1 Gwardyjska Armia Pancerna

1 Gwardyjska Armia Pancerna (ros. 1-я гвардейская танковая армия) – związek operacyjny Armii Czerwonej i Armii Radzieckiej, a obecnie Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej w ramach Zachodniego Okręgu Wojskowego.

1 Gwardyjska Armia Pancerna
1-я гвардейская танковая армия
Ilustracja
Emblemat współczesnej 1 Gwardyjskiej Armii Pancernej
Historia
Państwo

 ZSRR 1944–1998  Rosja 2014–

Sformowanie

1944, ponownie w 2014

Rozformowanie

1998

Tradycje
Rodowód

1 Armia Pancerna

Dowódcy
Pierwszy

gen. płk Michaił Katukow

Obecny

gen. mjr Siergiej Kisiel

Działania zbrojne
II wojna światowa
Inwazja Rosji na Ukrainę (2022)
Organizacja
Dyslokacja

NRD, Smoleńsk

Rodzaj sił zbrojnych

wojska lądowe

Rodzaj wojsk

wojska pancerne

Podległość

Zachodni Okręg Wojskowy

Odznaczenia
Order Czerwonego Sztandaru
Uroczystość 75-lecia sformowania 1 Gwardyjskiej Armii Pancernej, 2018

HistoriaEdytuj

1 Gwardyjska Armia Pancerna powstała w dniu 25 kwietnia 1944 roku z przekształcenia 1 Armii Pancernej. Początkowo wchodziła w skład 1 Frontu Ukraińskiego, w składzie którego wzięła udział w operacji lwowsko-sandomierskiej. Pod koniec 1944 roku weszła w skład 1 Frontu Białoruskiego w składzie którego uczestniczyła w operacjach: warszawsko-poznańskiej, pomorskiej i berlińskiej. W czasie operacji warszawsko-poznańskiej w ciągu 18 dni przeszła w boju około 600 km przełamując niemieckie linie obronne i forsując z marszu trzy rzeki: Pilicę, Wartę, Odrę. Szybkość ofensywy wojsk 1 Gwardyjskiej Armii Pancernej uniemożliwiła Niemcom w Gnieźnie grabież zabytków, które mieli już spakowane do wywozu. Były nimi najcenniejsze elementy wyposażenia katedry, łącznie z romańskimi Drzwiami Gnieźnieńskimi[1]. Po zakończeniu II wojny światowej stacjonowała do początków lat dziewięćdziesiątych na terenie NRD (w składzie Grupy Wojsk Radzieckich w Niemczech), następnie przeniesiona do Smoleńska i rozwiązana w 1998 roku.

W okresie PRL-u w Ozorkowie w ścianę budynku przy ulicy Stefana Wyszyńskiego 7 wmurowano tablicę ku czci żołnierzy 1 Gwardyjskiej Armii Pancernej i Wojska Polskiego, którzy 18 stycznia 1945 roku brali udział w jego zdobyciu, kończącego okupację niemiecką Ozorkowa[2].

W listopadzie 2014 roku na podstawie decyzji prezydenta Federacji Rosyjskiej zdecydowano o odtworzeniu i rozpoczęto ponowne formowanie 1 Gwardyjskiej Armii Pancernej. Organizacyjnie Armia należy do Zachodniego Okręgu Wojskowego. Sztab mieści się w miejscowości Bakowka (część miasta Odincowo) w obwodzie moskiewskim[3].

W 2022 roku wzięła udział w Inwazja Rosji na Ukrainę (2022), zdaniem Generała Waldemara Skrzypczaka ponosząc znaczne straty[4].

SkładEdytuj

1944–1945Edytuj

  • 8 Gwardyjski Korpus Zmechanizowany
    • 19 Gwardyjska Brygada Zmechanizowana
    • 20 Gwardyjska Brygada Zmechanizowana
    • 21 Gwardyjska Brygada Zmechanizowana
    • 1 Gwardyjska Brygada Pancerna
  • 11 Gwardyjski Korpus Pancerny
    • 40 Gwardyjska Brygada Pancerna
    • 44 Gwardyjska Brygada Pancerna
    • 45 Gwardyjska Brygada Pancerna
    • 27 Gwardyjska Brygada Zmechanizowana
  • 64 Gwardyjska Brygada Pancerna
  • 197 Brygada Artylerii Lekkiej
  • 14 Brygada Artylerii Pancernej
  • 17 Zmotoryzowana Brygada Inżynieryjna

2016Edytuj

  • 4 Gwardyjska Kantemirowska Dywizja Pancerna;
  • 2 Gwardyjska Tamańska Dywizja Zmechanizowana;
  • 27 Samodzielna Gwardyjska Sewastopolska Brygada Zmechanizowana;
  • 6 Samodzielna Gwardyjska Częstochowska Brygada Pancerna;
  • 288 Gwardyjska Warszawsko-Brandenburska Brygada Artylerii;
  • 112 Gwardyjska Noworosyjska Brygada Rakietowa;
  • 49 Brygada Rakietowa Obrony Przeciwlotniczej;
  • 96 Samodzielna Brygada Rozpoznawcza;
  • 60 Brygada Dowodzenia;
  • 6 pułk inżynieryjny;
  • 20 pułk chemiczny.

DowódcyEdytuj

  • gen. płk Michaił Katukow ros. Михаил Ефимович Катуков (1944 – 1947)
  • ...
  • gen. mjr Wiktor Roszczin ros. Виктор Михайлович Рощин (1995 – 1998)
  • gen. mjr Aleksander Czajko ros. Александр Юрьевич Чайко (2014 – 2017)
  • gen. mjr Aleksiej Awdiejew ros. Алексей Юрьевич Авдеев (2017 – 2018)
  • gen. mjr/por. Siergiej Kisiel ros. Сергей Александрович Кисель (2018 –)[5]

PrzypisyEdytuj

  1. Mirosław Korolko, Leksykon kultury religijnej w Polsce. Warszawa 1999, s.182.
  2. Czubryt-Borkowski 1988 ↓, s. 452.
  3. В Западном военном округе возрождена легендарная 1-я гвардейская танковая армия [dostęp 2017-02-01].
  4. rozmowa z Igorem Janke na You Tube: "Q&A z Generałem Waldemarem Skrzypczakiem w Układzie Otwartym - Pytania i odpowiedzi - Live"
  5. [1]

BibliografiaEdytuj