Średnik

znak interpunkcyjny
;

Średnik – rozdzielający znak interpunkcyjny. Zarówno graficznie, jak i funkcjonalnie stanowi połączenie przecinka i kropki.

Średnik w języku naturalnymEdytuj

W przeciwieństwie do przecinka służy do oddzielania wyłącznie samodzielnych gramatycznie i logicznie członów wypowiedzenia. Od kropki natomiast odróżnia go mniejsza moc[1] (większa jednak niż przecinka); mimo to niemal zawsze można go zastąpić kropką, zmieniając jedno zdanie zawierające średnik w dwa zdania[2]. Po średniku kolejną część wypowiedzenia pisze się małą literą (ponieważ nadal jest to jedno zdanie).

Średnik w języku naturalnym używany jest:

  • w rozbudowanych wypowiedzeniach złożonych;
  • do oddzielania pojedynczych zdań, samodzielnych pod względem myślowo-pojęciowym (jednak na tyle zbieżnym, że stanowią one treść jednego wypowiedzenia);
  • w zdaniach zawierających rozbudowane wyliczenia – szczególnie wyliczenia dłuższe, których poszczególne punkty zawierają przecinki;
  • dla oddzielenia od siebie kolejnych wyrażeń matematycznych, zwłaszcza podczas przekształcania równania lub nierówności[2].

Szczególnym rodzajem wyliczenia są pozycje bibliograficzne w przypisach. Jeśli poszczególne punkty mają na końcu średnik, to nie powinny zaczynać się wielką literą. W języku polskim przed średnikiem nie stawia się spacji; robi się to jedynie po nim.

W języku francuskim średnik otoczony jest dwiema spacjami (podobnie znak zapytania, wykrzyknik i dwukropek)[3].

Średnik w informatyceEdytuj

W informatyce średnik stosuje się w szczególności w programowaniu jako:

Średnik jest bardzo łatwo dostępny z klawiatury komputera (znajduje się na klawiszu po prawej stronie klawiatury – tam, gdzie również dwukropek); w mniejszym stopniu z telefonu, ze względu na stosunkowo rzadkie użycie.

W Unikodzie średnik występuje w wersji:

Znak Unicode Kod HTML Nazwa unikodowa Nazwa polska
; U+003B &#x3B; lub &#59; SEMICOLON średnik


Średnik w kulturzeEdytuj

Zajmująca się zdrowiem psychicznym amerykańska organizacja non-profitProject Semicolon” zachęca do tatuowania symbolu „;”. Ma to mieć znaczenie symboliczne – jak tłumaczą pomysłodawcy „Średnika używa się, gdy autor mógł zakończyć zdanie, ale zdecydował inaczej. Ty jesteś autorem, a zdanie to twoje życie”[4]. Tatuaż z tym symbolem ma podnosić świadomość społeczną dotyczącą zaburzeń psychicznych, w szczególności zaburzeń depresyjnych[5].

PrzypisyEdytuj

  1. Zasady pisowni i interpunkcji. PWN. [dostęp 2012-09-22].
  2. a b Ewa i Feliks Przyłubscy: Gdzie postawić przecinek?. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984, s. 34–37. ISBN 83-214-0129-5.
  3. Ari Rafaeli, Book typography, Oak Knoll Press, 2005
  4. Tim McDonald, You Are #NotAlone, „Huffington Post”, 6 maja 2016 [dostęp 2020-03-05] (ang.).
  5. Lori Grisham, Semicolon tattoos raise awareness about mental illness, „USA Today”, 10 lipca 2015 [dostęp 2020-03-04] (ang.).