Żory (stacja kolejowa)

Żorystacja kolejowa w Żorach, w województwie śląskim.

Żory
Ilustracja
wygląd w 2011 (w 2014 kładka prowadząca na peron 3 została zlikwidowana)
Państwo  Polska
Miejscowość Żory
Zarządca PKP Polskie Linie Kolejowe
Data otwarcia 1 września 1884
Poprzednie nazwy Sohrau (1884 - 1909), Sohrau (Oberschlesien) (1910 - 1922), Żory (1923 - 1939), Sohrau (Oberschlesien) (1939 - 1945)[1]
Dane techniczne
Liczba peronów 2
Liczba krawędzi
peronowych
3
Kasy N
Linie kolejowe
Położenie na mapie Żor
Mapa lokalizacyjna Żor
Żory
Żory
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żory
Żory
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Żory
Żory
Ziemia50°03′06,23″N 18°42′10,96″E/50,051731 18,703044
Portal Portal Transport szynowy

W roku 2017 stacja obsługiwała 50–99 pasażerów na dobę[2].

HistoriaEdytuj

Pierwszy pociąg do Żor przyjechał 1 lipca 1884 o godzinie 17 - był to tzw. próbny przejazd. Gdy wjeżdżał, donośnie grała orkiestra a lokomotywa była przystrojona flagami. W pociągu przyjechali urzędnicy, a także osoby pracujące przy budowie kolei. Stacja kolejowa została jednak otwarta dwa miesiące później, to jest 1 września 1884. Powstała ona na linii kolejowej z Orzesza do Żor (później przedłużonej do Wodzisławia Śląskiego). Dziennie na trasie kursowały trzy pociągi: pocztowy, osobowy i towarowy. Od 21 listopada 1936 stała się stacją węzłową po tym jak znalazła się na linii kolejowej z Rybnika do Żor (dwa lata później przedłużonej do Pszczyny). W tym czasie budynek dworca został przebudowany. Przy kolei w tym okresie działały liczne organizacje społeczne i zawodowe. Jedną z nich było Koło Rodziny Kolejowej w Żorach, które udzielało dużej pomocy VI Drużynie Harcerskiej. Z chwilą wybuchu II wojny światowej żorski dworzec i linię kolejową w kierunku Kleszczowa broniła 3 kompania Obrony Narodowej. W czasie działań wojennych zabudowania kolejowe i tory uległy zniszczeniom. Linię kolejową z Żor do Katowic przez Orzesze uruchomiono 12 lipca 1945 roku. Odremontowano też urządzenia ruchowe na stacji oraz zabudowania dworcowe. W latach 90. XX wieku zmniejszono liczbę połączeń kolejowych obsługiwanych przez żorską stację, zamknięto bar i kiosk z gazetami, budynek dworcowy został pozbawiony wody i ogrzewania, zamknięto toalety i świetlicę[3]. W 2001 roku zamknięto linię Orzesze-Żory-Pawłowice przez co znaczenie stacji spadło. Kasa biletowa została zlikwidowana 28 października 2009. Następnie budynek dworca zamknięto wraz z zlikwidowaniem sklepu zoologicznego. Od tego czasu ciągle niszczeje, a okna zabite są płytami. Pod koniec roku 2013 przejście nadziemne zostało zamknięte przez PKP, a w kolejnym roku zostało zlikwidowane.

Stacja jest wykorzystywana na linii S72 (Wodzisław Śląski/Rybnik – Bielsko-Biała) spółki Koleje Śląskie[4] od 9 grudnia 2012, kiedy spółka ta przejęła obsługę kierunku od Przewozów Regionalnych. Zatrzymuje się tu również pociąg TLK Szyndzielnia (Bielsko-Biała Główna - Wrocław Główny) oraz sezonowy TLK Pirat (Bielsko-Biała Główna - Kołobrzeg/Świnoujście).

PlanyEdytuj

Władze miasta starają się wykorzystać nieczynny budynek dworca do realizacji projektów kulturalnych w ramach programu „Stacja – Kultura – poczuj pociąg do kreatywnych działań!”[5]. Na początku roku 2015 Urząd Miasta Żory oraz przedstawiciele PKP podpisali protokół uzgodnienia warunków przekazania na rzecz Żor praw majątkowych do nieruchomości[6].

PrzypisyEdytuj

  1. Żory. slaskie.atlaskolejowy.pl. [dostęp 2015-03-19].
  2. Największe i najmniejsze stacje w Polsce. W: utk.gov.pl [on-line]. [dostęp 2019-12-18].
  3. Katarzyna Śleziona: Kolej Żory: Czas świetności, a potem upadku. Jaka będzie przyszłość PKP w Żorach?. zory.naszemiasto.pl, 2014-11-17. [dostęp 2015-03-19].
  4. Koleje Śląskie: Schemat linii komunikacyjnych. kolejeslaskie.com. [dostęp 2015-03-19].
  5. „Stacja - Kultura". Konsultacje społeczne. [dostęp 2014-11-03].
  6. Katarzyna Śleziona: Dworzec PKP Żory: Kiedy gmina Żory stanie się właścicielem? Kiedy ruszy remont?. zory.naszemiasto.pl, 2015-01-29. [dostęp 2015-03-19].

Linki zewnętrzneEdytuj

Żory
Linia 148. Pszczyna – Rybnik (21,873 km)
   
Szczejkowice
odległość: 4,193 km
 
odległość: 4,152 km
Linia 159. Orzesze – Wodzisław Śląski (13,933 km)
   
Palowice Kolonia
odległość: 6,183 km
 
odległość: 3,522 km