Otwórz menu główne

Żelistrzewo (przystanek kolejowy)

Żelistrzewoprzystanek kolejowy w Żelistrzewie. Stacja powstała w 1898 (pierwszy pociąg dojechał do Pucka 15 grudnia 1898). Stacja leży na linii kolejowej nr 213, która obsługuje Mierzeję Helską, z tego względu przewozy wykazują dużą sezonowość.

Żelistrzewo
Dworzec
Dworzec
Państwo  Polska
Miejscowość Żelistrzewo
Poprzednie nazwy Sellen (Kr. Neustadt)
Dane techniczne
Liczba peronów 1
Liczba krawędzi
peronowych
1
Kasy N
Linie kolejowe
Położenie na mapie gminy wiejskiej Puck
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Puck
Żelistrzewo
Żelistrzewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żelistrzewo
Żelistrzewo
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Żelistrzewo
Żelistrzewo
Położenie na mapie powiatu puckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu puckiego
Żelistrzewo
Żelistrzewo
Ziemia54°40′27″N 18°24′58″E/54,674167 18,416111
Portal Portal Transport szynowy
Przystanek po modernizacji (2018)

PołożenieEdytuj

Przystanek Żelistrzewo znajduje się w południowo-zachodniej części miejscowości. Przystanek zlokalizowany jest przy ulicy Dworcowej.

HistoriaEdytuj

Tło powstaniaEdytuj

W 1870, przy okazji budowy linii kolejowej ze Słupska do Sopotu, kolej dotarła do Redy. Odcinek ten domykał połączenie Gdańsk – Szczecin przez Słupsk i Koszalin. W przeciwieństwie do większości budowanych w tym czasie na Pomorzu linii kolejowych, nie była ona budowana w ramach Królewskiej Kolei Wschodniej, później została jednak przez nią przejęta. W latach 80. i 90. XIX wieku sieć kolejowa w Prusach zaczęła się zagęszczać. Po wybudowaniu głównych magistrali zaczęły powstawać linie lokalne łączące miasta powiatowe[1].

1897–1920Edytuj

W grudniu 1897 rozpoczęto budowę pierwszego odcinka współczesnej linii 213 – z Redy do Pucka[2]. Został on otwarty 15 grudnia 1898[3]. Od razu linia miała dochodzić do Krokowej[2] jednakże budowę rozpoczęto dopiero w 1901[4] a oddano w 1903.

1920–1945Edytuj

W 1918 Polska odzyskała niepodległość. Granice na Pomorzu ustalono dopiero w 1920. Wówczas linia kolejowa z Redy do Pucka znalazła się w Polsce. Stacja w Pucku była najbliżej morza położonym obiektem na sieci PKP, dlatego zbudowano w Pucku tymczasowy port wraz z bocznicą kolejową[3].

1945–1989Edytuj

Po 1989Edytuj

26 września 1993 ze stacji Puck odjechał ostatni planowy pociąg pasażerski prowadzony trakcją parową[3].

W 1998 linia została zmodernizowana. Stacje zostały wyposażone w urządzenia SRK sterowane zdalnie z Gdyni, przez co obsługa stacji (oprócz kas biletowych) stała się zbędna[5].

Na przełomie stycznia i lutego 2019 PKP podpisały z konsorcjum firm Helifactor i MERX umowę na budowę tzw. innowacyjnego dworca systemowego w formie półotwartej poczekalni ogrzewanej promiennikami osłony[6].

Linie kolejoweEdytuj

Przystanek leży na linii kolejowej nr 213 łączącej Redę z Helem. Linia jest jednotorowa, normalnotorowa, niezelektryfikowana[5].

PociągiEdytuj

Pociągi osoboweEdytuj

 
Pociąg Hel-Gdynia Główna odjeżdżający z Żelistrzewa (2009)

Linią 213 jeżdżą pociągi osobowe w relacji Gdynia – Hel (i z powrotem) oraz Gdynia – Władysławowo (i z powrotem). W okresie letnim na Hel w niektórych latach był przedłużany pociąg osobowy przyspieszony Tur Gdynia – Chojnice prowadzony przez całą swoją trasę lokomotywą spalinową[7].

