Ślub – dramat Witolda Gombrowicza wydany w 1953 w Paryżu przez Instytut Literacki (w jednym wolumenie z powieścią Trans-Atlantyk).

Ślub
Autor

Witold Gombrowicz

Typ utworu

dramat

Data powstania

1946

Pierwsze wydanie
Miejsce wydania

Paryż

Język

polski

Data wydania

1953

Wydawca

Instytut Literacki

Gombrowicz napisał Ślub w 1946, w trakcie pobytu w Argentynie. Jest on jednym z trzech, obok dramatów Operetka i Iwona, księżniczka Burgunda, scenicznych utworów Gombrowicza.

Opis fabuły

edytuj

Bohater, jeszcze młody mężczyzna, snuje się ze swym chłystkowatym kolegą po okolicy. Trafiają do gospody prowadzonej przez jego rodziców. Tutaj rozpoczyna się sadomasochistyczna wojna psychologiczna pomiędzy światem młodych i starych, pomiędzy byciem sobą a sztucznością. Zmieniają się maski, gęby i pupy. Utwór ma klimat oniryczny i tajemniczy. Bohaterowie są jakby zahipnotyzowani sobą oraz sztucznością siebie samych. Zetknięcie świata ojcowizny i synczyzny wytwarza nową groteskową jakość. Ludzie jawią się jako marionetki na scenie życia, szukające swej własnej tożsamości. Autor zadaje pytania: kim jednak jesteśmy, skoro ciągle gramy, skoro ktoś ciągle gra wobec nas, skoro cały świat jest wielką błazenadą?[1]

Ślub to dramat formy ludzkiej, która nie potrafi znaleźć własnego, autentycznego oblicza. Wedle utworu jesteśmy czymś na podobieństwo tanich aktorów w codziennym teatrze życia. Gramy raz króla, raz błazna, ale nie wiemy naprawdę kim jesteśmy. W Ślubie autor powraca do dychotomii „ojczyzny – synczyzny” zaprezentowanej wyraźnie w Trans-Atlantyku. Jest on też konsekwentną kontynuacją dyskursu pisarza nad właściwościami „ja” i literacką transpozycją nurtów filozoficznych temu poświęconych. Nawet użycie bogatego i rubasznego, lub wręcz wulgarnego języka, którym opisuje skomplikowane intelektualno-filozoficzne zagadnienia jest świadomym i realizowanym wedle żelaznej zasady chwytem artystycznym. Wielu reżyserów uznaje Ślub za świetną kompozycję sceniczną[1].

Przekład na język kaszubski

edytuj

W 2011 nakładem Gdańskiego Towarzystwa Promocji Kultury Akademickiej wydano przekład dramatu Gombrowicza na język kaszubski.[2] Przetłumaczenia dokonała Hanna Makurat pod naukową redakcją Jerzego Tredera. Utwór w kaszubskiej wersji nosi tytuł Zdënk.[3][2]

Wybrane inscenizacje

edytuj

Źródło: Encyklopedia teatru polskiego[5].

Przypisy

edytuj
  1. a b Ślub  – Teatr Bagatela w Krakowie w Krakowie. teatry.art.pl; archive.org. [dostęp 2015-07-23].
  2. a b Promocja kaszubskiego przekładu Ślubu Witolda Gombrowicza [online], trojmiasto.pl [dostęp 2020-06-03] (pol.).
  3. Opis - Katalog Patron 5 Opac WWW [online], katalog.wbpg.org.pl [dostęp 2020-06-03].
  4. Premiera „Ślubu” w Baju Pomorskim w Toruniu. radiopik.pl. [dostęp 2015-06-19].
  5. Ślub, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (sztuki). [dostęp 2018-03-06].

Bibliografia

edytuj
  • Gombrowicz emigrantów: na podstawie ankiety Michała Chmielowca w londyńskich „Wiadomościach”. Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika, 2006. ISBN 83-231-2040-4.

Linki zewnętrzne

edytuj