Otwórz menu główne

Świadkowie Jehowy w województwie mazowieckim

Świadkowie Jehowy w województwie mazowieckim – wspólnota religijna Świadków Jehowy w województwie mazowieckim, należących do 139 zborów (stan w październiku 2019)[1][a] – w tym dwa zbory angielskojęzyczne, trzy rosyjskojęzyczne, trzy ukraińskojęzyczne, gruzińskojęzyczny, hiszpańskojęzyczny, języka migowego, ormiańskojęzyczny, włoskojęzyczny oraz grupa anglojęzyczna, arabskojęzyczna, chińskojęzyczna, bułgarskojęzyczna, języka hindi, trzy polskiego języka migowego, rumuńskojęzyczna, siedem ukraińskojęzycznych i wietnamskojęzyczna. Liczba głosicieli na terenie województwa wynosi ok. 11 817 (stan w 2011)[2].

HistoriaEdytuj

PoczątkiEdytuj

W roku 1895 Hipolit Oleszyński – Badacz Pisma Świętego – przyjechał na trzy miesiące ze Stanów Zjednoczonych do Warszawy by członków swojej rodziny i znajomych zapoznać z wierzeniami Badaczy Pisma Świętego. Wizyta ta jednak nie przyniosła oczekiwanych rezultatów[3]. W 1901 roku w zbierała się w Warszawie niemieckojęzyczna grupa 15 osób posługująca się publikacjami w języku niemieckim. Do grupy tej należał Johann Weinz, który literaturę biblijną sprowadzał ze składu literatury w Berlinie za pośrednictwem Margarete Giesecke[4]. W 1905 roku zamieszkał w Warszawie E. Bente, Badacz Pisma Świętego ze Szwajcarii, który objął wakat dyrektora w warszawskiej fabryce koronek przy ul. Skierniewickiej[5].

17 października 1905 roku udało się dokonać pierwszej rejestracji grupy polskich Badaczy Pisma Świętego. Grupę tą kilka razy odwiedził przedstawiciel niemieckiego biura, pielgrzym Hermann Herkendell (1889–1926), stamtąd też sprowadzano literaturę[6]. Przy ul. Żelaznej 82, gdzie mieszkał E. Bente, rozpoczęto organizowanie spotkań w celu analizy Biblii[7]. Działania tych osób sprawiły, że w latach 1907–1909 opublikowano po polsku publikacje Towarzystwa Strażnica (m.in. Wykłady Pisma Świętego), a w 1915 roku regularnie, co miesiąc była publikowana „Strażnica” w języku polskim. Po roku 1907 powrócił ze Stanów Zjednoczonych do Warszawy Wincenty Kin, który Badaczem Pisma Świętego został dzięki Oleszyńskiemu[3]. W tamtym okresie pojawili się wyznawcy w okolicach Kicina koło Ciechanowa[7].

3 maja 1910 roku w 14-osobowym warszawskim zborze złożył wizytę C.T. Russell wraz z J.F. Rutherfordem. Russell odwiedził zbór również w następnym roku. Po tej wizycie dwóch członków zboru – z Warszawy oraz z Ciechanowa – zgłosiło się do służby kolporterskiej. Mimo że już wtedy w Warszawie było wiele osób, które interesowały się studiowaniem Biblii, w urządzaniu ich spotkań przeszkadzała carska policja[8]. Podczas wizyty C.T. Russell zasugerował złożenie do władz wniosku o prawną rejestrację wyznania. W roku 1911 zbór w Warszawie liczył około 25 osób, a w Raszynie około 8. 15 sierpnia 1911 roku 7 osób zostało ochrzczonych[9].

W 1911 roku na prośbę Wincentego Kina C.T. Russell wysłał Hipolita Oleszyńskiego by odwiedził zbory w Warszawie i innych miastach. Bente i Oleszyński przygotowali dwa wnioski do Sekretarza Spraw Religijnych dotyczące legalizacji działalności Badaczy Pisma Świętego jednak mimo poniesionych znacznych nakładów finansowych zostały one załatwione odmownie. Dzięki pomocy pewnego urzędnika pracującego w wojskowości na mocy reskryptu Nr 2167/5 wydanego przez generała-gubernatora Warszawy, 20 maja 1913 roku udało się zalegalizować zbór warszawski oraz uzyskać prawną podstawę działalności Badaczy Pisma Świętego. Dokument ten umożliwił działalność na szerszą skalę. Potwierdzał on istnienie zboru warszawskiego od 1905 roku. Akta urzędowe i sądowe, powołujące się na ten dokument, nawiązują równocześnie do dnia 17 października 1906 roku, kiedy to car wydał ukaz tolerancyjny, potwierdzający istnienie zboru[10]. Uzyskano status wyznania uznanego przez państwo.

Do warszawskiego zboru należeli m.in. Wincenty Kin, Całka, Władysław Kącki z żoną Wiktorią, Kokosiński, Barcikowski, Rudasiowie, Kremerowie. W kwietniu 1915 roku 90 osób zebrało się w Warszawie na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce). W roku 1916 chrzest przyjął Bolesław Uchman z Warszawy, który przez pół wieku był filarem warszawskiego zboru[11]. W 1918 roku warszawski zbór skupiał około 50 osób, które regularnie przychodziły na wykłady. W 1920 roku zarząd polskiej filii Towarzystwa Strażnica w Detroit przysłał do Polski jako swoich przedstawicieli W.S. Kołomyjskiego i Czesława Kasprzykowskiego.

