Otwórz menu główne

Śródmieście (Tarnogród)

dzielnica Tarnogrodu

Śródmieście – jedna z pięciu dzielnic Tarnogrodu, znajdująca się w centrum miasta. Przewodniczącym Zarządu Dzielnicy jest Ryszard Szponar.

Herb Tarnogrodu Śródmieście
Dzielnica Tarnogrodu
Ilustracja
Tarnogrodzki Rynek – część południowo-wschodnia
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat biłgorajski
Gmina Tarnogród
Miasto Tarnogród
Wysokość 225 m n.p.m.
Kod pocztowy 23-420
Tablice rejestracyjne LBL
Plan Śródmieścia
Plan Śródmieścia
Położenie na mapie Tarnogrodu
Mapa lokalizacyjna Tarnogrodu
Śródmieście
Śródmieście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Śródmieście
Śródmieście
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Śródmieście
Śródmieście
Położenie na mapie powiatu biłgorajskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu biłgorajskiego
Śródmieście
Śródmieście
Położenie na mapie gminy Tarnogród
Mapa lokalizacyjna gminy Tarnogród
Śródmieście
Śródmieście
Ziemia50°21′37″N 22°44′30″E/50,360278 22,741667
Portal Portal Polska
Widok z wieży
Dawny pożydowski dom
Dom z zegarem
Pałacyk i cerkiew
Podcienia

Śródmieście jest administracyjnym, kulturalnym, ekonomicznym i społecznym centrum Tarnogrodu. Posiada też funkcje mieszkaniowe. Dzielnica rozpościera się dokoła skrzyżowania dróg wojewódzkich 835 (ul. 1 Maja–Partyzantów) i 863 (św. Jana Pawła II–Lubaczowska), które znajduje się w sercu Śródmieścia – Rynku, Jest to duży plac w kształcie nieforemnego czworokąta o wymiarach 160 × 140 m. Jest to jeden z największych rynków w Polsce[a]. Niegdyś był to jednolity plac z centralnym ratuszem, dziś rynek podzielony jest systemem ulic na cztery główne części.

W samym środku rynku krzyżują się wspomniane już drogi wojewódzkie. Ze względów ekonomicznych jest to zaletą, z punktu widzenia ochrony środowiska i bezpieczeństwa – uciążeniem (obecnie główne skrzyżowanie przekształcone jest w rondo). Dodatkowo, wzdłuż trzech i pół boków rynku przeprowadzone są przejezdne ulice (pd-wsch. ciąg ulic zlikwidowano podczas budowy szpitala), łącznie z dwiema ulicami po obu stronach Domu Kultury oraz ulicą prowadzącą do szpitala. Daje to w sumie system 9 ulic o jednej nazwie – Rynek, co znacznie utrudnia orientację.

Domy mieszkalne usytuowane są wzdłuż trzech pierzei w zachodniej części rynku, po stronie wschodniej dominują budynki użytku publicznego (szpital, dom handlowy, restauracja, biura, przychodnia, sklepy). Jednolitość rynku zakłóca szereg budynków wzniesionych w jego środku – Dom Kultury, 3 bloki mieszkalne, rozlewnia, dom towarowy, dawny dworzec autobusowy (tzw. Poczekalnia) i poczta. W pd.-zach. części rynku jest mały (obecnie mocno przerzedzony) park, jest też trochę zieleni za ową Poczekalnią i wokół pomnika. Dawny dziki park w pn.-wsch. części został wykarczowany kosztem budowy nowej poczty. Dotychczas niezagospodarowany obszar przed Domem Kultury (24 arów) został w wyniku rewitalizacji w 2011 roku przekształcony w wybrukowany otwarty plac, przywracając jednocześnie rynkowi jego pierwotny, historyczny charakter. Na nowym placu powstała także zadaszona scena i dwumetrowy pomnik koguta – symbolu Sejmików Teatrów Wiejskich[b]. Od rynku odchodzą z trzech narożników 4 ulice, tzw. zatyłki – Kościelna, Kościuszki, Cerkiewna i Targowa (2 ostatnie ze wspólnego narożnika). Rynek otaczają krótkie równoległe uliczki.

Do głównych zabytków Śródmieścia należą późnobarokowy kościół parafialny dekanatu Tarnogród pw. Przemienienia Pańskiego (1750)[c] z wolnostojąca dzwonnicą (1777), synagoga (1686)[d], cerkiew prawosławna pw. Świętej Trójcy z (1870) z nieczynnym cmentarzem, plebania (1905) i pałacyk (1930). Znajduje się tu też większa część pomników Tarnogrodu.

Ulice w obrębie dzielnicy to 1 Maja, św. Jana Pawła II[1], 30 Czerwca, Cerkiewna, Cicha, Handlowa, Kościelna, Kościuszki Tadeusza, Kryszkiewicza Czesława, Lubaczowska, Partyzantów, Rynek, Strażacka, Szkolna, Targowa, Wesoła i Zielona.

UwagiEdytuj

  1. Do porównania rynek krakowski ma 200 × 200 m, a warszawski 90 × 73 m
  2. Centrum Tarnogrodu zmieniło oblicze.
  3. Zbudowany według projektu lwowskiego architekta Bernarda Meretyna, z drogocennymi obrazami Tintoretta, sprowadzonymi z Wenecji (motywy śś. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty, 194 × 76 cm), skradzionymi w 1994, lecz odnalezionymi
  4. Z zachowaną aron ha-kodesz, rozbudowana w XIX wieku, obecnie biblioteka i muzeum

BibliografiaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dziennik Urzędowy Województwa Lubelskiego, edziennik.lublin.uw.gov.pl [dostęp 2018-01-19].