Otwórz menu główne

Świadkowie Jehowy w Bułgarii – społeczność wyznaniowa w Bułgarii, należąca do ogólnoświatowej wspólnoty Świadków Jehowy, licząca w 2018 roku 2530 głosicieli, należących do 55 zborów[1][2][a][3]. W 2018 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej zebrały się 5424 osoby[1][4]. Działalność miejscowych głosicieli koordynuje Biuro Oddziału w Sofii[5].

Świadkowie Jehowy w Bułgarii
Państwo  Bułgaria
Liczebność
(2018)
2530
% ludności kraju
(2018)
0,036%
Liczba zborów
(2018)
55
Rozpoczęcie działalności 1888
Mapa lokalizacyjna Bułgarii
Sofia
Sofia
Geographylogo.svg
Położenie Biura Oddziału w Bułgarii

Spis treści

HistoriaEdytuj

Początki działalnościEdytuj

W roku 1888 w Sofii działalność kaznodziejską prowadził Wasyl Stiepanof[4]. W 1903 roku rozpoczęto tłumaczenie publikacji biblijnych na język bułgarski, a w roku 1920 wydano książkę „Miliony obecnie żyjących nigdy nie umrą!”. W latach 20. współwyznawcy z Niemiec ochotniczo podjęli regularną działalność kaznodziejską w Bułgarii. 6 maja 1938 prawnie zarejestrowano Stowarzyszenie Świadków Jehowy w Królestwie Bułgarii[6]. W następnych dziesięcioleciach nadzór nad działalnością w tym kraju sprawowało rumuńskie Biuro Oddziału[4].

Zakaz działalnościEdytuj

W roku 1944 związek religijny został zdelegalizowany, nastąpiły liczne aresztowania głosicieli[7]. W roku 1948 działało około 15 głosicieli[8][4]. W roku 1951 zanotowano liczbę 50 głosicieli.

W latach 70. XX wieku w działalności kaznodziejskiej w tym kraju brały udział grupy współwyznawców z Czech[9] oraz – nieoficjalnie – turyści z ówczesnych krajów socjalistycznych[10]. Pod koniec 1989 roku, gdy upadł ostatni komunistyczny rząd, w kraju było mniej niż 50 głosicieli[11]. W roku 1990 po raz pierwszy grupa ponad 300 osób udała się na kongresCzysta mowa” do Grecji; w kraju w tym czasie działało ponad 100 głosicieli. W roku 1990 powstały pierwsze Sale Królestwa. Do pomocy w prowadzeniu działalności przybyli pionierzy z Polski, z Grecji i Czech[12].

Legalizacja działalnościEdytuj

17 lipca 1991 roku prawnie zarejestrowano działalność Świadków Jehowy w Bułgarii[13][4]. W tym też roku do kraju przybyli pierwsi misjonarze, absolwenci Biblijnej Szkoły Strażnicy – Gilead[11].

W 1994 roku media rozpoczęły oszczerczą kampanię przeciwko „nietradycyjnym” wspólnotom wyznaniowym. Jeszcze w tym samym roku rząd uchwalił restrykcyjną ustawę o religii. W rezultacie Świadkowie Jehowy, podobnie jak inne mniejszości religijne, stracili swój status prawny. Niektórych Świadków Jehowy aresztowano, przerywano również ich zebrania zborowe oraz konfiskowano publikacje biblijne. Bułgarskie sądy nie zapewniły Świadkom Jehowy ochrony prawnej[4][14].

Po wyczerpaniu wszystkich możliwości prawnych w kraju, Świadkowie Jehowy skierowali sprawę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC). 9 marca 1998 roku w ramach ugody uznanej przez ETPC bułgarskie władze zgodziły się zarejestrować Świadków Jehowy jako związek wyznaniowy. Na tej podstawie 7 października 1998 roku Dyrekcja Wyznań Religijnych przy Radzie Ministrów wydała dokument ponownie uznający prawnie Świadków Jehowy w Bułgarii[4][13]. W roku 1999 w kraju działalność kaznodziejską prowadziło ponad 1000 głosicieli.

