Otwórz menu główne

Świstunka ałtajska

Świstunka ałtajska[4] (Abrornis humei) – gatunek ptaka z rodziny świstunek (Phylloscopidae), wcześniej zaliczany do pokrzewek (Sylviidae). Świstunka ałtajska zalatuje do Polski wyjątkowo – odnotowano dotąd trzy stwierdzenia – dwa październikowe i jedno marcowe[5].

Świstunka ałtajska
Abrornis humei[1]
(W. E. Brooks, 1878)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina świstunki
Rodzaj Abrornis
Gatunek świstunka ałtajska
Synonimy
  • Reguloides humei W. E. Brooks, 1878[2]
  • Phylloscopus humei (W. E. Brooks, 1878)
Podgatunki
  • A. h. humei (W. E. Brooks, 1878)
  • A. h. mandellii (W. E. Brooks, 1879)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

SystematykaEdytuj

Wyróżniono dwa podgatunki P. humei[6][2][4]:

  • świstunka ałtajska (Abrornis humei humei) – południowo-środkowa Rosja i wschodni Kazachstan do północno-zachodnich Chin i środkowego Nepalu.
  • świstunka modrzewiowa (Abrornis humei mandellii) – środkowe Chiny.

Część systematyków zalicza świstunkę ałtajską do rodzaju Phylloscopus[2][6].

Cechy gatunkuEdytuj

Ptak wielkością i wyglądem przypomina zniczka lub mysikrólika. Najważniejszym podobieństwem do innych świstunek jest rysunek na skrzydle: jasne paski na końcach dużych i średnich pokryw, ciemny czworokąt na nasadach lotek drugiego rzędu, kontrastowo jasne brzegi lotek oraz jasne elementy na lotkach trzeciego rzędu. Sylwetka ptaka drobna, kulkowata z krótkim ogonkiem i delikatnymi nogami. Dziób krótki, delikatny dobrze wyodrębniony, wierzch głowy brązowoszary bez zielonkawego odcienia, niekiedy nawet czekoladowy, nieco ciemniejszy niż grzbiet, który jest płowoszaroooliwkowy. Najjaśniejszą częścią tułowia jest zielonopłowy kuper, jednak nie kontrastowy do grzbietu i pokryw nadogonowych.

ZachowanieEdytuj

Ptaki tego gatunku są bardzo ruchliwe, żerują wewnątrz koron drzew i krzewów, zganiając pokarm z liści i gałązek podlatują za owadami, zawisając na chwilę w locie przy liściach, by prędko schwytać zdobycz.

ŚpiewEdytuj

Głosy tego ptaka są niższe od głosu świstunki żółtawej, zwykle to dwusylabowe ćwierknięcia „ci-lit", „psi-jup”, „tu-lti” (podobne do ćwierknięć wróbla, może też przypominać głos wójcika, ale jest od niego zdecydowanie wolniejszy) trwające około 0,2 sek. W tym samym czasie rozbrzmiewa jednosylabowe „ljit” kojarzące się z głosem rodzimego pierwiosnka. Wędrujące jesienią świstunki ałtajskie mogą się wcale nie odzywać, z tego powodu opisane dźwięki tych ptaków należą do rzadkości.

OchronaEdytuj

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[7].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Phylloscopus humei, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2016-03-14]
  2. a b c Hume's Leaf-warbler (Phylloscopus humei) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2012-09-24].
  3. BirdLife International 2016, Phylloscopus humei [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2019-2 [dostęp 2019-09-18] (ang.).
  4. a b P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Phylloscopidae Jerdon, 1863 (1854) - świstunki - Old world leaf warblers (wersja: 2018-10-24). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2019-09-18].
  5. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 34. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2017. „Ornis Polonica”. 59, s. 119–153, 2018. 
  6. a b F. Gill, D. Donsker (red.): Bushtits, leaf warblers, reed warblers (ang.). IOC World Bird List: Version 9.2. [dostęp 2019-09-18].
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183)

BibliografiaEdytuj

  • Tomasz Cofta, Rozpoznawanie świstunek – część druga, „Ptaki Polski” 1/2008(9).