Brak kontaktów na terenie zaboru rosyjskiego z resztą Badaczy Pisma Świętego (np. wiadomość o śmierci C.T. Russella dotarła do Warszawy aż dwa lata po fakcie) podczas I wojny światowej spowodował, że doszło do podziałów i rozłamów. Jedna z grup – Wincentego Kina – wprowadziła swoje nauki i przejęła salę w Warszawie oraz prawo do działalności. Wysłana przez amerykański oddział Towarzystwa Strażnica delegacja złożona z Kołomyjskiego i Kasprzykowskiego uznała, że nauki tej grupy są niezgodne z naukami Towarzystwa Strażnica i w niedługim czasie przywróciła właściwe poglądy. Ponieważ jednak Kin i inni nie powrócili do zboru utracono prawo do działalności, na podstawie którego działali Badacze związani z Towarzystwem Strażnica oraz salę, w której zgromadzał się zbór warszawski. Z tego względu zebrania zborowe i wykłady publiczne obywały się w wynajmowanych salach kinowych.

W 1920 roku istniał już zbór Grzybowo-Windyki, a prężnie działająca grupa w Warszawie, publikowała zapowiedzi niedzielnych wykładów w prasie oraz na ulotkach, rozdawanych na ulicach. Dzięki temu w 1921 roku wykłady publiczne w stolicy gromadziły do 700 słuchaczy. W tym samym roku w Warszawie nastąpiło otwarcie pierwszego biura w Polsce wraz ze składem literatury przy ul. Chmielnej 67/4 oraz sali zebrań przy ul. Hożej 35, która po remoncie mogła pomieścić 400 osób. Od 30 października do 2 listopada 1921 roku w stolicy odbył się pierwszy walny zjazd, na który przybyło ponad 500 osób, a 14 zostało ochrzczonych. Kolejne zgromadzenie odbyło się w 26 grudnia 1922 roku[12]. W 1922 roku na dorocznej Pamiątce śmierci Jezusa Chrystusa w Warszawie zebrało się 259[13], w 1923 – 285[14], a w 1924 – 281 osób. W grudniu 1924 roku by przeciwdziałać zarysowującemu się podziałowi w zborach, Towarzystwo Strażnica jako swojego przedstawiciela wydelegowało do Polski Wacława Wnorowskiego. W ogrodzie przy ul. Ordynackiej na jednym z jego przemówień zgromadziło się kilka tysięcy słuchaczy, a po zakończeniu kazania rozdano tysiące egzemplarzy literatury biblijnej. Przemówienie wygłosił również w Łomży[15]. Rozłam w warszawskim zborze wyraźnie zaznaczył się w okresie Pamiątki 1925 roku. W tym czasie Czesław Kasprzykowski stał się jawnym przeciwnikiem Towarzystwa Strażnica. Związał się on z ruchem LHMM, który w Polsce działa pod nazwą Świecki Ruch Misyjny „Epifania”. W wyniku tego rozdziału Kasprzykowski przekazał Biuro przy ulicy Chmielnej 67/4 Wacławowi Wnorowskiemu, działającemu w roli nowego przedstawiciela Towarzystwa Strażnica, natomiast sala zebrań przy ul. Hożej 35 należała do założonego przez Kasprzykowskiego odłamu. Kasprzykowski przejął też zarejestrowane na siebie stowarzyszenie „Badacze Pisma Świętego – Grupa II”[16]. W wyniku tego grupa Badaczy Pisma Świętego związana z Towarzystwem Strażnica pozostała bez rejestracji[17]. W roku 1925 zbory odwiedził Joseph F. Rutherford wraz z Alexandrem H. Macmillanem[18].

Na przełomie roku 1926 i 1927 kolporterzy prowadzili działalność w rejonie Płocka, Ciechanowa i Ostrołęki[19].

W roku 1926 krajowe biuro Towarzystwa Strażnica oraz sala zebrań warszawskiego zboru zaczęły funkcjonować przy ul. Nowy Zjazd 1 w Warszawie. Na warszawską konwencję zorganizowaną 25 grudnia 1927 roku przybyło około 500 osób[20][5]. Na początku lat 30. XX wieku zbory istniały m.in. w Warszawie, Ostrołęce, Krasnosielcu i Mławie. W konwencji w Warszawie, która odbyła się w dniach 7–9 czerwca 1930 roku, uczestniczyło około 300 osób, a ochrzczono 52. W 1930 roku w biurze krajowym pracowało siedmiu pracowników. Ponieważ Badacze Pisma Świętego związani z Towarzystwem Strażnica byli zmuszeni zrezygnować z budynku przy ul. Nowy Zjazd 1 konieczne stało się przeniesienie biura do Łodzi.

W tym czasie Wilhelmowi Scheiderowi swoje pełnomocnictwa do reprezentowania pierwszej grupy Badaczy Pisma Świętego zarejestrowanej przed I wojną światową na mocy reskryptu nr 2167/5 przekazał Całka, który był w 1913 roku upoważniony przez władze carskie. Dzięki temu Badacze Pisma Świętego, związani z Towarzystwem Strażnica ponownie działali legalnie[21].

Przez krótki czas „Złoty Wiek” (obecnie „Przebudźcie się!”) był dostępny również w sprzedaży w kioskach ulicznych wraz z prasą światową i szeroko reklamowany na ulicach Warszawy i Łodzi. Ponieważ czasopismo to zdaniem strony kościelnej podważało doktryny i autorytet Kościoła katolickiego, strona kościelna wywierała presję na władze by uniemożliwić jego wydawanie[22]. W roku 1936 filia administracji tego czasopisma mieściła się przy ul. Długiej 46/52[23]. W 1936 roku władze zakazały publikacji czasopisma „Złoty Wiek”, które od 1 października 1936 roku do początku II wojny światowej ukazywało się w Warszawie pod nowym tytułem „Nowy Dzień”[24].

 
W czasie II wojnie światowej wielu wyznawców zostało osadzonych w obozach koncentracyjnych i nosiło znak – fioletowy trójkąt

Okres II wojny światowejEdytuj

Zobacz więcej w artykule Świadkowie Jehowy w Polsce, w sekcji Okres II wojny światowej.