3 maja 2001 roku ETPC zaakceptował ugodę w sprawie Świadka Jehowy (Stefanov przeciwko Bułgarii). Władze ogłosiły amnestię dla wszystkich więźniów sumienia gotowych podjąć alternatywną służbę cywilną[15][4]. 6 marca 2003 roku Świadkowie Jehowy zostali ponownie zarejestrowani po uchwaleniu nowej ustawy o związkach wyznaniowych. 16 kwietnia 2003 roku władze uznały Pamiątkę śmierci Chrystusa za oficjalne święto Świadków Jehowy, zezwalając im na wykorzystanie w ten dzień wolnego od pracy[4]. 19 maja 2004 roku ETPC zaakceptował ugodę w sprawie Lotter i Lotter przeciw Bułgarii. Władze zapewniły Świadkom prawo do praktykowania religii oraz wyrażania swoich przekonań bez przeszkód[4]. W roku 2004 otwarto Biuro Oddziału[16].

W 2007 roku rozpoczęto działalność kaznodziejską w języku romskim (Bułgaria)[17]. Latem 2009 roku zorganizowano kampanię kaznodziejską z udziałem zaproszonych głosicieli z Europy, mówiących po bułgarsku. W kampanii tej, trwającej siedem tygodni wzięło udział 292 głosicieli z Francji, Grecji, Hiszpanii, Niemiec, Polski i Włoch. Po zakończeniu kampanii w stolicy odbył się kongres „Czuwajcie!” z udziałem Geoffrey’a Jacksona, członka Ciała Kierowniczego. W trakcie kongresu ogłoszono również wydanie Pisma Świętego w Przekładzie Nowego Świata w języku bułgarskim[18].

17 kwietnia 2011 roku kilkudziesięcioosobowa grupa zaatakowała Salę Królestwa w Burgasie, w której Świadkowie Jehowy – ponad 100 osób – obchodzili Wieczerzę Pańską (Pamiątkę). Do sali wrzucano petardy, a samych wyznawców obrzucano kamieniami. Sprawcami przestępstwa była nacjonalistyczna grupa VMRO, która sprzeciwia się działalności Świadków Jehowy w Bułgarii i nie uznaje jej za zarejestrowaną, legalnie działającą religię. Pięć osób zostało przewiezionych karetką do szpitala, w tym jedna ze wstrząsem mózgu. Żaden z poszkodowanych nie odniósł poważniejszych obrażeń[19][20][21][14].

Pod koniec roku 2011 do kraju przybyli misjonarze, absolwenci 131. klasy Szkoły Gilead[22]. Wśród miejscowych pionierów usługują również absolwenci Kursu Biblijnego dla Małżeństw z Polski[23][24].

Od 24 do 26 lipca 2015 roku w stołecznym Narodowym Pałacu Kultury odbył się kongres specjalny „Naśladujmy Jezusa!”. Program przedstawiono w języku bułgarskim i był tłumaczony na język angielski i bułgarski język migowy, a skorzystali z niego delegaci z Bułgarii, Macedonii, Mołdawii, Serbii, Stanów Zjednoczonych i Ukrainy. 60 osób zostało ochrzczonych[25].

25 stycznia 2016 roku Bułgarska Komisja Ochrony przed Dyskryminacją uznała, że telewizja SKAT i jej dwóch dziennikarzy w swoich programach przedstawiało fałszywe i bezpodstawne zarzuty dotyczące Świadków Jehowy. Telewizja ta w swoich programach usprawiedliwiała brutalny atak VMRO z dnia 11 kwietnia 2011 roku w Burgas. Komisja uznała, że sześć programów zawierało akty dyskryminacji religijnej wobec Świadków Jehowy i wykazywały rażące lekceważenie standardów profesjonalnego dziennikarstwa. Podżegały one do przemocy i nienawiści wobec Świadków Jehowy. Komisja nałożyła na stację telewizyjną grzywnę[26]. Sprawa dotycząca pozwolenia na budowę Sali Królestwa nadal oczekuje na rozstrzygnięcie przez ETPC[14].

