Imperium Rosyjskiego. Po ustabilizowaniu się granicy polsko-radzieckiej w 1921 roku Łopuszna wróciła do Polski, znalazła się w gminie Kuszelewo w powiecie nowogródzkim województwa nowogródzkiego, od 1945 roku – w ZSRR, od 1991 roku – na terenie Republiki Białorusi[2][3].

W 2009 roku wieś liczyła 189 mieszkańców[4].

Dawny dwórEdytuj

Pileccy zbudowali na początku XIX wieku reprezentacyjny dwór. Trójkątny szczyt frontowego, centralnego portyku, z półokrągłym oknem, był podtrzymywany przez sześć doryckich kolumn. Portyk był otoczony przez taras z tralkową balustradą i schodkami po bokach. Od strony ogrodu do domu przylegała weranda o czterech doryckich kolumnach podpierających jednospadowy daszek. Weranda była również otoczona tarasem z balustradą.

W domu było około 20 pokoi, w amfiladzie, z dużym salonem i jadalnią pośrodku[1][5].

Dom był otoczony rozległym parkiem o powierzchni kilkudziesięciu morgów.

Dwór w Łopusznej nie przetrwał II wojny światowej[6]. Pozostały resztki fundamentów zabudowań oraz wybudowana w 1908 roku na wzgórku kaplica grobowa Jodko-Narkiewiczów. Kaplica ma czterokolumnowy portyk szerokości budynku[7].

Majątek w Łopusznej został opisany w 2. tomie Dziejów rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej Romana Aftanazego[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Łopuszna, [w:] Roman Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, wyd. drugie przejrzane i uzupełnione, t. 2: Województwa brzesko-litewskie, nowogrodzkie, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1993, s. 252–2541, ISBN 83-04-03784-X, ​ISBN 83-04-03701-7​ (całość).
  2. Łopuszna, pow. nowogródzki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 728.
  3. Łopuszno na stronie Radzima.net. [dostęp 2015-11-20].
  4. Liczby ludności miejscowości obwodu grodzieńskiego na podstawie spisu ludności – 14 października 2009. [dostęp 2015-11-20].
  5. Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік. Mińsk: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1993, s. 259. ISBN 5-85700-078-5. (biał.)
  6. Łopuszno na stronie Radzima.org. [dostęp 2015-11-20].
  7. Лопушно na stronie Globus Białorusi (ros.). [dostęp 2015-11-20].