Otwórz menu główne

Świętajno (powiat olecki)

wieś w województwie warmińsko-mazurskim, powiecie oleckim

Świętajno (niem. Schwentainen[2]) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Świętajno.

Świętajno
Herb
Herb Świętajna
Świętajno z lotu ptaka
Świętajno z lotu ptaka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olecki
Gmina Świętajno
Liczba ludności (2011) 954[1]
Strefa numeracyjna (+48) 87
Kod pocztowy 19-411
Tablice rejestracyjne NOE
SIMC 0770850
Położenie na mapie gminy Świętajno
Mapa lokalizacyjna gminy Świętajno
Świętajno
Świętajno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Świętajno
Świętajno
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Świętajno
Świętajno
Położenie na mapie powiatu oleckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu oleckiego
Świętajno
Świętajno
Ziemia54°00′05″N 22°19′03″E/54,001389 22,317500
Strona internetowa miejscowości

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego.

Położona jest nad brzegami jeziora Świętajno i Jeziora Mulistego[3].

Nazwa wsi wywodzi się od jaćwieskiej włości Sentane, położonych nad jeziorem. Część wsi stanowiły niegdyś samodzielne miejscowości i osady: Grądy (mały majątek ziemski), Rogowszczyzna i Luisenhof.

W Świętajnie mieści się siedziba władz samorządowych i innych instytucji potrzebnych do funkcjonowania społeczności lokalnej takich jak bank spółdzielczy, ośrodek zdrowia, lecznica dla zwierząt, urząd pocztowy, posterunek policji, oraz gminny ośrodek kultury.

Władze gminy wykazują dużą dbałość o środowisko naturalne i rozbudowę infrastruktury. Już od kilku lat wydatkuje się znaczne sumy na te cele. Wybudowano m.in. oczyszczalnię ścieków w Świętajnie, kotłownię olejową w szkole podstawowej, skanalizowano miejscowości Świętajno i Sulejki.

HistoriaEdytuj

Wieś założona na prawie chełmińskim 16 marca 1554 na 40 włókach. Wtedy to starosta książęcy, Krzysztof Glaubitz, sprzedał Szczepanowi Kowalowi 4 włóki sołeckie w celu założenia wsi czynszowej.

W 1577 roku powstała parafia ewangelicka, nieco później zbudowano kościół i uruchomiono szkołę. Ostatni budynek trzyklasowej szkoły zbudowany został około 1860 roku. Wieś przez długie lata zamieszkana wyłącznie przez ludność polskiego pochodzenia. W miejscowym kościele nabożeństwa odprawiano po polsku jeszcze na początku XX wieku (według relacji Elizy Alexy). Tu urodził się ks. Marcin Zygmunt Zieleński, polski duszpasterz luterański w Królewcu i wydawca pism religijnych.

W 1938 we wsi było 761 mieszkańców. Był tu urząd pocztowy, urząd stanu cywilnego, posterunek żandarmerii, stacja kolejki wąskotorowej, młyn elektryczny, 3 karczmy, apteka, pracował lekarz oraz kilku rzemieślników.

Obecnie[kiedy?] mieszka tu ok. 1500 osób.

Zabytki i atrakcjeEdytuj

Do najciekawszych obiektów zabytkowych znajdujących się na terenie gminy należy zaliczyć:

  • Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Cichym pochodzący jeszcze z XVI wieku przebudowany w I poł. XVIII wieku. Na uwagę zasługuje znajdujący się w tym kościele ołtarz z gotyckim pochodzącym z XVI wieku tryptykiem św. Agnieszki;
  • kościół z końca XIX w. pw. Matki Bożej Szkaplerznej w Świętajnie, neogotycki, trzynawowy o stylizowanym wystroju, ołtarz główny eklektyczny[4],
  • pałac w Dunajku,
  • dworek w Połomie,
  • park dworski w Rogowszczyźnie
  • park dworski w Cichym,
  • kurhan Jaćwingów z pozostałościami po zamczysku w okolicy jeziora Stopki w Dybowie.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Strona polskawliczbach.pl
  2. Kreis Treuburg
  3. Henryk Chmielewski, Kamil Zdanowski, Jerzy Waluga: Jeziora Pojezierza Ełckiego. Olsztyn: Instytut Rybactwa Śródlądowego, 2007, s. 82–82, 150–151. ISBN 978-83-60111-12-3.
  4. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​​​ISBN 83-7200-631-8​ s. 303

BibliografiaEdytuj