Żywiec (roślina)

Żywiec (Dentaria L.) – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych. Wyróżniony został przez Karola Linneusza w 1753/54 i uznawany był niemal powszechnie przez taksonomów do przedostatniej dekady XX wieku. Później włączony został do rodzaju rzeżucha (Cardamine) zgodnie z pierwotnym postulatem Heinricha J.N. von Crantza z 1769[4][5].

Żywiec
Ilustracja
Żywiec pięciolistny
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd kapustowce
Rodzina kapustowate
Rodzaj żywiec
Nazwa systematyczna
Dentaria L.
Sp. Pl. 653. 1753[3]
Typ nomenklatoryczny

Dentaria pentaphyllos L.[3]

SystematykaEdytuj

Takson od końca lat 80. XX wieku włączany w randze podrodzaju Dentaria do rodzaju rzeżucha (Cardamine)[5].

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Podrodzaj w obrębie rodzaju Cardamine z rodziny kapustowatych (Brassicaceae), rzędu kapustowców (Brassicales), kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta)[2][6].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Capparanae Reveal, rząd kaparowce (Capparales Hutch.), podrząd Capparineae Engl., rodzina kapustowate (Brassicaceae Burnett), rodzaj (Cardamine L., syn. Dentaria L.)[7].

Gatunki flory Polski[8][9]
  • żywiec cebulkowy, ż. bulwkowaty (Cardamine bulbifera (L.) Crantz, syn. Dentaria bulbifera L.)
  • żywiec dziewięciolistny (Cardamine enneaphyllos (L.) Crantz, syn. Dentaria enneaphyllos L.)
  • żywiec gruczołowaty (Cardamine glanduligera O.Schwarz, syn. Dentaria glandulosa Waldst. & Kit.)
  • żywiec pięciolistny (Cardamine pentaphyllos (L.) Crantz, syn. Dentaria pentaphyllos L.) – gatunek o wątpliwym występowaniu w Polsce

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-11-10] (ang.).
  3. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-28].
  4. Karbir Singh Khatri. Studies in the Caucasian Species of Cardamine L. (Cruciferae). „Phyton”. 28, 1, s. 55-80, 1988. 
  5. a b Al-Shehbaz, Ihsan. The genera of Arabideae (Cruciferae; Brassicaceae) in the southeastern United States. „Journal of the Arnold Arboretum”. 69, s. 85-166, 1988. 
  6. List of Genera in BRASSICACEAE (not fully reorganized), [w:] Vascular plant families and genera [online], Kew Gardens & Missouri Botanical Garden [dostęp 2010-11-20] (ang.).
  7. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Dentaria (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-28].
  8. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  9. Cardamine. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2016-02-17].