Żarnowo (powiat goleniowski)

wieś w województwie zachodniopomorskim, powiecie goleniowskim

Żarnowo (także Żarnowo Szczecińskie[potrzebny przypis], do 1945 niem. Alt Sarnow) – wieś sołecka w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, druga co do wielkości w gminie Stepnica, położona na skraju Doliny Dolnej Odry, podmokłej i porośniętej łąkami oraz Równiny Goleniowskiej, porośniętej Puszczą Goleniowską, przy drodze łączącej Stepnicę z Wolinem, ok. 10 km na północ od Stepnicy.

Artykuł 53°44′7″N 14°39′42″E
- błąd 38 m
WD 53°46'N, 14°44'E, 53°44'8.34"N, 14°39'49.14"E
- błąd 20738 m
Odległość 3 m
Żarnowo
wieś
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Powiat goleniowski
Gmina Stepnica
Liczba ludności (2009) 422
Strefa numeracyjna 91
Tablice rejestracyjne ZGL
SIMC 0783953
Położenie na mapie gminy Stepnica
Mapa lokalizacyjna gminy Stepnica
Żarnowo
Żarnowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żarnowo
Żarnowo
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Żarnowo
Żarnowo
Położenie na mapie powiatu goleniowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu goleniowskiego
Żarnowo
Żarnowo
Ziemia53°44′07″N 14°39′42″E/53,735278 14,661667

Według danych z 31 grudnia 2009 r. wieś zamieszkiwały 422 osoby[1].

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1280 roku. Została założona w średniowieczu, najprawdopodobniej na planie owalnicy, na niewielkim wzniesieniu. W 1394 książę Bogusław VIII potwierdził akt sprzedaży połowy Żarnowa przez Ludeke von Massow zakonnikom z Wolina. W 1469 roku część wsi przejęła rodzina von Zastrow. Po sekularyzacji w roku 1534 (reformacja na Pomorzu) wieś została podzielona na część państwową i prywatną (rody von Zastrow i von Flemming). W XIX wieku zbudowano tutaj nowy kościół, wieś rozrastała się, stając się z czasem wielodrożnicą, od zachodu Żarnowo graniczyło z kolonią Laszczka (Laasche), która została włączona do wsi po roku 1945. We wsi znajdowały się zagrody rolnicze i nierolnicze, kościół, cmentarz i wiatrak. W trakcie II wojny światowej wieś nie ucierpiała. Ostatecznie miejscowość została zajęta w 1945 r. przez Armie Czerwoną[potrzebny przypis] i została przekazana administracji polskiej.

Obecnie wieś ma formę nieregularnej wielodrożnicy. Zabudowa jest bardzo zróżnicoana, najstarsze budynki pochodzą z połowy XIX wieku (murowane). Do zabytków należy kilka domów mieszkalnych z przełomu XIX i XX wieku oraz ryglowe zabudowania gospodarcze. Pośrodku wsi znajduje się murowany neogotycki kościół parafialny z połowy XIX wieku. Obok świątyni, otoczonej ceglanym murem, znajduje się wysadzony dębami plac, na którym znajduje się kamień pamięci ofiar I wojny światowej – mieszkańców Żarnowa. W południowej części wsi znajduje się duży cmentarz z fragmentami nagrobków ewangelickich, obecnie użytkowany. Wiele domów mieszkalnych pochodzi również z czasów obecnych. Żarnowo to wieś nieco większa, drugi co do wielkości ośrodek w gminie. We wsi znajduje się szkoła podstawowa, urząd pocztowy, ośrodek zdrowia, kilka sklepów spożywczych i przystanków PKS. Razem z wsiami Racimierz i Łąka, Żarnowo tworzy mały zespół wiejski ciągnący się wzdłuż jednej szosy. Od strony zachodniej wieś otaczają łąki i bagna, poprzecinane kanałami, znajduje się tam rezerwat przyrody "Czarnocin".

Przez wieś prowadzi znakowany   zielony turystyczny Szlak Stepnicki (StepnicaWolin) oraz zielony   Międzynarodowy szlak rowerowy wokół Zalewu Szczecińskiego R-66[2].

Przynależność polityczno-administracyjnaEdytuj

Przynależność polityczno-administracyjna Żarnowa[3][4][5]
Okres Jednostki podziału terytorialnego
  1815 - 1866 Związek Niemiecki, Królestwo Prus, prowincja Pomorze
  1866 - 1871 Związek Północnoniemiecki, Królestwo Prus, prowincja Pomorze
  1871 - 1918 Cesarstwo Niemieckie, Królestwo Prus, prowincja Pomorze
  1919 - 1933 Rzesza Niemiecka (Republika Weimarska), kraj związkowy Prusy, prowincja Pomorze
  1933 - 1945 III Rzesza, prowincja Pomorze
  1945 - 1950 Rzeczpospolita Polska (Polska Ludowa), województwo szczecińskie
  1950 - 1957 Rzeczpospolita Polska (Polska Ludowa), województwo szczecińskie
  1957 - 1975 Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo szczecińskie
  1975 - 1989 Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo szczecińskie
  1989 - 1998 Rzeczpospolita Polska, województwo szczecińskie, gmina Stepnica
  1999 - teraz Rzeczpospolita Polska, województwo zachodniopomorskie, powiat goleniowski, gmina Stepnica

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Maciej Herman: Plan Odnowy Miejscowości Żarnowo na lata 2010-2017, s. 8. (Załącznik nr 12 do Uchwały Nr XXX/304/2010 Rady Gminy Stepnica z dnia 23 lipca 2010 r. ws. zatwierdzenia POM)
  2. Okolice Szczecina: 1:75 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2007, s. 1-2. ISBN 978-83-601-2096-5. (pol.)
  3. Provinz Pommern 1845, s.1 (de); Provinz Pommern 1849, Neuster Zeitungs Atlas, J. Meyer, 1855, s. 1. (de); Preussische Provinz Pommern 1:600000, Geographisches Institut, Heinrich Kiepert, Weimar 1856 s. 1 (de); Karte der historischen preussischen Provinz Pommern 1905 1:600000, Deutsches Verlaghaus Bong & Co, Berlin 1905, s.1 (de)
  4. Atlas historyczny Polski. Wyd. 12 1993. Warszawa / Wrocław: Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1993. ISBN 83-7000-016-9. (pol.)
  5. Wielki atlas historyczny. Wyd. 3. Warszawa: Demart, 2003. ISBN 83-89239-57-4. (pol.)