Otwórz menu główne

Ługańsk

miasto we wschodniej Ukrainie

Ługańsk (ukr. Луганськ, Łuhanśk; ros. Луга́нск, Ługansk) – miasto we wschodniej części Ukrainy, przy granicy z Rosją. Stolica obwodu ługańskiego; obecnie stanowi stolicę nieuznawanej Ługańskiej Republiki Ludowej. Leży w Donieckim Zagłębiu Węglowym. W latach 1935–1958 i 1970–1991 nosił nazwę Woroszyłowgrad.

Ługańsk
Луганськ
Ilustracja
Sobór św. Włodzimierza w Ługańsku
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód ługański
Burmistrz Serhij Krawczenko
Powierzchnia 255,3[1] km²
Wysokość 105 m n.p.m.
Populacja (2013)
• liczba ludności
• gęstość

425 848[2]
1 668 os./km²
Nr kierunkowy +380 642
Kod pocztowy 91000-91479
Tablice rejestracyjne BB
Położenie na mapie obwodu ługańskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu ługańskiego
Ługańsk
Ługańsk
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Ługańsk
Ługańsk
Ziemia48°34′N 39°20′E/48,566667 39,333333
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina
Dom Sowietów
Dom Kultury

Duży ośrodek przemysłu ciężkiego, znany między innymi z największej w Europie fabryki lokomotyw spalinowych (Łuhanśkyj Tepłowozobudiwnyj Zawod) oraz dużej fabryki amunicji.

Spis treści

HistoriaEdytuj

14 listopada 1795 r. caryca Katarzyna II wydała ukaz nakazujący budowę pierwszej huty żelaza na południu imperium. Zadanie to zostało powierzone szkockiemu architektowi i mechanikowi Charlesowi Gascoigne. Pierwszy wielki piec uruchomiono 4 października 1800 r. W 1812 roku, podczas wojny z Napoleonem, Zakłady Ługańskie były ważnym ośrodkiem produkcji armat i amunicji. Wokół zakładów metalurgicznych zaczęła rozwijać się osada rzemieślniczo-handlowa. Rozwinięty był zwłaszcza drobny przemysł tłuszczowy[3]. Duży impuls dla intensywnego rozwoju przemysłu dało otwarcie linii kolejowej do Debalcewa w 1878 roku (Kolej Jekateryninska)[3]. 3 września 1882 r. imperator Aleksander III zatwierdził postanowienie rosyjskiej rady ministrów o utworzeniu miasta Ługańsk na bazie osady wokół zakładów oraz wsi Kamjanyj Brid (ros. Kamiennyj Brod). W 1896 r. niemiecki przedsiębiorca Gustaw Hartmann otworzył w Ługańsku fabrykę parowozów, a Belgowie otworzyli fabrykę wyrobów emaliowanych[3]. W 1897 miasto liczyło 20,4 tysiące mieszkańców, z tego około połowa pracowała w przemyśle[3].

Po rewolucji październikowej miasto weszło w skład Doniecko-Krzyworoskiej Republiki Radzieckiej, której na krótko zostało stolicą w kwietniu 1918 r. Ciężkie walki o Ługańsk toczyły się podczas walk o Donbas między marcem a majem 1919 r., opanowane przez czerwonych w marcu 1919 r. miasto zostało zdobyte przez białych 4 maja 1919 r. po zaciętej walce[4]. Czerwoni odzyskali Ługańsk w toku operacji donbaskiej 27 grudnia tego samego roku[5].

Pod rządami radzieckimi nastąpił dalszy rozwój przemysłu, zwłaszcza w postaci znacznie rozbudowanej fabryki parowozów, noszącej teraz nazwę zakładów im. Rewolucji Październikowej, uruchomionej ponownie w 1933[3]. W 1926 ludność liczyła 71,8 tysięcy, a w 1934 – 196 tysięcy[3]. W 1931 roku w Ługańsku pojawiły się autobusy miejskie, a w 1934 roku uruchomiono linię tramwajową[3]. Od 1938 roku miasto zostało stolicą obwodu ługańskiego.

Pomiędzy 17 lipca 1942 a 14 lutego 1943 Ługańsk znajdował się pod okupacją niemiecką[3]. Po 1945 roku w mieście istniały dwa obozy dla jeńców niemieckich. W latach 1935–1958 i 1970–1991 miasto nazywało się Woroszyłowgrad, na cześć Klimienta Woroszyłowa, któremu wzniesiono również w mieście konny pomnik.

