Otwórz menu główne

Żargon

jednostki językowe właściwe dla pewnej grupy zawodowej, w szczególności specyficzne nazewnictwo

Żargon (od fr. jargon) – zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej[1], czasem również specyficzne nazewnictwo powiązane z pewnym obszarem działalności (np. dyscypliną naukową), trudno zrozumiałe dla osób z zewnątrz[2], niekiedy przeciwstawiane terminologii oficjalnej[3]. Żargon odróżnia się od języka powszechnego przede wszystkim zasobem leksykalnym, przy czym nie obejmuje on leksyki podstawowej. Wyjątkiem są tzw. języki tajne, na przykład gwara złodziejska, które wykazują różnice także w słownictwie podstawowym.

W literaturze nie czyni się konsekwentnego rozróżnienia między żargonem a slangiem jako formami socjolektu. Według klasyfikacji Stanisława Grabiasa żargon jest intencjonalnie tajny, czym odróżnia się od slangu, mającego charakter jawny[4]; część badaczy natomiast uznaje te pojęcia za synonimiczne[5]. Rosyjscy lingwiści przyjmują natomiast, że żargon pełni funkcję ekspresywną, języki tajne określają zaś jako argot[6]. Niektórzy autorzy wskazują, że termin „żargon” ma w sobie zawarte negatywne nacechowanie emocjonalne[7][8].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dubisz 2003 ↓, s. 791.
  2. Neil Murray, Writing Essays in English Language and Linguistics: Principles, Tips and Strategies for Undergraduates, Cambridge University Press, 2012, s. 147, ISBN 978-0-521-11119-5 (ang.).
  3. Swietłana Polskaja, Differentiating between various categories of special vocabulary (on the material of a professionals speech of English-speaking stock exchange brokers) [w:] Georgeta Raţă (red.), Academic Days of Timişoara: Language Education Today, Cambridge Scholars Publishing, 2011, s. 519, ISBN 978-1-4438-3316-5 (ang.).
  4. Piekot 2008 ↓, s. 24.
  5. Jan Grzenia, gwara a żargon [w:] Poradnia językowa PWN [online], sjp.pwn.pl, 25 kwietnia 2005 [dostęp 2019-04-26].
  6. Jan Kortas, Terminy «argot», «argotyzm» w polskiej nomenklaturze językoznawczej, „Poradnik Językowy”, 2003 (7), Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2003, s. 26-35, ISSN 0551-5343.
  7. Grabias 1997 ↓, s. 140–141.
  8. Іrina Nikołajewna Żukowa i inni, Словарь терминов межкультурной коммуникации, Moskwa: Флинта, 2013, s. 28, ISBN 978-5-9765-1083-8, OCLC 823521387 [dostęp 2019-05-10] (ros.).

BibliografiaEdytuj

  • Zbigniew Gołąb, Adam Heinz, Kazimierz Polański, Słownik terminologii językoznawczej, wyd. 2, Warszawa 1970.
  • Stanisław Urbańczyk (red.), Encyklopedia wiedzy o języku polskim, Wrocław 1978.
  • Bronisław Geremek, O językach tajemnych, „Teksty”, 2 (50), 1980, s. 13-36, ISSN 0324-8208.
  • Stanisław Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, t. 5 W–Ż, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, ISBN 83-01-13862-9.
  • Stanisław Grabias, Język w zachowaniach społecznych, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 1997.
  • Tomasz Piekot, Język w grupie społecznej: wprowadzenie do analizy socjolektu, Wałbrzych: Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Angelusa Silesiusa, 2008, ISBN 978-83-88425-38-7, OCLC 297524942.