Otwórz menu główne

zabytek Śluza IV „Wrocławska”śluza na Starym Kanale Bydgoskim w Bydgoszczy.

Śluza IV
Wrocławska
Ilustracja
Widok jesienią
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Lokalizacja Bydgoszcz
na 13,6 km drogi wodnej Wisła-Odra
Dane techniczne
Długość 43,5 m
Szerokość 6,6 m
Różnica poziomów 2,5 m
Wrota drewniane dwuskrzydłowe
Rodzaj napędu ręczny
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Śluza IV
Śluza IV
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Śluza IV
Śluza IV
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Śluza IV
Śluza IV
Ziemia53°07′38,694″N 17°58′47,651″E/53,127415 17,979903
Śluza IV
Dom śluzowego
Wrota górne
Wrota dolne
Mechanizmy wrót z 1872 roku

Stanowi jedną z budowli hydrotechnicznych starego odcinka Kanału Bydgoskiego, wyłączonego z eksploatacji w 1915 r. Jest to dawna piąta śluza drogi wodnej Wisła-Odra oraz czwarta śluza na Kanale Bydgoskim (1774-1915).

Zarządcą obiektu jest Zarząd Miasta Bydgoszczy.

Spis treści

LokalizacjaEdytuj

Śluza znajduje się w Bydgoszczy, przy ul. Wrocławskiej w parku nad starym Kanałem Bydgoskim.

HistoriaEdytuj

Śluzę wybudowano w latach 1773-1774, pierwotnie bliżej ul. Nakielskiej. Obecna forma budowli pochodzi z lat 1803-1810, kiedy dokonano pierwszej przebudowy drogi wodnej Wisła-Odra. Eksploatowana była z przeznaczeniem dla barek o ładowności do 200 ton do roku 1915, kiedy oddano nowy odcinek kanału z nowo wybudowanymi śluzami Okole i Czyżkówko. Do końca lat 40. XX w. wykorzystywana była awaryjnie. Ostateczne wyłączenie z eksploatacji nastąpiło pod koniec lat 60. XX w.

Od 1972 Stary Kanał Bydgoski wraz ze śluzami znajdował się w gestii miasta Bydgoszczy. W latach 1992-1993 obiekt odrestaurowano według projektu Gerarda Graczyka. W 2005 śluzę wraz z całym zespołem Kanału Bydgoskiego wpisano do rejestru zabytków województwa kujawsko-pomorskiego[1].

W latach 2015-2016 w pobliżu śluzy, między ul. Wrocławską a Cmentarzem Starofarnym, powstał nowy budynek mieszkalny[2]. W 2017 rozpoczęto realizację 2 kolejnych, położonych na południe od IV śluzy[3]. Ośmiokondygnacyjne budynki (w tym 2 podziemne kondygnacje garażowe), wyróżniać się mają dużymi, panoramicznymi balkonami i przeszklonymi tarasami oraz elewacją z materiałów imitujących cegłę i szkło, tynkowaną w odcieniach bieli i szarości. Mniejszy budynek od strony zachodniej będzie zwężać się w kierunku parku, natomiast budynek od strony Wrocławskiej powstaje na planie litery „L”. Planowany termin zakończenia inwestycji to rok 2020[4].

Most przy śluzieEdytuj

Od końca XVIII wieku przy śluzie znajdował się mostek dla pieszych. Po II wojnie światowej znajdowała się tu drewniana przeprawa tymczasowa. W 1962 most przebudowano do obecnej formy żelbetowej z jednią i chodnikami, opartego na starych przyczółkach. Prace prowadziło Płockie Przedsiębiorstwo Robót Mostowych[1].

CharakterystykaEdytuj

Jest to śluza komorowa o konstrukcji ceglanej, posadowiona na ruszcie palowym. Posiada zamknięcia w postaci drewnianych wrót wspornych dwuskrzydłowych, otwieranych w kierunku górnej wody. Zasuwy umożliwiające regulację przepływu wody i napełnianie komory posiadają napęd ręczny. Zachowany układ mechaniczny zasuw pochodzi z 1872 roku[1].

Most przy śluzieEdytuj

Przy głowie dolnej śluzy znajduje się most drogowy w ciągu ulicy Wrocławskiej w Bydgoszczy. Jego długość wynosi 7,9 m, szerokość 9,1 m oraz nośność 15 ton. Konstrukcja składa się z płyty żelbetowej monolitycznej opartej na przyczółkach kamienno-ceglanych połączonych z konstrukcją śluzy. Przeprawa mieści jezdnię oraz dwa chodniki dla pieszych. Przestrzeń żeglugowa pod obiektem wynosi ok. 3 x 6,5 m[1]. Obiektem dysponuje Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w Bydgoszczy.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Monografia mostów województwa kujawsko-pomorskiego. Brda i Kanał Bydgoski. Tom II z serii: Mosty z biegiem rzek pod red. Krzysztofa Dudka. Bydgoszcz – Grudziądz 2012. Wydawca: Związek Mostowców Rzeczypospolitej Polskiej Oddział Pomorsko-Kujawski. ​ISBN 978-83-934160-2-8
  2. Nowoczesny blok początkiem zmian w tej części miasta
  3. Marta Leszczyńska Apartamenty powstają nad Starym Kanałem. Zaczęła się budowa
  4. Inwestycje wokół Starego Kanału

BibliografiaEdytuj


Linki zewnętrzneEdytuj