Święty Idzi

Zobacz też: innych świętych o imieniu Idzi.

Święty Idzi, łac. Sanctus Aegidius, fr. Saint Gilles l’Ermite (ur. ok. 640-650 w Atenach, zm. 1 września pomiędzy 720-725 w Saint-Gilles)[1]francuski opat, eremita z Gallii Narbonensis, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego[2], jeden z Czternastu Świętych Wspomożycieli.

Święty
Idzi

Gilles l’Ermite
eremita, opat
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia ok. 640-650
Ateny (Grecja)
Data i miejsce śmierci 1 września ok. 720-725
Saint-Gilles (Francja)
Czczony przez Kościół katolicki
Cerkiew prawosławną
wspólnotę anglikańską
Wspomnienie 1 września[a]

14 września[b]

Atrybuty łania, książka, laska pasterska
Patron m.in. kulawych, karmiących matek, rybaków, myśliwych, pasterzy, handlarzy końmi, rozbitków, epileptyków oraz:
parafii w: Wyszkowie, Suchej i Zakliczynie a także:
Styrii i Karyntii, Edynburga, Norymbergi, Osnabrücku, Brunszwiku i Tuluzy
Grób św. Idziego w kościele w Saint-Gilles.

Żywot świętegoEdytuj

Dane biograficzne dotyczące Idziego są bardzo skąpe. Podstawowym źródłem do jego losów jest list papieża Jana VIII z 878 roku. Życiorys Idziego z X wieku uchodzi za zbiór zapożyczeń z innych utworów hagiograficznych[3].

Św. Idzi urodził się w Atenach i pochodził z królewskiego rodu. Był synem Teodora i Pelagii[4]. Po śmierci rodziców rozdał majątek ubogim i już w młodym wieku zasłynął cudami. Bojąc się sławy ludzkiej, przybył drogą morską do Marsylii, a do św. Cezarego, biskupa Arles. Ponieważ prowadzić życie pustelnicze, spotkał się z pustelnikiem Weredoniuszem i zamieszkał z nim w dolinie rzeki Gardo – dopływu Rodanu. Ponieważ i tam przybyła za nim sława cudów, przed która uciekł, opuścił Werdoniusza i udał się na miejsce jeszcze dzikie i samotne nad ujście Rodanu. Tam podczas polowania, w pogoni za łanią, jego towarzyszką i żywicielką, odnalazł go król Gotów Flavius, który obiecał na tym miejscu ufundować klasztor, o ile nasz święty zgodzi się być jego pierwszym opatem. Św. Idzi najpierw się opierał, ale w końcu przystał na te propozycję i zabrał się do budowy klasztoru. Następnie przyjął święcenia kapłańskie i został jego pierwszym opatem. Sława i cuda św. Idziego dotarła do króla Franków Karola, który zaprosił go do siebie. Święty spotkał się z nim w Orleanie. Po powrocie do swego klasztoru wybrał się w kolejną podróż, do Rzymu, gdzie ofiarował swój klasztor papieżowi i uzyskał od niego przywilej egzempcji. Ostatnie lata swego życia spędził w swym klasztorze i tam 1 września umarł w sławie świętości.

KultEdytuj

W średniowiecznej Europie był jednym z najpopularniejszych świętych (obok świętego Marcina). Ku jego czci wystawiono wiele kościołów we Francji, w Belgii, w Niemczech, w Austrii, na Węgrzech (wraz z dzisiejszą Słowacją), a także w Polsce.

Relikwie

Relikwie św. Idziego znajdują się od XVI wieku w krakowskiej Katedrze i inowłodzkim kościele, od XVIII/XIX wieku w Złotym Potoku (Cz) i Zrębicach.

Dzień obchodów

Jego wspomnienie liturgiczne w kościele katolickim obchodzone jest 1 września.

W prawosławiu kult św. Idziego nie jest tak rozpowszechniony. Wspominany jest 1 września[5], tj. 14 września według kalendarza gregoriańskiego[6].

Patronat

Wzywany jest w razie bezpłodności i przeciw chorobom psychicznym. Jest patronem karmiących matek, rybaków, myśliwych, pasterzy, handlarzy końmi, rozbitków, epileptyków, chorych, rannych, grzeszników, łuczników, żebraków, zbłąkanych, dobrej spowiedzi, Styrii i Karyntii, Edynburga, Norymbergi, Osnabrücku, Brunszwiku, Tuluzy i Popradu[7].

Ikonografia

W ikonografii przedstawia się świętego w habicie zakonnym, często w jaskini lub na jej tle, z łanią i z ręką przebitą strzałą, czasem też z książką i laską pasterską w dłoni.

Kościoły i sanktuariaEdytuj

Z tym tematem związana jest kategoria: Świątynie pod wezwaniem św. Idziego.

W Polsce, według Galla Anonima, kult św. Idziego rozpowszechnił się od drugiej połowy XI wieku, za sprawą Władysława Hermana i jego żony Judyty (księżniczki czeskiej).

Romańskie kościoły pod jego wezwaniem zachowały się m.in. w Krakowie, we Wrocławiu, w Krobi, w Inowłodzu, w Tarczku, a także nowsze m.in. w Wyszkowie (parafia w 1378, kościół w 1793, sanktuarium 1 września 2014 roku), w Zrębicach (sanktuarium), Giebułtowie, Zakliczynie, Mikorzynie (sanktuarium)[4], w Bałdrzychowie (powiat poddębicki) i w Choceniu (diecezja włocławska).

W Rzymie powstał ekumeniczny ruch młodzieżowy pod patronatem św. Idziego – Wspólnota Sant’Egidio („Wspólnota św. Idziego”, wł. Comunità di Sant’Egidio).

W Pradze w kościele św. Idziego znajduje się parafia polska[8].

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Liturgia katolicka.
  2. Prawosławna liturgia według kalendarza gregoriańskiego.

PrzypisyEdytuj

  1. Ägidius (Gilles)Ökumenisches Heiligenlexikon (niem.).
  2. Parafia św. Idziego w Zrębicach | Św. Idzi. oficjalna strona [dostęp 2020-08-21].
  3. H. Fros (SJ), F. Sowa, Księga imion i świętych, t. 3, kolumna 113.
  4. a b Sanktuarium Świętego Idziego w Mokorzynie. oficjalna strona.
  5. Podwójne datowanie.
  6. Kalendarz prawosławny (1/14 września) na pravoslavie.ru (ang.).
  7. Slávnostná svätá omša na visitpoprad.sk (słow.).
  8. Kościół i parafia świętego Idziego w Pradze. – oficjalna strona (pol.).

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj