Święta Katarzyna (województwo dolnośląskie)

wieś w województwie dolnośląskim

Święta Katarzyna (niem. Kattern[2]) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Siechnice.

Artykuł 51°1′31″N 17°6′51″E
- błąd 39 m
WD 51°1'59.9"N, 17°7'0.1"E, 51°1'33.46"N, 17°6'52.70"E
- błąd 14 m
Odległość 964 m
Święta Katarzyna
wieś
Ilustracja
Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat wrocławski
Gmina Siechnice
Wysokość 125 m n.p.m.
Liczba ludności (2021) 2586[1]
Strefa numeracyjna 71
Kod pocztowy 55-010
Tablice rejestracyjne DWR
SIMC 0881213
Położenie na mapie gminy Siechnice
Mapa konturowa gminy Siechnice, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Święta Katarzyna”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Święta Katarzyna”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Święta Katarzyna”
Położenie na mapie powiatu wrocławskiego
Mapa konturowa powiatu wrocławskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Święta Katarzyna”
Ziemia51°01′31″N 17°06′51″E/51,025278 17,114167

Wieś położona jest 9 kilometrów na południowy wschód od centrum Wrocławia, do 31.12.2009 r. była siedzibą gminy Święta Katarzyna.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wrocławskiego.

HistoriaEdytuj

Historia osadnictwa na tym terenie sięga 4200 lat p.n.e. Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana była w 1257 roku jako sancte Katherine. Nazwa wsi ma charakter kultowy i pochodzi od imienia patronki miejscowego kościoła. Od XVII wieku notowano niemieckie formy, najpierw Cathern, później Cattern i Kattern. Swoje dobra kuchenne posiadały tam osadzone we Wrocławiu zakony rycerskie: szpitalników–joannitów oraz krzyżowców z czerwoną gwiazdą. Poważnie zniszczona w czasie wojny trzydziestoletniej. W miejscowym kościele do około 1800 r. odprawiane były msze w języku polskim.

Dawny herb gminy Święta KatarzynaEdytuj

 
Dawny herb gminy Święta Katarzyna

Herb gminy Święta Katarzyna przedstawiał na lewej (heraldycznie) połowie czarnego orła dolnośląskiego, z charakterystycznym półksiężycem i krzyżem na piersi – piastowskim symbolem wywodzącym się z czasów Henryka II Pobożnego. Prawa strona herbu przedstawiała koło i miecz na czerwonym tle – symbole męczeństwa świętej Katarzyny Aleksandryjskiej, od której wywodzi się nazwa miejscowości.

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[3]:

Pozostałe zabytki:

  • głowica późnogotyckiej kapliczki słupowej na koronie muru przykościelnego[4],
  • dworzec kolejowy, XIX w.,
  • kaplica cmentarza parafialnego, XIX w.,
  • klasztor Sióstr Elżbietanek, XIX w.,
  • budynek dawnego Urzędu Gminy, XIX w.,
  • zespół zabudowań folwarcznych (ul. Powstańców Śl.), XIX w.

Edukacja, kultura i rozrywkaEdytuj

W Świętej Katarzynie znajduje się Oddział Zespołu Przedszkoli w Żernikach Wrocławskich (ul. Dąbrowskiego 10); Publiczna Szkoła Podstawowa im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia (ul. Główna 94) oraz Oddział Zamiejscowy Gimnazjum im. Księżnej Anny z Przemyślidów w Siechnicach (ul. Główna 94). Funkcjonuje również Gminne Centrum Kultury oraz Biblioteka Publiczna im. Andrzeja Waligórskiego (ul. Główna 82). W miejscowym parku znajdują się "Ścieżka Zdrowia" i Hala Sportowa im. Andrzeja Grubby, a przy miejscowym boisku działa Klub Sportowy "Orzeł Święta Katarzyna".

