Świrz (ukr. Свірж, za II RP także Swirz) – wieś w rejonie przemyślańskim obwodu lwowskiego Ukrainy, nad rzeką Świrż.

Świrz
Ilustracja
Zamek w Świrzu
Herb
Herb
Państwo  Ukraina
Obwód  lwowski
Rejon Flag of Peremyshliany raion.svg przemyślański
Populacja 
• liczba ludności

795
Nr kierunkowy +380 3263
Kod pocztowy 81225
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa konturowa obwodu lwowskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Świrz”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Świrz”
Ziemia49°39′00″N 24°26′20″E/49,650000 24,438889
Portal Ukraina

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka pochodzi z roku 1427, kiedy odwiedził go król Polski Władysław II Jagiełło a zamek Świrskich z Romanowa herbu Szaława pochodzi z XV wieku.

Przez pewien czas podczas zaboru austriackiego jako miasteczko wchodził w skład obwodu, czyli cyrkułu brzeżańskiego[1].

W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Swirz w powiecie przemyślańskim województwa tarnopolskiego.

PołożenieEdytuj

Zamek
 
Zamek, front
 
Zamek, front
 
Zamek, dziedziniec
 
Zamek, drugi dziedziniec
 
Zamek, wieża
 
Zamek, bok
 
Zamek, tył
 
Zamek, brama
 
Zamek, ściana frontowa
 
Zamek, fragment elewacji

Na podstawie Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich Świrz albo Świerz z Świrzykiem: to miasteczko w pow. przemyślańskim, 10 km na zachód od sądu powiatowego w Przemyślanach, z urzędem pocztowym w miejscu. Na północ leży Kopań, na wschód Kimirz, na południe Niedziliska i Chlebowice Świrskie, na płd-zach. Podhorodyszcze i Romanów[2].

Zamek w ŚwirzuEdytuj

Warownię wznieśli w XV wieku Świrscy[3] herbu Szaława z Romanowa[4]. W XVII wieku został przebudowany przez kasztelana halickiego i chorążego podolskiego Aleksandra Cetnera. W pierwszej połowie istnienia II RP zamieszkiwał w nim gen. Robert Lamezan-Salins.

Urodzeni w ŚwirzuEdytuj

  • Alicja Grześkowiak – polska polityk, doktor habilitowany w zakresie prawa karnego, senator I, II, III i IV kadencji, marszałek Senatu IV kadencji w latach 1997–2001
  • Tadeusz Lipski – polski dowódca wojskowy, podoficer AK, oficer partyzantki antykomunistycznej
  • Andrzej Żaki – polski archeolog.

PrzypisyEdytuj

  1. Galicya pod względem topograficzno-geograficzno-historycznym, skreślona przez Hipolita Stupnickiego: Z mapą. Lwów : Madfes i Bodek, 1869, s. 79—80.
  2. Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XI. Warszawa: 1880–1902, s. 717.
  3. Tokarski J.,: Lwów i okolice. Bielsko-Biała: Wyd. Pascal, 2007, s. 317. ISBN 978-83-7304-776-1.
  4. Kacper Niesiecki: Herbarz Polski. T. VIII, s. 584-587

BibliografiaEdytuj

  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XI, Warszawa, 1880–1902, s. 717.

Linki zewnętrzneEdytuj