Żelisławki

wieś w województwie pomorskim

Żelisławki (niem. Senslau) – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, powiecie gdańskim, gminie Pszczółki na trasie zlikwidowanej linii kolejowej Pszczółki-Skarszewy-Kościerzyna, w miejsce której w sierpniu 2010 otwarto ścieżkę rowerową z Pszczółek, tzw. Cysterski Trakt Rowerowy. Transport publiczny obsługuje linia autobusowa 3 Pszczółki - Sobowidz.

Artykuł 54°9′32″N 18°39′2″E
- błąd 38 m
WD 54°9'32.0"N, 18°39'2.2"E
- błąd 14 m
Odległość 0 m
Żelisławki
osada
Ilustracja
Pałac w Żelisławkach – widok od strony dawnej oranżerii
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat gdański
Gmina Pszczółki
Sołectwo Żelisławki
Liczba ludności (2010) 536
Strefa numeracyjna 058
Kod pocztowy 83-032
Tablice rejestracyjne GDA
SIMC 0170251
Położenie na mapie gminy Pszczółki
Mapa lokalizacyjna gminy Pszczółki
Żelisławki
Żelisławki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żelisławki
Żelisławki
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Żelisławki
Żelisławki
Położenie na mapie powiatu gdańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gdańskiego
Żelisławki
Żelisławki
Ziemia54°09′32″N 18°39′02″E/54,158889 18,650556
Strona internetowa

W latach 1945–1975 miejscowość administracyjnie należała do tzw. dużego województwa gdańskiego, a w latach 1975-1998 do tzw. małego województwa gdańskiego.

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1292, kiedy nadana została rycerzowi Żelisławowi za zasługi wojenne. W latach 1773-1918 Żelisławki podlegały administracji zaboru pruskiego, a w 1919 znalazły się na terenie Wolnego Miasta Gdańska. 1 września 1939 zostały włączone do III Rzeszy. Wiosną 1945 roku Żelisławki znalazły się ponownie w Polsce. W dniu 1 lipca 2001 w Żelisławkach ustanowiono parafię kościoła rzymskokatolickiego dla wsi Żelisławki, Ulkowy i Rębielcz. Przed wybudowaniem kościoła w latach 2001-2003, nabożeństwa odprawiano w dawnej oranżerii pałacowej, przystosowanej do pełnienia funkcji kaplicy. Obecnie parafia należy do dekanatu Pruszcz Gdański w archidiecezji gdańskiej.

W październiku 2010 w miejscowości otwarto świetlicę wiejską. W obiekcie znajdować się będą: Muzeum Oświaty, izba pamięci rycerza Żelisława - pierwszego historycznego właściciela wsi; mjra Henryka Sucharskiego – patrona szkoły oraz św. Wojciecha – patrona parafii.

W roku 2018 wprowadzono nazwy ulic w miejscowości (ul. Pałacowa, ul. Rycerska, ul. św. Wojciecha, ul. Zaciszna, ul. Leśna, ul. Wspólna).

W 2000 zamknięto przebiegająca przez miejscowość linię kolejową Pszczółki - Kościerzyna, a w 2009 na jej miejscu zbudowano drogę rowerową do Pszczółek[1]. Odcinek łączący Sobowidz z Żelisławkami otwarto 16 sierpnia 2019[2].

ZabytkiEdytuj

Według rejestru zabytków NID[3] na listę zabytków wpisany jest zespół pałacowy i folwarczny, nr rej.: 744 z 25.04.1977:

  • pałac z 1830
  • park
  • folwark z XIX/XX w.: spichrz, gorzelnia, wozownia, budynek zarządcy.

Klasycystyczny pałac z wieżą jest siedzibą lokalnej placówki Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach. Wewnątrz zachowały się nieliczne kominki, piece kaflowe, plafony oraz oryginalna klatka schodowa z tralkami. Obiekt otoczony jest parkiem krajobrazowym z przełomu XIX i XX wieku. Zachował się także kompleks budynków dawnej gorzelni z 1912. Po przeciwnej stronie drogi znajduje się lapidarium kamieni granicznych i nagrobnych, powstałe staraniem Kazimierza Kowalkowskiego.

PrzypisyEdytuj