Religia i społeczeństwoEdytuj

Miejscowość jednolita wyznaniowo, choć podzielona kulturowo i mentalnie, szczególnie wśród starszego pokolenia jako pozostałość po okresie repatriacji z Kresów Wschodnich. Istnieje wyraźny podział na miejscowo rdzenną społeczność i na społeczność wrocławską, która nie utożsamia się ze społeczeństwem miejscowym. Święta Katarzyna nazywana jest "sypialnią Wrocławia". Dominuje wyznanie rzymskokatolickie. W Świętej Katarzynie znajduje się Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej, ustanowione 16 października 1999 r. decyzją kard. Henryka Gulbinowicza – ówczesnego Arcybiskupa Metropolity Wrocławskiego, a konsekrowane 3 maja 2000 r. przez bpa Józefa Pazdura – ówczesnego Biskupa Pomocniczego Archidiecezji Wrocławskiej. Ze względu na obecność łaskami słynącego obrazu Matki Bożej Częstochowskiej, przywiezionego przez repatriantów w 1945 r. z miejscowości Dolina, miejscowość ma charakter pielgrzymkowy. W Świętej Katarzynie znajdują się dwa żeńskie domy zakonne: klasztor Zgromadzenia Sióstr Pasterek od Opatrzności Bożej (Siostry Pasterki) oraz klasztor Zgromadzenia Sióstr Świętej Elżbiety (Siostry Elżbietanki).

Transport i komunikacjaEdytuj

Święta Katarzyna jest miejscowością bardzo dobrze skomunikowaną. Miejscowość leży nieopodal drogi krajowej nr 94 oraz drogi wojewódzkiej nr 395 z dogodnym dojazdem do autostrady A4. Przez Świętą Katarzynę przechodzi Wschodnia Obwodnica Wrocławia (WOW). Do Świętej Katarzyny dawniej docierała komunikacja podmiejska: linie 900L, 900P oraz 910 obsługiwane przez Dolnośląskie Linie Autobusowe (DLA) Sevibus.

1 marca 2019 r. uruchomiona została Siechnicka Komunikacja Publiczna, w ramach której przez Świętą Katarzynę przejeżdżają autobusy 800, 840, 860 i 870 w stronę Siechnic i Żernik Wrocławskich. Zastąpiły one linie 900L, 900P i 910. Nowe autobusy jeżdżą częściej i obejmują nowe trasy na terenie Wrocławia, m.in. Tarnogaj[5]. Dodatkowo przez Świętą Katarzynę przebiega trasa komunikacji autobusowej na trasie Oława-Wrocław oraz Wrocław-Oława obsługiwanej przez PKS Oława. Istnieje również połączenie kolejowe z Wrocławiem i z Opolem.

Miejsca PamięciEdytuj

  • Dąb Pamięci tragicznie zmarłego Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego oraz wszystkich ofiar katastrofy lotniczej pod Smoleńskiem w dniu 10 kwietnia 2010 r. – znajduje się przed kościołem św. Katarzyny Aleksandryjskiej.
  • Dąb Pamięci posadzony dla uhonorowania porucznika Józefa Nawarowskiego, (zamordowanego w Katyniu w 1940 r.) w ramach projektu "Katyń, ocalić od zapomnienia" – znajduje się przed kościołem św. Katarzyny Aleksandryjskiej.
  • Dębem Pamięci Aleksandry Natalli-Świat Posłanki na Sejm RP, tragicznie zmarłej w katastrofie pod Smoleńskiem 10 kwietnia 2010 r., nazwano dąb, która sama posadziła, podczas jednej z wizyt w Świętej Katarzynie – znajduje się w miejscowym parku.

Ludzie związani ze Świętą KatarzynąEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Gmina w liczbach - Portal - Gmina Siechnice i Urząd Miejski w Siechnicach (pol.). [dostęp 2021-10-21].
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  3. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie. 2020-09-30. s. 240-241. [dostęp 2014-05-01].
  4. Święta Katarzyna - gotycka kapliczka słupowa. kapliczki.org.pl. [dostęp 2013-11-05].
  5. MW, Święta Katarzyna pod Wrocławiem. Jak się tutaj mieszka?, cytrynowelove.pl [dostęp 2019-10-04].

Linki zewnętrzneEdytuj