W czasie II wojny światowej wielu wyznawców zginęło w hitlerowskich obozach koncentracyjnych m.in. w Auschwitz-Birkenau. Znalazło się wśród nich 23 Świadków Jehowy przywiezionych z Radomia. Naziści starali się, aby w jednym bloku nie przebywało więcej niż 2–3 wyznawców. Heinrich Himmler osobiście nakłaniał wyznawców w 1941 do podpisania oświadczenia o wyrzeczeniu się wiary, jednak nikt tego nie uczynił[25][26][27][28][29][30]. Prof. Christine King, napisała: „Im bardziej byli uciskani, tym mocniej zwierali szeregi, a ich opór nabierał twardości diamentu”[25].

Matryce woskowe „Strażnicy” przygotowywano w Warszawie, a odpowiedzialni za poszczególne strefy dbali o ich powielenie w innych częściach kraju. 4 grudnia 1942 roku policja niemiecka aresztowała w mieszkaniu przy ul. Chłodnej 36 w Warszawie dwóch wyznawców, którzy powielali publikacje Świadków Jehowy: Stefana Milewskiego i Jana Gontkiewicza. Wkrótce potem zostali wysłani do obozu koncentracyjnego na Majdanku, następnie do Buchenwaldu. Zadania ich przejął Ludwik Kinicki, który poza tym nadzorował działalność Świadków Jehowy na całym obszarze Generalnego Gubernatorstwa. Aresztowany dwa lata później, zmarł pod koniec 1944 roku w obozie koncentracyjnym Gusen na terenie Austrii.

Świadkowie Jehowy byli więzieni na Pawiaku i rozstrzeliwani m.in. w okolicach Mławy i Modlina[31].

 
Publikacje Świadków Jehowy („Nasza Służba Królestwa” z lat 50. XX w.) drukowano potajemnie w okresie zakazu działalności również na terenie województwa mazowieckiego

Okres powojenny, prześladowaniaEdytuj

W 1947 roku odbyła się konwencja w Warszawie. W grudniu 1947 roku na terenie województwa warszawskiego działało 28 zborów[32][33]. 2 lipca 1950 roku Świadkowie Jehowy zostali poinformowani o rozwiązaniu wyznania i jego delegalizacji[5]. Artykuły prasowe z początku lat 50. XX wieku ostro atakowały Świadków Jehowy. Władzom jednak nie udało się zdusić ich działalności. W następnych dziesięcioleciach – już w czasie zakazu działalności – powstawały kolejne zbory. Rozrastające się liczebnie dzielono na mniejsze, które po przekroczeniu ponad 120–150 głosicieli znowu dzielono na nowe. Działalność drukarska ich publikacji była prowadzona konspiracyjnie w kilku ukrytych ośrodkach na terenie województwa.

W dniach od 16 do 22 marca 1951 roku odbywała się w Warszawie przy drzwiach zamkniętych rozprawa sądowa przeciwko Świadkom Jehowy, na którą nie wpuszczono publiczności. Współwyznawcy zgromadzili się przed gmachem Wojskowego Sądu Rejonowego przy ulicy Koszykowej – chcieli swoją obecnością dodać im otuchy i zachęcić ich do wytrwałości. Służby więzienne dowoziły oskarżonych karetkami pogotowia ratunkowego od razu na wewnętrzny dziedziniec sądu. Kiedy jednak więźniowie wysiedli z samochodów, usłyszeli słowa pokrzepienia i zachęty wykrzykiwane przez dzieci współwyznawców, którym udało się dostać w pobliże muru sądu. Na ławie oskarżonych zasiadło siedmiu wyznawców: czterech członków zarządu oraz trzech innych, których z różnych powodów uznano za ważnych w organizacji. Prokurator domagał się kary śmierci dla Wilhelma Scheidera. Sąd skazał go na dożywotnie więzienie. Trzej inni członkowie zarządu otrzymali wyroki po 15 lat więzienia, zaś pozostali trzej – mniejsze kary ciężkiego więzienia. W roku 1956 trzej wyznaczeni wyznawcy, zgłosili się do Urzędu do Spraw Wyznań, zwracając uwagę, że zarówno oni sami, jak i pozostali Świadkowie Jehowy uważają uwięzionych członków zarządu za niewinnych. Wkrótce wypuszczono dziesiątki wyznawców, wielu pozbawionych wolności od roku 1950.

W roku 1957 ponownie złożono wniosku o legalizację. W 1960 roku UB przeprowadził rewizję w mieszkaniu Mariana Brodaczewskiego w Otwocku, gdzie znaleziono ponad sto egzemplarzy „Strażnicy”, broszury, bruliony, notatki i kalendarz z zapiskami. Przez kilka dni więziono go w pomieszczeniach biurowych MSW przy Rakowieckiej. Mimo że minęło 48 godzin od zatrzymania, nie przedstawiono mu prokuratorskiego nakazu aresztowania. Sprawy tego bezprawnego zatrzymania nigdy nie wyjaśniono. Agent UB doniósł, „że Brodaczewski jest członkiem trzyosobowego Komitetu Krajowego i sługą okręgu II obejmującego teren województwa krakowskiego oraz część województw kieleckiego i rzeszowskiego” i jest odpowiedzialny za łączność ze współwyznawcami z ZSRR. Zakład Kryminalistyki KGMO nakazał rewizje u członków wyznania, w wyniku których m.in. w Krakowie znaleziono różne arkusze papieru listowego, kratkowanego i bloczki kieszonkowe. Specjaliści mieli przeprowadzić ekspertyzę grafologiczną, mającą dowieść, że wszystko zostało nakreślone tą samą ręką Brodaczewskiego. „Grafolodzy jednak się ociągali, stale domagali się nowych próbek pisma. Ale Brodaczewski okazał się niewdzięcznym aresztantem, bo nie dość, że odmawiał jakichkolwiek zeznań kapitanowi Stefanowi Pabisiakowi z SB w Warszawie, to nie chciał nawet tej odmowy potwierdzić własnym podpisem[34].