Ze względu na duży ruch turystyczny w sezonie letnim oraz zdecydowanie mniejszy poza sezonem dla linii publikowane były dwie tablice w rozkładzie jazdy. Od 2005 do obsługi połączeń lokalnych pomiędzy Gdynią a Helem zaczęto stosować szynobusy i spalinowe zespoły trakcyjne[8]. Od 2010 są to przypisane do tej linii (oraz do trasy Kościerzyna – Gdynia – Kościerzyna) spalinowe zespoły trakcyjne SA137 i SA138[4].

W sezonie letnim z powodu wzmożonego ruchu przewozy są obsługiwane składami klasycznymi z wagonami piętrowymi. SZT łączy się wówczas w dłuższe składy często z wagonem doczepnym w środku[8].

Pociągi dalekobieżneEdytuj

Pociągi dalekobieżne jeżdżą linią kolejową nr 213 tylko w czasie wakacji ze względu na napływ turystów na Mierzeję Helską. Wówczas na tej trasie jeździ kilkanaście par par pociągów zarówno pospiesznych (TLK), jak i ekspresowych. Pociągi te ze względu na brak elektryfikacji są prowadzone lokomotywami spalinowymi. Zmiana lokomotyw następuję podczas postoju na stacji Gdynia Główna[9].

InfrastrukturaEdytuj

 
Wnętrze dworca – poczekalnia

Budynek dworcaEdytuj

Budynek jest trójbryłowy, parterowy. Każda bryła jest kryta dwuspadowym dachem. Elewacja jest otynkowana. W budynku znajduje się poczekalnia[10]

PeronyEdytuj

Przystanek w Żelistrzewie posiada jeden jednokrawędziowy peron o długości 125 m i wysokości 76 cm nad poziomem główki szyny. Perony wyposażony jest w wiatę i ławki[11].

PrzypisyEdytuj

  1. M. Jerczyński. Królewska Kolej Wschodnia – jak powstała legenda. „Świat Kolei”. 7/2001. s. 18–25. ISSN 1234-5962. 
  2. a b Marcin Przegiętka. O tym pisano w grudniu... „Świat Kolei”. 12/2007, s. 5. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  3. a b c Krzysztof Labudda. 110-lecie linii Reda-Puck. „Świat Kolei”. 12/2007, s. 5. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  4. a b Filip Karoński, Marcin Przegiętka. O tym pisano w maju... „Świat Kolei”. 5/2011, s. 6. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  5. a b Judyta Kurkowska-Ciechańska, Ariel Ciechański: Koleje. Warszawa: Carta blanca, 2008, s. 30. ISBN 978-83-60887-233.
  6. PKP SA wybudują 20 dworców systemowych. Jest umowa z wykonawcą, www.transport-publiczny.pl [dostęp 2019-03-04] (pol.).
  7. Filip Brzeziński. SP32 w Chojnicach. „Świat Kolei”. 6/2010, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  8. a b Ryszard Stankiewicz. Nowy tabor na trasie Gdynia Gł. – Hel. „Koleje Małe i Duże”. 1/2007, s. 4. Katowice: APLAND. ISSN 1641-117X. 
  9. Szymin Suliński. Wakacyjne pociągi. „Koleje Małe i Duże”. 2/2006, s. 14–15. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  10. Jarosław Woźny, Marek Potocki (red.): Zelistrzewo (pol.). kolej.one.pl. [dostęp 2012-07-23].
  11. Wykaz peronów. plk-sa.pl, 2016-12-20. [dostęp 2016-12-27].
Żelistrzewo
Linia 213 RedaHel
   
Mrzezino
odległość: 2,514 km
 
   Puck
odległość: 4,619 km