6 kwietnia 2014 Ługańsk został faktycznie opanowany przez prorosyjskich separatystów – przeciwników rządu w Kijowie. Stanowi stolicę nieuznawanej Ługańskiej Republiki Ludowej.

W mieście jest kilka szkół wyższych, między innymi Państwowy Uniwersytet Rolniczy, Uniwersytet Pedagogiczny, Uniwersytet Medyczny.

LudnośćEdytuj

Największą liczbę ludności Ługańsk miał w 1995 r. – 535 800 osób. Według spisu powszechnego z roku 2001 Ługańsk liczył 463 tys. osób. Narodowość ukraińską deklarowało 50% mieszkańców, a rosyjską 47%. Dla 84,73% ludności językiem ojczystym był rosyjski, a dla 14,33% ukraiński[6]. W 2013 roku w Ługańsku mieszkało 425 848 osób.

Historyczny skład narodowościowy miasta na podstawie danych ze spisów powszechnych Imperium Rosyjskiego, Związku Radzieckiego i Ukrainy:

  1. Rosjanie: 13 907 (68,16%)
  2. Ukraińcy: 3 902 (19,12%)
  3. Żydzi: 1 449 (7,1%)
  4. Białorusini: 716 (3,51%)
  5. Ormianie: 109 (0,5%)
  6. Polacy: 101 (0,5%)
  7. Niemcy: 101 (0,5%)
  8. Romowie: 48 (0,24%)
  1. Rosjanie: 31 258 (43,69%)
  2. Ukraińcy: 31 127 (43,50%)
  3. Żydzi: 7 132 (9,97%)
  4. Polacy: 461 (0,64%)
  5. Niemcy: 375 (0,52%)
  6. Ormianie: 329 (0,46%)
  7. Białorusini: 190 (0,27%)
  8. Romowie: 121 (0,17%)
  1. Ukraińcy: 119 105 (56,27%)
  2. Rosjanie: 77 107 (36,43%)
  3. Żydzi: 10 622 (5,02%)
  4. Białorusini: 1 124 (0,53%)
  1. Ukraińcy: 49,6%
  2. Rosjanie: 47%
  3. Białorusini: 1%
  4. Żydzi: 1%

Podział administracyjnyEdytuj

Ługańsk dzieli się na 4 rejony:

  • rejon artemiwski (ukr. Артемівський район) – w jego skład wchodzi miasto Aleksandrowsk (ukr. Олександрівськ) oraz osiedla Tepłyczne (ukr. Тепличне) i Dzerżynśke (ukr. Дзержинське), a także osiedle typu miejskiego Juwiłejne (ukr. Ювілейне)
  • rejon żowtnewy (ukr. Жовтневий район) – w jego skład wchodzi miasto Szczastia (ukr. Щастя). Rejon ten jest pod względem obszaru największym rejonem miejskim Ukrainy.
  • rejon kamjanobridski (ukr. Кам'янобрідський район)
  • rejon łeninski (ukr. Ленінський район)[10]

Znane osoby związane z miastemEdytuj

Kluby sportoweEdytuj

Miasta partnerskieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. А. Івченко: Міста України. Київ: 1999, s. 64. ISBN 966-7085-56-2.
  2. Тимошенко Г.М. (red.): Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року». Київ: Державна служба статистики України, 2013, s. 72.
  3. a b c d e f g h Marcin Rechłowicz. Tramwaje w Ługańsku. „Świat kolei”. 3/2011. s. 48-51
  4. red. M. Suprunenko i inni, Istorija Ukrajinśkoji RSR. Tom p'jatyj: Wełyka Żowtnewa socialistyczna rewolucija i hromadianśka wijna na Ukrajini (1917-1920), Naukowa Dumka, Kyjiw 1977, s. 413-414.
  5. ДОНБАСЬКА ОПЕРАЦІЯ, resource.history.org.ua [dostęp 2018-08-25].
  6. Розподіл населення регіонів України за рідною мовою у розрізі адміністративно-територіальних одиниць.
  7. Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей, demoscope.ru [dostęp 2017-11-28].
  8. Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей, demoscope.ru [dostęp 2017-11-28].
  9. Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей, demoscope.ru [dostęp 2017-11-28].
  10. Генеральный план Луганска.

Linki zewnętrzneEdytuj