Świętoszówka

wieś w województwie śląskim

Świętoszówka (cz. Svěntošůvka, niem. Swientoschuwka) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Jasienica, na Śląsku Cieszyńskim. Powierzchnia sołectwa wynosi 150,6 ha, a liczba ludności 609[1], co daje gęstość zaludnienia równą 404,4 os./km².

Artykuł 49°48′1″N 18°52′21″E
- błąd 39 m
WD 49°48'15"N, 18°53'40"E, 49°48'17.32"N, 18°54'1.58"E
- błąd 39 m
Odległość 1720 m
Świętoszówka
wieś
Ilustracja
Centrum Świętoszówki
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat bielski
Gmina Jasienica
Liczba ludności (2009) 609
Strefa numeracyjna 33
Kod pocztowy 43-386
Tablice rejestracyjne SBI
SIMC 0055248
Położenie na mapie gminy Jasienica
Mapa konturowa gminy Jasienica, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Świętoszówka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Świętoszówka”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Świętoszówka”
Położenie na mapie powiatu bielskiego
Mapa konturowa powiatu bielskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Świętoszówka”
Ziemia49°48′01″N 18°52′21″E/49,800278 18,872500
Nieoficjalny herb wsi Świętoszówka

HistoriaEdytuj

Miejscowość została prawdopodobnie po raz pierwszy wzmiankowana w dokumencie protekcyjnym biskupa wrocławskiego Wawrzyńca z dnia 25 maja 1223 roku wydanym na prośbę księcia opolsko-raciborskiego Kazimierza dla klasztoru premonstrantek w Rybniku, w którym to wymieniono około 30 miejscowości mających im płacić dziesięcinę. Pośród 14 miejscowości kasztelanii cieszyńskiej wymieniony jest również Suenschi(e)zi, które można identyfikować ze Świętoszówką[2][3]. Nazwa może pochodzić od osadnika Świętosza[4]. Wieś politycznie znajdowała się początkowo w granicach piastowskiego (polskiego) księstwa opolsko-raciborskiego. W 1290 w wyniku trwającego od śmierci księcia Władysława opolskiego w 1281/1282 rozdrobnienia feudalnego tegoż księstwa powstało nowe księstwo cieszyńskie, w granicach którego znalazła się również Świętoszówka. Od 1327 księstwo cieszyńskie stanowiło lenno Królestwa Czech, a od 1526 roku w wyniku objęcia tronu czeskiego przez Habsburgów wraz z regionem aż do 1918 roku w monarchii Habsburgów (potocznie Austrii).

Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 26 budynkach w Świętoszówce (bez Bierów) na obszarze 150 hektarów (według spisu z 1910) mieszkało 240 osób, co dawało gęstość zaludnienia równą 160 os./km². z tego 220 (91,7%) mieszkańców było katolikami a 20 (8,3%) ewangelikami, 228 (95%) było polsko- a 8 (3,3%) niemieckojęzycznymi[5]. Do 1910 roku liczba mieszkańców wzrosła do 251 osób[6].

Po zakończeniu I wojny światowej tereny, na których leży miejscowość - Śląsk Cieszyński stał się punktem sporu pomiędzy Polską i Czechosłowacją. W 1918 roku na bazie Straży Obywatelskiej miejscowi Polacy utworzyli lokalny oddział Milicji Polskiej Śląska Cieszyńskiego, który podlegał organizacyjnie 14 kompanii w Skoczowie[7].

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bielskim.

KościółEdytuj

Na terenie Świętoszówki działalność duszpasterską prowadzą następujące Kościoły:

TransportEdytuj

Przez wieś przebiega droga ekspresowa S52 (Bielsko-Biała - Cieszyn).

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Gmina Jasienica: Sołectwo Świętoszówka. W: jasienica.pl [on-line]. [dostęp 2010-12-04].
  2. Idzi Panic. Z badań nad osadami zanikłymi na Górnym Śląsku w średniowieczu. Uwagi w sprawie istnienia zaginionych wsi podcieszyńskich, Nageuuzi, Suenschizi, suburbium, Radouiza, Zasere, Clechemuje oraz Novosa. „Pamiętnik Cieszyński”, s. 29-37. Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Cieszynie. ISSN 0137-558x. [dostęp 2012-12-31]. 
  3. Śląsk Cieszyński w średniowieczu (do 1528). Idzi Panic (redakcja). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2010, s. 294. ISBN 978-83-926929-3-5.
  4. J. Polak, 2011, s. 6
  5. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XI. Schlesien. Wien: 1906. (niem.)
  6. Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912. (niem.)
  7. Jerzy Szczurek 1933 ↓, s. 32-37.

BibliografiaEdytuj