Do 2017 roku w co najmniej 44 miejscowościach w Bułgarii lokalne władze wprowadziły poprawki do rozporządzeń, ograniczające działalność prawnie zarejestrowanych organizacji religijnych. W ich wyniku Świadkowie Jehowy prowadzący legalną działalność ewangelizacyjną byli pisemnie odwodzeni od działalności kaznodziejskiej, a także wytaczano im pozwy, w wyniku których byli karani grzywną. Jednocześnie w innych miastach zarówno urzędnicy, jak i sądy stają w obronie wolności religijnej i uchylają orzeczenia skazujące na karę grzywny. Ponieważ konstytucja Bułgarii gwarantuje prawo do prowadzenia pokojowej działalności religijnej, Świadkowie Jehowy w Bułgarii podjęli starania, by zakwestionować legalność wszystkich 44 rozporządzeń ograniczających swobody religijne[27]. W październiku 2017 roku sąd w mieście Wraca orzekł, że takie ograniczenia są niezgodne z konstytucją[11].

W sierpniu 2017 roku delegacja Świadków Jehowy z Bułgarii uczestniczyła w kongresie specjalnym „Nie poddawaj się!” w rumuńskim mieście Kluż-Napoka[28]. W lipcu 2018 roku w Tbilisi w Gruzji odbył się kongres specjalny „Bądź odważny!” z udziałem zagranicznych delegacji, w tym z Bułgarii[29].

Kongresy w języku bułgarskim i bułgarskim migowym odbywają się w Sofii, a w Płowdiwie w języku tureckim[b].

Bułgarskie Biuro Oddziału nadzoruje tłumaczenie literatury biblijnej na język bułgarski, bułgarski język migowy, romani (cygański)[5].

StatystykiEdytuj

Liczba głosicieli (w tym pionierów)Edytuj

Dane na podstawie oficjalnych raportów o działalności[30]:

  • najwyższa liczba głosicieli osiągnięta w danym roku służbowym[c] (liczby nad słupkami na wykresie)
  • przeciętna liczba pionierów w danym roku służbowym (ciemniejszym odcieniem, liczby na słupkach wykresu, od 2017 roku tylko liczba pionierów pełnoczasowych, bez pomocniczych)
 

Liczba obecnych na PamiątceEdytuj

Dane na podstawie oficjalnych raportów o działalności[30]:

 

