Świadkowie Jehowy w województwie świętokrzyskim

Świadkowie Jehowy w województwie świętokrzyskim – na terenie województwa świętokrzyskiego działalność kaznodziejską prowadzi ok. 3092 głosicieli Świadków Jehowy (stan w 2011)[1], zgromadzających się w 30 zborach oraz trzech grupach polskiego języka migowego (w Kielcach, Ostrowcu Świętokrzyskim i Połańcu), grupie rosyjskojęzycznej (w Kielcach) i grupie ukraińskojęzycznej (w Starachowicach) (stan w lipcu 2020)[2][a].

HistoriaEdytuj

PoczątkiEdytuj

Historia Świadków Jehowy w województwie świętokrzyskim sięga początku lat 20. XX wieku. Od roku 1922 w okolicach Osieku działalność kaznodziejską prowadził Wincenty Kaciosa ze wsi Strzegom. W związku z tym w czerwcu 1925 roku przed Sądem Okregowym w Radomiu toczyła się przeciwko niemu sprawa karna. W 1923 roku działalność prowadzono w okolicach Wiśniowej. Działał tam Błażej Wójcik. W 1925 roku 17-osobowy zbór działał w Kaczkowicach oraz zbór w Dobiesławicach[3].

Na początku lat 30. XX wieku zbory działały w następujących miejscowościach: Kielce, Ostrowiec Świętokrzyski, Strzelce i Kaczkowice.

W procesie, który się odbył 6 października 1931 roku w Sandomierzu zarzucono im głoszenie „pokoju ewangelicznego”, przejawiającego się w całkowitej negacji służby wojskowej i oskarżono także, że uznają się za osoby, których nie można zmusić do obrony kraju[4].

W 1935 roku na terenie województwa kieleckiego działalność prowadzili pionierzy[5]. W latach 30. XX wieku prześladowano grupę Świadków Jehowy w Kielcach. Jak napisał w swoich wspomnieniach pionier, Bolesław Zawadzki, podczas zebrania tego wyznaniadom w Kielcach otoczył tłum złożony z 2000 ludzi, którzy wznosili wrogie okrzyki i zaczęli rzucać kamieniami. Niektórzy taczkami dowozili świeże zapasy. Kiedy potem domownicy wywozili kamienie, które wpadły przez zrujnowany dach i okna, wypełniły one sześć wozów konnych![6].

Okres II wojny światowejEdytuj

W czasie II wojny światowej wielu wyznawców zostało zabitych. 20 maja 1943 roku został zamordowany przez Niemców, Henryk Kubica, który odmówił kopania okopów koło Małogoszcza. W roku 1944 Marian Tkacz, jeden z pierwszych wyznawców na Kielecczyźnie, został zabity w czasie transportu z Kielc[7]. Publikacje Świadków Jehowy były powielane konspiracyjnie w Warszawie, a potem w Krakowie i dostarczane na Kielecczyznę[8].

Okres powojenny, prześladowaniaEdytuj

W roku 1947 na terenie województwa kieleckiego działało 29 zborów[9][10]. W roku 1950 nastąpiła fala aresztowań i od tego roku działalność prowadzona była konspiracyjnie. Funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa zaczęli prowadzić sprawy przeciwko działalności Świadków Jehowy na terenie województwa kieleckiego (kryptonim „R-72”[11]) oraz m.in. w Kielcach, Kazimierzy Wielkiej, Busku-Zdroju, Jędrzejowie, Pińczowie, Opatowie, Staszowie i Secyminie.

W latach 50. i 60. XX w. powstały następne grupy wyznawców. W roku 1960 oficer UB kapitan Pabisiak z Warszawy przeprowadził w Kielcach liczne rewizje i przesłuchania wśród wyznawców[12]. W połowie lat 60. XX wieku rozpoczęto organizowanie większych zgromadzeń, tzw. konwencji leśnych. Wyznawcy za działalność religijną oraz za odmowę służby wojskowej byli skazywani na kary więzienia.

Działalność wydawnicza ich publikacji była prowadzona konspiracyjnie w ukrytych ośrodkach drukarskich na terenie województwa[13] (m.in. w Korzecku[14]). Szczególnie od 60. XX wieku głosiciele w lecie prowadzą grupową wyjazdową działalność kaznodziejską na terenach, gdzie jest mniej wyznawców (wcześniejsze nazwy: obozy pionierskie, ośrodki pionierskie, grupy pionierskie).

Pod koniec lat 70. XX wieku niektórym wyznawcom udało się wyjechać na kongresy poza granice Polski.

Odzyskanie rejestracji, rozwój działalnościEdytuj

 
Od 1999 roku Świadkowie Jehowy ze zborów z południowo-zachodniej części województwa korzystają ze zgromadzeń w Centrum Kongresowym w Sosnowcu

Od roku 1982 rozpoczęto wynajmować ponownie hale sportowe[15], a w następnych latach – również stadiony na zgromadzenia. W Starachowicach odbyło się dziesięć kongresów (stadion Staru), pięć w Kielcach (w latach 2010–2012 w amfiteatrze na Kadzielni[16], w 2014 i 2017 roku w hali Targi Kielce). W roku 2015 kongres regionalny pod hasłem „Naśladujmy Jezusa!” oraz w roku 2016 pod hasłem „Lojalnie trwajmy przy Jehowie!” dla większości głosicieli z województwa odbył się na Stadionie Miejskim w Radomiu[17]. Od roku 1999 wyznawcy z powiatów jędrzejowskiego, włoszczowskiego, kazimierskiego i buskiego korzystają ze zgromadzeń obwodowych i kongresów regionalnych w Centrum Kongresowym w Sosnowcu (z powiatu kazimierskiego i buskiego – do roku 2008 i w latach 2011–2012, 2015, 2018 i 2019 w Krakowie), z okolic Sandomierza – z kongresów regionalnych w Lublinie (poprzednio w Rzeszowie), a ze zgromadzeń obwodowych w Sali Zgromadzeń w Lublinie. Z okolic Ostrowca Świętokrzyskiego i Starachowic ze zgromadzeń obwodowych w lubelskiej Sali Zgromadzeń, a z Kielc i okolic w hali Targi Kielce.

Od lat 90. XX w. powstały liczne Sale Królestwa, m.in. kompleks trzech sal w Kielcach w 2005 roku[18], a w 2011 roku – Sala Królestwa w Jakuszowicach k. Kazimierzy Wielkiej. Od roku 1989 specjalnie przygotowani kaznodzieje odwiedzają zakłady karne na terenie województwa (w Kielcach i Pińczowie), aby prowadzić tam działalność kaznodziejską oraz organizować zebrania i uroczystość Pamiątki śmierci Jezusa Chrystusa[19].

W czasie powodzi w 2010 roku zorganizowano pomoc humanitarną głównie dla współwyznawców poszkodowanych przez kataklizm. Pod koniec roku 2010 przybyli misjonarze ze 129. klasy Szkoły Gilead, aby pomóc w działalności wśród obcokrajowców w Polsce. Skierowani zostali do jednego z kieleckich zborów.

W 2012 roku nastąpiła reorganizacja zborów. W roku 2013 wdrożono program świadczenia publicznego na terenie poszczególnych zborów za pomocą wózków z literaturą biblijną.

ZboryEdytuj

 
Kielce
Busko-Zdrój
Jędrzejów
Sędziszów
Kazimierza Wielka
Chmielnik
Daleszyce
Stąporków
Opatów
Ożarów
Ostrowiec Świętokrzyski
Pińczów
Sandomierz
Skarżysko-Kamienna
Starachowice
Połaniec
Staszów
Włoszczowa
Miejscowości w województwie świętokrzyskim, w których są zbory Świadków Jehowy [2]. Na żółto zaznaczono zbory zgromadzające się w Sali Królestwa sąsiedniego zboru.

Poniższa lista obejmuje zbory zgromadzające się na terenie województwa[b][2]:

Na terenie miast na prawach powiatu (Kielce)
  • Kielce: 5 zborów: Kielce–Barwinek, Kielce–Północ, Kielce–Słowik (w tym grupa języka migowego), Kielce–Wschód (w tym grupa rosyjskojęzyczna), Kielce–Zachód
Na terenie powiatów

UwagiEdytuj

  1. Obwody polskojęzyczne: Kielce, Ostrowiec-Starachowice; polskiego języka migowego: Piotrków-Tomaszów (część).
  2. Jeżeli nie zaznaczono inaczej, miejsce cotygodniowych zebrań chrześcijańskich zboru jest w miejscowości, od której zbór nosi nazwę.

PrzypisyEdytuj

  1. GUS, Stan i struktura demograficzno-społeczna. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011.
  2. a b c Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2020-07-15].
  3. Krótkie Sprawozdanie dla Ministerstwa Wyznań i Oświecenia Publicznego w Warszawie..., Warszawa , 18 lipca 1925.
  4. Remigiusz Kasprzycki, „Naród bez broni”. Niechęć do służby wojskowej w II Rzeczypospolitej z przyczyn religijnych, „Kwartalnik Historyczny Rocznik”, Instytut Nauk o Bezpieczeństwie Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, 2019.
  5. Krzysztof Biliński, Hiobowie XX wieku, Wrocław: Wydawnictwo A Propos, 2012, s. 84, ISBN 978-83-63306-15-1, OCLC 839256207.
  6. Rocznik Świadków Jehowy 1994, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1994, s. 194.
  7. Aleksandra Matelska, „...w miłości nie ma bojaźni” Nazistowskie prześladowania Świadków Jehowy w Polsce, wyd. II, Wrocław: Wydawnictwo A Propos, 2010, s. 171, ISBN 978-83-61387-19-0.
  8. Krzysztof Biliński, Hiobowie XX wieku, Wrocław: Wydawnictwo A Propos, 2012, s. 249, ISBN 978-83-63306-15-1, OCLC 839256207.
  9. K. Urban, Mniejszości religijne w Polsce 1945–1991 (zarys statystyczny), Kraków 1994, s. 20.
  10. Witold Kaszewski, Wierni Jehowie. Dzieje Świadków Jehowy w regionie łódzkim, Wydawnictwo A Propos, 2011, s. 87, ISBN 978-83-917339-8-1.
  11. Sprawa operacyjnego rozpracowania kryptonim "R-72" dot. działalności świadków Jehowy na terenie woj. kieleckiego, IPN.p?,
  12. Rzeczpospolita”, 27 kwietnia 2001.
  13. Przeżyłem próby wiary w Polsce, „Przebudźcie się!”, 8 listopada 2000, s. 19–21.
  14. IPN, Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Kielcach /1945/ 1983-1990, ipn.gov.pl.
  15. Umocnieni duchowo, „Gazeta Wyborcza, GW Kielce”, 9 listopada 1998, s. 2.
  16. Niesamowity chrzest! Kilka tysięcy Świadków Jehowy na kieleckiej Kadzielni!, echodnia.eu.
  17. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2015-01-06].
  18. Inwestycja Stowarzyszenia "Strażnica" na Białogonie, wiadomosci.gazeta.pl, 28 czerwca 2004.
  19. Areszt Śledczy w Kielcach, Świąteczne spotkanie Świadków Jehowy, sw.gov.pl, 2017.