W maju 1963 roku Sąd Najwyższy w Warszawie zezwolił na indywidualne wyznawanie kultu religijnego i na ten werdykt (VI Ko 48/60, OSNKW 1963, z. 10, poz. 180) powoływali się Świadkowie Jehowy w czasie zatrzymań przez służby bezpieczeństwa podczas głoszenia lub zebrań religijnych.

Szczególnie od lat 70. XX wieku głosiciele w lecie prowadzą grupową wyjazdową działalność kaznodziejską na terenach, gdzie jest mniej wyznawców (wcześniejsze nazwy” grupy pionierskie, ośrodki pionierskie, obozy pionierskie). W roku 1972 podjęto kolejne bezskuteczne próby legalizacji. Jeszcze w okresie represyjnego zakazu z nieoficjalną wizytą przebywał w Polsce trzeci prezes Towarzystwa Strażnica Nathan H. Knorr wraz z żoną[35]. W połowie lat siedemdziesiątych po wyborze na członka Ciała Kierowniczego nieoficjalnie odwiedził Polskę Teodor Jaracz z żoną. Ze względu na możliwość podsłuchu rozmowy z nadzorcami działalności w Polsce przeprowadzał podczas spacerów na świeżym powietrzu[36].

Czas „odwilży”Edytuj

W roku 1977 przedstawiciele Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy oficjalnie spotkali się z niektórymi wyznawcami na terenie obecnego województwa mazowieckiego. W następnym roku Milton G. Henschel i Theodore Jaracz złożyli wizytę w Urzędzie do Spraw Wyznań[37]. Pod koniec lat 70. XX w. niektórym Świadkom udało się wyjechać na kongresy poza granice Polski – najpierw do Lille we Francji, potem do Kopenhagi w Danii (1978), a w latach 1980 i 1981 – do Wiednia. Od roku 1982 rozpoczęto ponownie wynajmować hale sportowe (m.in. Torwar, hale Gwardii[38]), a w następnych latach również stadiony na większe zgromadzenia.

W roku 1984 pozwolono sprowadzić ze Stanów Zjednoczonych 60 000 egzemplarzy książki Mój zbiór opowieści biblijnych na adres jednego z podwarszawskich współwyznawców. W Warszawie z udziałem wyznawców, wytwórnia Poltel na zlecenie Telewizji Polskiej nagrała 62 minutowy film dokumentalny Dobra nowina o Królestwie[39], rok później powstał podobny film pt.Lud zachowujący prawość, dołączono do nich również sceny z warszawskich kongresów „Rozwój Królestwa” w 1984 i „Lud zachowujący prawość” w 1985 roku.

Świadkowie Jehowy w Polsce w celu ułatwienia importu swoich publikacji 12 lutego 1985 roku zarejestrowali w Warszawie spółkę pod nazwą Strażnica – Wydawnictwo Wyznania Świadków Jehowy w Polsce. W 1985 roku na Stadionie Dziesięciolecia odbył się kongres międzynarodowy pod hasłem „Lud zachowujący prawość”. W 1988 roku Polskę odwiedzili Milton George Henschel i Theodore Jaracz z Ciała Kierowniczego.

Odzyskanie rejestracji prawnej i rozwój działalnościEdytuj

 
Ścieżka pomiędzy obiektami Biura Oddziału w Nadarzynie
 
Zaproszenie na zakończenie Kursu Usługiwania w Nadarzynie w 1997 roku.
 
Sala Królestwa w Legionowie

12 maja 1989 roku Świadkowie Jehowy w Polsce zostali oficjalnie zarejestrowani i zalegalizowani Związek wyznaniowy jest wpisany do rejestru MSWiA pod numerem 34. Tymczasową siedzibą Biura Oddziału był budynek przy ul. Prostej 17 w Markach. W dniach 11–13 sierpnia 1989 roku na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie, odbył się kongres międzynarodowy pod hasłem „Prawdziwa pobożność” z udziałem 60 366 obecnych, na którym zostało ochrzczonych 1905 nowych wyznawców. Część programu tłumaczono jednocześnie na 16 języków. W Warszawie i okolicy znaleziono noclegi dla 21  tys. delegatów[40][41][42][43].

Na początku lat 90. XX wieku zgromadzenia obwodowe i specjalne odbywały się w Sali Kongresowej w stolicy[44][5], w latach 1999–2004 w Sali Zgromadzeń przy ul. Szwedzkiej w Warszawie, w Ostrołęce, a od 2004 roku w Sali Zgromadzeń w Ursusie.

W 1990 roku na kongresie „Czysta mowa”, który odbył się na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie oprócz Polaków było obecnych ponad 17 tysięcy delegatów zza wschodniej granicy.

Delegaci z Polski byli obecni w różnych latach na kongresach międzynarodowych i specjalnych w takich krajach, jak: Czechy (1991, 1996), Dania (2019), Ekwador (2019), Francja, Grzuzja (2018), Kanada, Korea Południowa (2014), Niemcy (1990, 1998, 2006, 2009, 2019), Rumunia (2017), Rosja (1992, 1993), Stany Zjednoczone (1998, 2014, 2019), Szwecja (2012), Ukraina (1993) i Węgry (1991).

Na początku lat 90. XX wieku rozpoczęto organizować dla wytypowanych wyznawców kursy języka migowego, aby mogli oni w czasie działalności kaznodziejskiej dotrzeć do głuchoniemych oraz prowadzić w tym języku zebrania religijne. Kursy odbywały się na Sali Królestwa w Zielonce.

28 listopada 1992 roku oddano do użytku – wybudowane przez wolontariuszy w czasie 20 miesięcy – Biuro Oddziału Świadków Jehowy w Polsce w Nadarzynie[45][5], a dzień później na warszawskim Torwarze odbyło się z tej okazji specjalne spotkanie z udziałem delegatów ze wszystkich zborów w Polsce. W tym okresie oddano do użytku wiele Sal Królestwa.

W roku 1996 na Stadionie Legii w Warszawie odbył się kongres międzynarodowy pod hasłem „Posłańcy pokoju Bożego” z udziałem ponad 20 000 delegatów z 14 krajów [46].

W 1998 roku na Uniwersytecie Warszawskim prezentowano film Niezłomni w obliczu prześladowań – Świadkowie Jehowy a hitleryzm z wywiadami Świadków Jehowy, którzy przeżyli pobyt w obozach koncentracyjnych[47].

27 października 2005 roku Sąd Najwyższy postanowił, że oświadczenie o niewyrażaniu zgody na transfuzję krwi musi być respektowane, a lekarze powinni być przygotowani na stosowanie metod alternatywnych[48].

Na początku XXI wieku rozpoczęto organizowanie dla wytypowanych wyznawców kursów języków obcych, aby mogli oni w czasie działalności kaznodziejskiej dotrzeć do obcokrajowców – powstały zbory i grupy obcojęzyczne. W roku 2010 w Sali Zgromadzeń w Warszawie trzeci raz zorganizowano kongres w języku migowym, a także po raz pierwszy przedstawiono program zgromadzenia okręgowego w językach: angielskim, rosyjskim, ormiańskim i bułgarskim – w kompleksie Sal Królestwa przy ul. Szwedzkiej. 17 maja 2008 roku, w związku z wizytą w Polsce nadzorcy strefy, zorganizowano na stadionie warszawskiej Legii zgromadzenie. Przemówienie przedstawił m.in. Richard Kelsey.

W czasie powodzi w 2010 roku zorganizowano pomoc humanitarną głównie dla poszkodowanych przez nią współwyznawców.

27 stycznia 2011 roku Sąd Najwyższy uchylił wyroki więzienia wydane w 1953 roku na pięcioro wyznawców, uwzględniając kasację wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Podobną kasację uwzględnił ten sam sąd w listopadzie 2018 roku, uchylając wyroki więzienia z 1973 roku wydane na siedmioro wyznawców[49]. W kwietniu 2018 roku Sąd Najwyższy uniewinnił wyznawcę skazanego w 1970 roku[50].

26 kwietnia 2012 roku w Warszawie odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa Narracja i pamięć. Konstrukcje i destrukcje tożsamości, na której wygłoszono temat Świadkowie Jehowy na Syberii – ustne narracje wspomnieniowe zesłanych za wiarę, która dotyczyła operacji Północ[51]. 29 kwietnia 2012 roku, w związku z wizytą w Polsce nadzorcy strefy, zorganizowano w Sali Zgromadzeń w Warszawie zgromadzenie, którego program był transmitowany do Sal Królestwa i kilku Sal Zgromadzeń w całej Polsce. Przemówienia i wykłady przedstawili: Viv Mouritz i Leon Weaver. We wrześniu 2012 roku osiągnięto nową najwyższą liczbę pionierów stałych: 8172. W grudniu 2012 roku w Biurze Oddziału w Nadarzynie rozpoczęły się zajęcia Kursu dla Nadzorców Podróżujących i Ich Żon (do marca 2014 odbyło się jedenaście takich kursów (klas))[52][53].

19 maja 2013 roku, w związku z kolejną wizytą w Polsce nadzorców strefy, zorganizowano w Sali Zgromadzeń w Warszawie zgromadzenie, którego program był transmitowany do większości Sal Królestwa i kilku Sal Zgromadzeń w całej Polsce (w innych został odtworzony jeszcze tego samego dnia). Przemówienia i wykłady przedstawili: Viv Mouritz, Warren Shefwelt i Richard Kelsey. 23 marca 2014 roku, w związku z wizytą w Polsce członka Ciała Kierowniczego Davida Splane, zorganizowano w warszawskiej Sali Zgromadzeń zgromadzenie, którego program był transmitowany do większości Sal Królestwa i do wszystkich Sal Zgromadzeń w całej Polsce (w innych został odtworzony jeszcze tego samego dnia). Kolejne przemówienia przedstawiciela Biura Głównego Świadków Jehowy, zorganizowano w warszawskiej Sali Zgromadzeń 19 kwietnia 2015 roku oraz 30 kwietnia 2016 roku, a program był transmitowany do Sal Królestwa i do wszystkich Sal Zgromadzeń w całej Polsce (w innych Salach Królestwa został odtworzony jeszcze tego samego dnia)[54]. 3 maja 2015 roku w warszawskiej Sali Zgromadzeń zakończyły się zajęcia pierwszej klasy Kursu dla Ewangelizatorów Królestwa[55][56]. 11 marca 2017 roku w Auli Centrum Dydaktycznego WUM w Warszawie Międzynarodowe Stowarzyszenie Studentów Medycyny IFMSA-Poland wraz z Komitetem Łączności ze Szpitalami zorganizowało konferencję pt. „Świadkowie Jehowy – wyzwanie natury chirurgiczno etycznej”[57].

Coroczne kongresy regionalne odbywają się na stadionie Legii[58][59] (w 2010 z powodu remontu stadionu odbył się on w dwóch grupach na Torwarze), dla wyznawców z południowej części województwa – na Stadionie Miejskim w Radomiu[58] (poprzednio odbywał się w Kielcach oraz Starachowicach), ze wschodniej części województwa w Białymstoku[58] (poprzednio odbywał się – w Łomży[60], w 2004 – w Ostrołęce), z północno-wschodniej – na płockiej Orlen Arena[58] (poprzednio w Toruniu lub Bydgoszczy).

10 sierpnia 2018 roku na kongresie regionalnym pod hasłem „Bądź odważny!”, w Warszawie członek Ciała Kierowniczego Mark Sanderson ogłosił wydanie zrewidowanej edycji Pisma Święte w Przekładzie Nowego Świata opartej na wydaniu angielskim z 2013 roku[61][62].