UwagiEdytuj

  1. Są to zbory bułgarskojęzyczne oraz zbór bułgarskiego języka migowego, zbór tureckojęzyczny, zbór rosyjskojęzyczny i dwa zbory języka romani (Bułgaria), a także grupy bułgarskiego języka migowego, grupa angielskojęzyczna, grupa rosyjskojęzyczna oraz grupa tureckojęzyczna. Zbory i grupy bułgarskojęzyczne działają również w Austrii, Belgii, Cyprze, Czechach, Danii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Malcie, Mołdawii, Niemczech, Polsce (Poznań, Warszawa i Wrocław), Portugalii, Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i we Włoszech.
  2. Zgromadzenia obwodowe odbywają się w języku bułgarskim, bułgarskim migowym, romani (Bułgaria), rosyjskim i tureckim.
  3. Rok służbowy liczony jest od września poprzedniego roku kalendarzowego do sierpnia danego roku kalendarzowego.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Watchtower: Sprawozdanie z działalności Świadków Jehowy w poszczególnych krajach w roku 2018. jw.org. [dostęp 2018-12-25].
  2. Bułgaria – Ilu tam jest Świadków Jehowy. jw.org. [dostęp 2018-12-25].
  3. Pierwszy Kurs Służby Pionierskiej w języku romskim. tv.jw.org, 2018-10-24. [dostęp 2018-10-24].
  4. a b c d e f g h i j Watchtower: Sytuacja prawna i prawa człowieka. Bułgaria. jw.org. [dostęp 2016-08-11].
  5. a b Watchtower: Biuro Oddziału w Bułgarii. jw.org. [dostęp 2013-12-11].
  6. Status prawny w Unii Europejskiej. Watchtower, 2016, s. 2. (ang.)
  7. Folder Betel w Bułgarii
  8. 1949 Yearbook of Jehovah's Witnesses. Watchtower, 1949, s. 85–87. (ang.)
  9. Docieranie na inne tereny. W: Rocznik Świadków Jehowy 2000 [on-line]. Biblioteka Internetowa Strażnicy. s. 24.
  10. Rozsądny użytek z coraz większej wolności. W: Rocznik Świadków Jehowy 2009 [on-line]. Biblioteka Internetowa Strażnicy. s. 188, 189.
  11. a b c Watchtower: JW Broadcasting – czerwiec 2018: Zakończenie nauki przez 144 klasę Szkoły Gilead. jw.org, 2018-06-01. [dostęp 2018-06-10].
  12. 1991 Yearbook of Jehovah's Witnesses. New York: Watchtower, 1991, s. 53. (ang.)
  13. a b „To pozwoli wam dać świadectwo”. W: Rocznik Świadków Jehowy 2000 [on-line]. Nowy Jork. s. 200, 201.
  14. a b c Watchtower: Bułgaria – podstawowe informacje. jw.org. [dostęp 2016-08-11].
  15. Królestwo Boże panuje!. Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe, 2014, s. 152.
  16. Nowe obiekty biur oddziałów. W: Rocznik Świadków Jehowy 2006 [on-line]. Biblioteka Internetowa Strażnicy. s. 26.
  17. Watchtower: Pierwszy Kurs Służby Pionierskiej w języku romskim. tv.jw.org, 2018-10-30. [dostęp 2018-11-09].
  18. Specjalna kampania w Bułgarii wydaje plon. W: Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy [on-line]. Biblioteka Internetowa Strażnicy, 15 września 2010. s. 30–32.
  19. Jehovas Zeugen in Deutschland: Pressmitteleilung, Nr 22/11 (niem.). jehovaszeugen.de, 2011-04-26. [dostęp 2015-11-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-08)].
  20. Violent mob attacks Jehovah’s Witnesses in Bulgaria during annual observance of Christ’s death (ang.). 2011-04-21. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-12-09)].
  21. Sytuacja prawna. W: Rocznik Świadków Jehowy 2012 [on-line]. Biblioteka Internetowa Strażnicy. s. 35, 36.
  22. „Jehowa będzie na was patrzył z uśmiechem radości”. W: Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy [on-line]. Biblioteka Internetowa Strażnicy. s. 31.
  23. Nasza Służba Królestwapaździernik 2014, s. 4
  24. Nasza Służba Królestwamarzec 2015, s. 8
  25. Pozdrowienia ze specjalnego kongresu w Bułgarii. tv.jw.org, 2016-09-19. [dostęp 2016-09-19].
  26. Bułgarska komisja nakłada karę za dyskryminację religijną. jw.org, 2016-06-14. [dostęp 2016-06-15].
  27. Watchtower: Czy bułgarskie sądy staną w obronie wolności religijnej?. jw.org, 14 lutego 2017. [dostęp 2017-03-09].
  28. Watchtower: Kongresy specjalne 2017. jw2017.org, 2016-10-01. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-12-25)].
  29. Watchtower: Kongresy specjalne 2018. jw2018.org, 2017-09-10. [dostęp 2017-09-18].
  30. a b

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj