Świerk (Otwock)

część Otwocka

Świerk – część miasta Otwocka, dawna wieś powstała w XVIII wieku. Leży we wschodniej części Otwocka, blisko Jabłonny, ok. 1 km na południowy-wschód od reaktora jądrowego EWA. Ciągnie się wzdłuż ul. Narutowicza.

Świerk
część miasta Otwocka
ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat otwocki
Gmina Otwock
Miasto Otwock
W granicach Otwocka 1 stycznia 1958
SIMC 0921361[1]
Populacja (1943)
• liczba ludności

325
Kod pocztowy 05-400
Tablice rejestracyjne WOT
Położenie na mapie Otwocka
Mapa konturowa Otwocka, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Świerk”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Świerk”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Świerk”
Położenie na mapie powiatu otwockiego
Mapa konturowa powiatu otwockiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Świerk”
Ziemia52°07′23″N 21°20′24″E/52,123056 21,340000
Portal Polska

HistoriaEdytuj

Wieś Świrk[2] powstała w XVIII wieku. W 1827 roku wieś liczyła 10 domów i 67 mieszkańców, a w 1890 wieś i folwark liczyła 172 mieszkańców. W XIX wieku wieś położona była w guberni warszawskiej, w powiecie nowomińskim, w gminie Glinianka, na terenie parafii Karczew[2]. Świerk został włączony do Otwocka w 1958 roku.

Zabudowa wsi została znacząco zniszczona w 1944 roku w czasie działań wojennych.

W 1954 rozpoczęła się tu budowa Instytutu Badań Jądrowych[3]. Od tego czasu Świerk był siedzibą Instytutu Badań Jądrowych im. Andrzeja Sołtana. Instytut ten podzielono 13 grudnia 1982 na trzy niezależne instytuty. Dwa z nich, mające siedzibę w Świerku, połączono 1 września 2011 pod nazwą Narodowe Centrum Badań Jądrowych. Jest to główny ośrodek polskiej fizyki jądrowej.

Na terenie Instytutu, 14 czerwca 1958, uruchomiono pierwszy w Polsce reaktor jądrowy EWA[3], początkowo o mocy 2 MW, zwiększonej z czasem do 8 MW. Reaktor został przekazany Polsce przez ZSRR. W 1963 oddano reaktor tzw. mocy zerowej „Anna”, a w 1973 podobny o nazwie „Agata” – obydwa konstrukcji pracowników Instytutu. 21 lipca 1975 roku oddano do eksploatacji działający do dziś reaktor „Maria”, pierwotnie o mocy 10 MW, a od 1992 roku – 30 MW. W latach 1997–2002 reaktor EWA zdemontowano i zwrócono do Rosji.

W 1970 w Zakładzie Fizyki i Techniki Plazmy wykonano dla Huty Stalowa Wola pierwszy w kraju piec plazmowy do wytopu stali i innych metali.

Historia administracyjnaEdytuj

W latach 1867–1952 wieś w gminie Wiązowna. W 1921 roku Świerk liczył 230 stałych mieszkańców[4].

20 października 1933 utworzono gromadę Świerk w granicach gminy Wiązowna, składającą się z samej wsi Świerk[5].

Podczas II wojny światowej w Generalnym Gubernatorstwie, w dystrykcie warszawskim. W 1943 gromada Świerk liczyła 325 mieszkańców[6].

1 lipca 1952, w związku z likwidacją powiatu warszawskiego, gminę Wiązowna (ze Świerkiem) włączono do nowo utworzonego powiatu miejsko-uzdrowiskowego Otwock, gdzie gmina ta została przekształcona w jedną z jego ośmiu jednostek składowychdzielnicę Wiązowna[7].

Dzielnica Wiązowna przetrwała do końca 1957 roku, czyli do chwili zniesienia powiatu miejsko-uzdrowiskowego Otwock i przekształcenia go w powiat otwocki. 1 stycznia 1958 ze zniesionej dzielnicy Wiązowna (którą równocześnie przekształcono w gromadę Wiązowna) wyłączono Świerk i włączono go do miasta Otwocka[8], przez co Świerk stał się integralną częścią miasta.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Jacek Kałuszko, Paweł Ajdacki: Otwock i okolice. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2006, s. 251–252. ISBN 83-89188-49-X.