Od 9 do 11 sierpnia 2019 roku na stadionie Legii oraz w hali Torwar w Warszawie odbył się kongres międzynarodowy pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!”. Uczestniczyło w nim 32 069 osób, w tym 6892 zagranicznych delegatów z przeszło 35 krajów[63][64] (m.in. z Austrii, Białorusi, Chile, Ekwadoru, Estonii, Finlandii, Francji, Gruzji, Gujany Francuskiej, Japonii, Korei Południowej, Litwy, Łotwy, Mołdawii, Mongolii, Niemiec, Rumunii, Stanów Zjednoczonych, Ukrainy, Węgier). Ochrzczono 190 osób. Ciało Kierownicze Świadków Jehowy reprezentował Gerrit Lösch. W kongresie uczestniczył też Robert Luccioni, pomocnik Ciała Kierowniczego[65][66][67].

W roku 2012 dokonano reorganizacji zborów. W roku 2013 rozpoczęto specjalne świadczenie publiczne na terenie wielkomiejskim obejmujące Warszawę. Wdrożono też program świadczenia publicznego na terenie poszczególnych zborów za pomocą wózków z literaturą biblijną[68][54].

W placówkach medycznych na terenie województwa mazowieckiego (m.in. w warszawskim Szpitalu Klinicznym Dzieciątka Jezus) zespoły medyczne operują Świadków Jehowy bez krwi[69].

Świadkowie Jehowy prowadzą także biblijną działalność wychowawczą w zakładach karnych, studiując Biblię z więźniami. Z czasem niektórzy spośród skazanych dokonali dzięki temu niezbędnych zmian w swym postępowaniu, by móc zostać ochrzczeni. W zakładach karnych organizuje się również obchody Pamiątki śmierci Jezusa Chrystusa jak to miało miejsce m.in. 23 marca 2013 roku w Areszcie Śledczym w Warszawie-Białołęce[70][71].

ZboryEdytuj

Poniższa lista obejmuje zbory zgromadzające się w Salach Królestwa na terenie województwa[1]:

Na terenie miast na prawach powiatu[b]
  • Ostrołęka: 2 zbory: Ostrołęka–Wschód (w tym grupa języka migowego), Ostrołęka–Zachód
  • Płock: 3 zbory: Płock–Południe, Płock–Północ, Płock–Zachód
  • Radom: 5 zborów: Radom–Centrum, Radom–Południe (w tym grupa ukraińskojęzyczna), Radom–Północ (w tym grupa języka migowego), Radom–Wschód, Radom–Zachód
  • Siedlce: 2 zbory: Siedlce–Południe (w tym grupa języka migowego), Siedlce–Północ
  • Warszawa: 56 zborów: Angielski–Południe (w tym grupa arabskojęzyczna i języka hindi), Angielski–Północ (w tym grupa chińskojęzyczna), Anin, Bemowo, Białołęka, Bielany, Bródno, Centrum, Chomiczówka, Czerniaków, Falenica, Gocław, Grochów, Gruziński, Hiszpański, Jelonki, Kamionek, Koło, Migowy, Mirów, Młociny, Młynów, Mokotów, Muranów, Natolin, Nowa Praga, Nowe Włochy, Nowodwory, Nowolipki, Nowy Służewiec, Nowy Świat, Ochota (w tym grupa wietnamskojęzyczna), Ormiański, Piaski, Radość, Rakowiec, Raszyn (w tym grupa bułgarskojęzyczna), Rembertów, Rosyjski–Północ, Rosyjski–Południe, Saska Kępa, Stare Włochy, Tarchomin, Targówek, Ukraiński–Centrum, Ukraiński–Wschód, Ukraiński–Południe, Ursus, Ursynów, Wesoła, Wilanów, Włoski, Wola, Wschodnia (w tym grupa rumuńskojęzyczna), Zacisze, Żoliborz
 
Warszawa
WU
Ostrołęka
Płock
Radom
Siedlce
Białobrzegi
Ciechanów
Glinojeck
Garwolin
Pilawa
Gostynin
Grodzisk Maz.
Milanówek
Grójec
Nowe Miasto n. Pilicą
Kozienice
Legionowo
Lipsko
Łosice
Maków Maz.
Mińsk Maz.
Mrozy
Sulejówek
Małocice
Nasielsk
Nowy Dwór Maz.
Ostrów Maz.
Celestynów
Otwock
Góra Kalwaria
Konstancin
Piaseczno
ZG
Gąbin
Parzeń
Płońsk
Nadarzyn
Pt
Chorzele
Błonie
Przysucha
Pułtusk
Iłża
Pionki
Sierpc
Sochaczew
Sokołów Podlaski
Izabelin
Łomianki
Łochów
Węgrów
Radzymin
Wołomin
Zb
Wyszków
Żuromin
Mszczonów
Żyrardów
Wyszogród
Mława
Miejscowości w województwie mazowieckim, w których są zbory Świadków Jehowy[1]. Na żółto zaznaczono zbory zgromadzające się w Sali Królestwa sąsiedniego zboru. Na niebiesko zaznaczono położenie Sali Zgromadzeń w Warszawie (Ursusie), na zielono – położenie Biura Oddziału. Skróty: WU – Warszawa–Ursus, K – Kobyłka, M – Marki, O – Ożarów Maz., P – Pruszków, Pt – Piastów, Z – Zielonka, Zb – Ząbki, ZG – Zalesie Górne
Na terenie powiatów

Sala Zgromadzeń w WarszawieEdytuj

Sala Zgromadzeń znajduje się w warszawskiej dzielnicy Ursus, przy ulicy Posag 7 Panien. Obiekt wybudowany został przez 80 stałych wolontariuszy tzw. rodzinę budowlaną, wspieraną przez setki ochotników. Budowa trwała od czerwca 2003 roku do dnia uroczystego oddania 11 grudnia 2004 roku. Obiekt ma powierzchnię 4900 m². W sali głównej i na balkonie jest 1500 miejsc siedzących. Podczas zgromadzeń obwodowych z Sali korzystają zbory mazowieckie (oprócz zborów z rejonu Radomia, Siedlec i Płocka) oraz podlaskie[72], a dodatkowo przeprowadza się zgromadzenia obwodowe i kongresy regionalne w językach: angielskim, rosyjskim i ukraińskim (poprzednio również zgromadzenia obwodowe w językach: bułgarskim i ormiańskim; zgromadzenia w językach: hiszpańskim, ukraińskim i wietnamskim odbywały się w warszawskich Salach Królestwa). W obiekcie odbywają się również kongresy regionalne i zgromadzenia obwodowe dla głuchoniemych Świadków Jehowy, na których program przedstawiany jest w języku migowym[58] (na potrzeby Sali Zgromadzeń zaadaptowano wcześniej – 19 czerwca 1999 roku były teatr przy ul. Szwedzkiej 2/4 w Warszawie na 900 miejsc, gdzie do 2017 roku znajdowały się Sale Królestwa)[73].


