Otwórz menu główne

Źródło Główne w Krzeszowicach

Źródło Główne lub Zdrój Główny – główne źródło siarczanej wody leczniczej w Krzeszowicach, o wydajności 1,61 m³ na godzinę. Źródło znajduje się na południe od kościoła, natomiast bliżej kościoła obok mostu na Krzeszówce (ul. Parkowa) znajduje się betonowa studnia z napisem Zdrój Główny. Około 1778 źródło zostało ocembrowane i przykryte drewnianą wieżyczką (nazywane kapliczką) z inicjatywy lekarza zdrojowego Jana Gotfryda Leonhardiego na polecenie Augusta Czartoryskiego.

Źródło Główne (Zdrój Główny)
Obiekt zabytkowy nr rej. A-644[1]
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Krzeszowice
Adres ul. Parkowa
Rozpoczęcie budowy 1778
Położenie na mapie Krzeszowic
Mapa lokalizacyjna Krzeszowic
Źródło Główne (Zdrój Główny)
Źródło Główne (Zdrój Główny)
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Źródło Główne (Zdrój Główny)
Źródło Główne (Zdrój Główny)
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Źródło Główne (Zdrój Główny)
Źródło Główne (Zdrój Główny)
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krakowskiego
Źródło Główne (Zdrój Główny)
Źródło Główne (Zdrój Główny)
Położenie na mapie gminy Krzeszowice
Mapa lokalizacyjna gminy Krzeszowice
Źródło Główne (Zdrój Główny)
Źródło Główne (Zdrój Główny)
Ziemia50°08′10″N 19°37′49″E/50,136111 19,630278

Później, na południe od źródła, wybudowano zbiornik wody siarczanej, do którego pompowano wodę, by podnieść jej poziom. Z niego woda dostawała się do łazienek zdrojowych drewnianymi rurami.

W roku 1857 zdrój został ocembrowany cegłami i zmniejszono obwód studni, dzięki czemu wzrósł w niej poziom wody więc zaprzestano pompowania jej do zbiornika w tzw. kapliczce. W 1858 zabytek uzyskał teraźniejszy wygląd a w 1982 został wyremontowany[2]

Dzięki regularnie prowadzonym analizom fizykochemicznym woda mineralna z ujęcia Zdrój Główny została scharakteryzowana jako siarczanowo-wapniowo-magnezowo-siarczkową i prawnie uznana za leczniczą[3]. Obecnie wody ze źródła są wykorzystywane przez miejscowy Ośrodek Rehabilitacji Narządu Ruchu „Krzeszowice” SP ZOZ.

Obiekt został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie.

PrzypisyEdytuj

  1. Rejestr zabytków nieruchomych woj. małopolskiego. [dostęp 2013-02-08].
  2. Julian Zinkow Krzeszowice i okolice wyd. PTTK Kraj W-wa-Kraków, 1988; s. 22.
  3. Rozporzą­dzenie Rady Ministrów – Dz.U. z 2001 r. nr 156, poz. 1815.