UwagiEdytuj

  1. Obwody polskojęzyczne: Warszawa–Białołęka, Warszawa–Mokotów, Warszawa–Praga Południe, Warszawa–Wola, Warszawa–Żoliborz, Płock–Włocławek (część), Radom–Puławy (część), Siedlce–Biała Podlaska (część), Wołomin; polskiego języka migowego: Wołomin (część); angielski (część); rosyjski (część), ormiański (część), ukraiński (część).
  2. W nazwach zborów na terenie Warszawy pominięto pierwszy człon ich nazwy, którym jest nazwa miasta.
  3. Zbór Mława zgromadza się w Sali Królestwa w Mławce na terenie województwa warmińsko-mazurskiego.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2019-10-02].
  2. GUS: Stan i struktura demograficzno-społeczna. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011.
  3. a b Początek polskich Badaczy Pisma Świętego. pastor-russell.pl. [dostęp 2016-06-03].
  4. Strażnica i Zwiastun Obecności Chrystusa” 15 lipca 1901, R-2849 (ang.).
  5. a b c d e Watchtower: Nasza historia. jw2018.org, 2018-08-08. [dostęp 2018-11-27].
  6. Rocznik Świadków Jehowy 1994, s. 176, 177.
  7. a b Witold Kaszewski Wierni Jehowie. Dzieje Świadków Jehowy w regionie łódzkim Wydawnictwo A Propos, 2011, s. 19–21, ​ISBN 978-83-917339-8-1​.
  8. Rocznik Świadków Jehowy 1994, s. 177.
  9. Strażnica” 1.12.1911, s. 4934 (ang.).
  10. Rosyjski Zbiór Praw, poz. 1728.
  11. Witold Kaszewski Wierni Jehowie. Dzieje Świadków Jehowy w regionie łódzkim Wydawnictwo A Propos, 2011, s. 22, ​ISBN 978-83-917339-8-1​.
  12. Aleksandra Matelska „...w miłości nie ma bojaźni” Nazistowskie prześladowania Świadków Jehowy w Polsce s. 41, Wydawnictwo A Propos, wyd. II, Wrocław 2010, ​ISBN 978-83-61387-19-0​.
  13. C.T. Russell. Memorial Reports for 1922. „Strażnica i Zwiastun Obecności Chrystusa”, s. 201, 5 lipca 1922. Towarzystwo Strażnica (ang.). 
  14. C.T. Russell. Memorial Report. „Strażnica i Zwiastun Obecności Chrystusa”, s. 218, 223, 15 czerwca 1923. Towarzystwo Strażnica (ang.). 
  15. Julian Grzesik: Historia Badaczy Pisma Świętego (tom IV). Lublin: 2017, s. 114.
  16. Stanisław Ufniarski: Międzynarodowe Stowarzyszenie Badaczy Pisma Św. (Świadkowie Jehowy). Kraków: Wydawnictwo Mariackie, 1947, s. 37–39.
  17. Rocznik Świadków Jehowy 1994, s. 189.
  18. Watchtower. Spełnianie woli Bożej było mi rozkoszą. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 9nn, 1967 nr 14. Towarzystwo Strażnica. 
  19. Krzysztof Biliński Hiobowie XX wieku, wyd. II, s. 113, 114 Wydawnictwo A Propos, 2012, ​ISBN 978-83-63306-15-1​.
  20. Krzysztof Biliński, Hiobowie XX wieku, Wrocław: Wydawnictwo A Propos, 2012, s. 56–70, ISBN 978-83-63306-15-1, OCLC 839256207.
  21. Rocznik Świadków Jehowy 1994, s. 189, 190.
  22. Watchtower. Jehowa sprowadził was do Francji, żebyście poznali prawdę. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXXVI, s. 31, 32, 15 sierpnia 2015. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  23. Złoty Wiek. „Złoty Wiek”, s. 16, 1 września 1936. 
  24. Watchtower: Rocznik Świadków Jehowy: 2002. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2002, s. 136, 137. ISBN 83-86930-54-3.
  25. a b Teresa Wontor-Cichy: Więzieni za wiarę: Świadkowie Jehowy w KL Auschwitz, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, 2003.
  26. Wiesław Jan Wysocki: Bóg na nieludzkiej ziemi, s. 178, Warszawa 1978.
  27. J. Niedźwiadek: A jednak ocalałam, „Wieści”, nr 16, 1985.
  28. Hans Hesse: „Najodważniejsi byli zawsze Świadkowie Jehowy’. Prześladowania i sprzeciw Świadków Jehowy w okresie reżimu hitlerowskiego”, Wrocław, 2006, wyd. A Propos.
  29. Aleksandra Matelska: „...w miłości nie ma bojaźni” Nazistowskie prześladowania Świadków Jehowy w Polsce Wydawnictwo A Propos, s. 76, 90–92, 296, wyd. II, Wrocław 2010, ​ISBN 978-83-61387-19-0​.
  30. Henryk Dornik: Wytrwałem dzięki miłości Bożej.
  31. Aleksandra Matelska: „...w miłości nie ma bojaźni” Nazistowskie prześladowania Świadków Jehowy w Polsce s. 35, 296 Wydawnictwo A Propos, wyd. II, Wrocław 2010, ​ISBN 978-83-61387-19-0​.
  32. K. Urban, Mniejszości religijne w Polsce 1945–1991 (zarys statystyczny), Kraków 1994, s. 20.
  33. Witold Kaszewski Wierni Jehowie. Dzieje Świadków Jehowy w regionie łódzkim Wydawnictwo A Propos, 2011, s. 87 ​ISBN 978-83-917339-8-1​.
  34. Jerzy Morawski. Świadkowie Jehowy w PRL-u. „Rzeczpospolita”, 27 kwietnia 2001. 
  35. Watchtower. Szczęśliwe życie pomimo bolesnych ciosów. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXV, s. 23–29, 1 lipca 2004. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  36. Watchtower. Błogosławieństwa Jehowy wzbogaciły moje życie. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXXVI, s. 28–32, 15 września 2015. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  37. Watchtower. Przeżyłem próby wiary w Polsce. „Przebudźcie się!”. CXXV, s. 19–21, 8 listopada 2000. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1169. 
  38. Barbara W. Olszewska. Czekanie na „wielki ucisk”. „Polityka”, 1 października 1983. 
  39. Dobra nowina o Królestwie, Poltel, 1984.
  40. Ciekawe szczegóły ze sprawozdania z różnych krajów. Opublikowane w Roczniku Świadków Jehowy na rok 1990,s. 9–12.
  41. Przebudźcie się!8 stycznia 1990 s. 20–25 Polska gości Świadków Jehowy.
  42. Błogosławieństwa Jehowy wzbogaciły moje życie. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 28–32, 15 września 2015. 
  43. Kongres Świadków Jehowy w Warszawie. 60 tys. wiernych i goście z 26 krajów. „Dziennik Polski”, s. 1, 12-15 sierpnia 1989. 
  44. Świadkowie Jehowy w Kongresowej. „Gazeta Wyborcza, Gazeta Stołeczna”, s. 2, nr 850, 1 kwietnia 1992. 
  45. Biuro Oddziału w Nadarzynie – opis w „National Geographic” (zarch.)
  46. Posłańcy pokoju w Europie Wschodniej. „Przebudźcie się!”, s. 24, 8 marca 1997. 
  47. Aleksandra Matelska: „...w miłości nie ma bojaźni” Nazistowskie prześladowania Świadków Jehowy w Polsce s. 28 Wydawnictwo A Propos, wyd. II, Wrocław 2010, ​ISBN 978-83-61387-19-0​.
  48. Postanowienie Sądu Najwyższego sygn. akt. III CK 155/05.
  49. Rzeczpospolita: Sąd Najwyższy: świadkowie Jehowy nie byli w PRL „tajnym związkiem". rp.pl, 2018-11-21. [dostęp 2018-11-23].
  50. Rzeczpospolita: Sąd Najwyższy uniewinnił świadka Jehowy skazanego w PRL. rp.pl, 2018-04-26. [dostęp 2018-11-23].
  51. Instytut Slawistyki PAN: Narracja i pamięć. Konstrukcje i destrukcje tożsamości. 2012. [dostęp 2017-09-27]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  52. Nasza Służba Królestwaluty 2014 s. 4.
  53. Nasza Służba Królestwastyczeń 2013 s. 4.
  54. a b Watchtower: Sprawozdanie z Polski i Ukrainy. tv.jw.org, 2018-01-08. [dostęp 2018-01-10].
  55. Nasza Służba Królestwa”, wrzesień 2015, s. 4.
  56. Watchtower: JW Broadcasting – kwiecień 2016. tv.jw.org, 2016-04-04. [dostęp 2016-04-04].
  57. Anna Lisicka: Konferencja „Etyka w medycynie”. edu.pl, 2017-03-18. [dostęp 2018-08-31].
  58. a b c d e Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2015-01-23].
  59. Radio dla Ciebie: Religie: Kongres Świadków Jehowy. rdc.pl, 2018-08-05. [dostęp 2018-11-23].
  60. Kongres w Łomży.
  61. Watchtower: Wydanie Przekładu Nowego Świata w języku baule oraz zrewidowanego Przekładu Nowego Świata w języku polskim. jw.org, 2018-08-13. [dostęp 2018-08-13].
  62. Watchtower: ‛Całkowicie wyposażeni do wszelkiego dobrego czynu’!. jw.org, 2018-08-13. [dostęp 2018-11-27].
  63. Religie: Międzynarodowy Kongres Świadków Jehowy. rdc.pl, 2019-08-04. [dostęp 2019-08-08].
  64. Watchtower: Kongres międzynarodowy w roku 2019 pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” — Warszawa (Polska). jw.org, 2019-08-15. [dostęp 2019-08-23].
  65. Watchtower: Kongresy międzynarodowe 2019. jw2019.org, 2018-08-08. [dostęp 2018-08-08].
  66. Studium przypadku: Międzynarodowy Kongres Świadków Jehowy w Warszawie. meetingplanner.pl, 2019-08-12. [dostęp 2019-08-17].
  67. 30 Świadków Jehowy na stadionie Legii. Odbył się międzynarodowy kongres. warszawawpigulce.pl, 2019-08-11. [dostęp 2019-08-17].
  68. Ciekawe osiągnięcia w służbie. „Nasza Służba Królestwa”, s. 4, lipiec 2015. 
  69. Gazeta Wyborcza. Tylko Zdrowie: Operacje bez rozlewu krwi. wyborcza.pl, 2017-05-19. [dostęp 2017-09-19].
  70. Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy15 lipca 1992, s. 25, 26 Zbieranie „kosztowności” w Polsce.
  71. „Pamiątka Śmierci Jezusa Chrystusa” według Świadków Jehowy (sw.gov.pl) (zarch.).
  72. Nasza Służba Królestwa” wrzesień 2005, s. 1.
  73. Zdjęcie sali głównej Sali Zgromadzeń w Warszawie.