208 Pułk Piechoty (1939)

208 Pułk Piechoty Rezerwowy [1]dowództwo pułku piechoty Wojska Polskiego dla pomorskich batalionów piechoty typu specjalnego w 1939.

208 Pułk Piechoty
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1939
Rozformowanie 1939
Dowódcy
Pierwszy ppłk Jan Szewczyk
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk piechota

Historia pułkuEdytuj

W zmianach do planu mobilizacyjnego „W” na rok 1939[2] ujęto sformowanie na terenie Okręgu Korpusu Nr VIII dwóch dowództw pułków piechoty dla pomorskich batalionów piechoty typu specjalnego z pododdziałami specjalnymi[3] ale bez plutonu artylerii piechoty:

Jednostką mobilizującą dla 208 pp (rez.) został 62 pułk piechoty z 15 DP [6], a dla 209 pp (rez.) – 66 Kaszubski pułk piechoty z 16 DP [7].

W skład obu pułków wejść miały pomorskie bataliony piechoty typu specjalnego formowane na bazie batalionów Pomorskiej i Chełmińskiej Brygady ON:

Początkowo wszystkie bataliony miały być formowane w „grupie niebieskiej”. Następnie przesunięto do „grupy zielonej” bataliony: tucholski, czerski i kościerski.

Patrząc na miejsce stacjonowania batalionów ON skład obu pułków powinien być następujący:

  • 208 pułk piechoty rezerwowej (bataliony piechoty nr 81, 83 i 86),
  • 209 pułk piechoty rezerwowej (bataliony piechoty nr 82, 84 i 85).

Przyjmując, że wszystkie pododdziały pułku mobilizowane były w tej samej grupie jednostek to skład uległ by zmianie i przedstawiał się następująco:

  • 208 pułk piechoty rezerwowej (bataliony piechoty nr 82, 83 i 86),
  • 209 pułk piechoty rezerwowej (bataliony piechoty nr 81, 84 i 85).

W planach na rok 1940 przewidywano wystawienie Dowództwa 210 pułku piechoty rezerwowego we Włocławku przez 14 pułk piechoty i Kwatery Głównej 48 Dywizji Piechoty (Rezerwowej) oraz włączenie do składu dywizji 31 pułku artylerii lekkiej.

W czerwcu 1939 podjęta została decyzja o przeformowaniu batalionów ON typu II w bataliony piechoty typu specjalnego, w tym batalionów: kościerskiego, czerskiego, nakielskiego, tucholskiego, starogardzkiego i kcyńskiego. Powyższy plan zrealizowano. Do wybuchu wojny przeformowano ponadto w bataliony ON typu "S" (odpowiednik liniowych km i br.t.) tylko trzy bataliony: żniński, koronowski i chorzowski.

208 pułk piechoty rez. w kampanii wrześniowejEdytuj

W kampanii wrześniowej żaden z pułków nie wystąpił w planowanym składzie. Kcyński Batalion ON (Batalion Piechoty Nr 83) razem ze Żnińskim i Wągrowieckim Batalionem ON podporządkowany zostały dowódcy 26 DP ze składu Armii „Poznań”. Pozostałe pododdziały weszły w skład wielkich jednostek i zgrupowań taktycznych podległych dowódcy Armii „Pomorze”: Zgrupowanie „Chojnice” (tucholski i czerski), Oddział Wydzielony „Kościerzyna” (kościerski) i 15 Wielkopolska Dywizja Piechoty (nakielski). Tylko Starogardzki Batalion ON (Batalion Piechoty Nr 82) wszedł w skład 209 pp (rez.).

208 pułk piechoty rezerwy wszedł w skład Grupy Operacyjnej "Wschód" gen. bryg. Mikołaja Bołtucia broniącej północno-wschodniego odcinka Armii "Pomorze". Pułk tworzył Oddział Wydzielony "Jabłonowo". Uważany był za dowództwo dyspozycyjne z uwagi na to, że nie weszły w jego skład planowane bataliony piechoty typu specjalnego, mobilizowanych na bazie batalionów ON. Bataliony przydzielone do pułku w okresie bitwy nad Osą i pod Mełnem, w czasie od 1 do 3 września; I/14 pp, IV/67 pp i ON "Jabłonowo"[8]. Następnie skład zmienny batalionów. 208 pp rez. Od 4 do 7 września przydzielony do składu 4 Dywizji Piechoty. Wycofywał się prawym brzegiem Wisły poprzez Dwór Tomkowo, Półwiesk, Kikół, Lipno, Szpetel Górny, w Zgrupowaniu płk. T. Lubicz-Niezabitowskiego, a następnie przez most we Włocławku dołączył do zgrupowania głównego 4 DP zajmując obronę na odcinku Kruszyn-Dwór Dębice. Na rozkaz dowódcy Armii "Pomorze" 208 pułk piechoty rezerwy został rozwiązany 7 września 1939 roku w miejscowości Kruszyn[9].

Marian Porwit w swoich Komentarzach[10] podaje, że zorganizowany z marszówek garnizonu Inowrocław 208 pp wraz z 23 i 24pp wszedł w skład odtworzonej 6 września 1939 27 DP.

Organizacja pułkuEdytuj

  • Dowództwo 208 Pułku Piechoty
  • I batalion (IV/67 pp batalion nadwyżek) – mjr Wojnarowski
  • II batalion (Grudziądzki batalion ON) – kpt. Józef Krakowski[11]
  • III batalion (Jabłonowski batalion ON) – kpt. Korwin–Kosakowski
  • dowódca kompanii przeciwpancernej – por. Łukasik
  • dowódca plutonu – ppor. Komorowski
  • dowódca kompanii zwiadowczej – por. Józef Kaszewski
  • dowódca plutonu kolarzy – ppor. Władysław Kiersztyn
  • zastępca dowódcy plutonu – kpr. Stanisław Pacyna
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – ppor. Wojciechowski

Obsada personalna dowództwa pułkuEdytuj

Obsada personalna pułku we wrześniu 1939 roku[12]

  • dowódca pułku – ppłk piech. Jan Szewczyk
  • I adiutant – kpt. Jan Kozłowski
  • II adiutant – ppor. Teodor Bross
  • kwatermistrz – kpt. Władysław Lindner
  • oficer łączności – por. Łucjan Markiewicz
  • oficer żywnościowy – ppor. Bronisław Nowicki
  • oficer płatnik – por. Domke
  • zastępca oficera płatnika – sierż. Piszcz
  • oficer informacyjny – por. Aleks Czenszak
  • starszy lekarz pułku – ppor. Różycki

PrzypisyEdytuj

  1. Skrót - 208 pp (rez.)
  2. Nowe studium planu mobilizacyjnego „W” pod nazwą „W1” weszło w życie 15 maja 1939 roku.
  3. Pododdziały specjalne pułku piechoty na stopie wojennej: kompania zwiadowców, kompania przeciwpancerna, pluton łączności, pluton pionierów, pluton artylerii piechoty, pluton przeciwgazowy.
  4. Jednostki oznaczone kolorem niebieskim przeznaczone były do osłony granicy zachodniej.
  5. Jednostki oznaczone kolorem zielonym były wzmacniane i formowane w okresie zagrożenia.
  6. 62 pp mobilizował się w „grupie niebieskiej”.
  7. 66 pp mobilizował się w „grupie niebieskiej”.
  8. Dymek 2013 ↓, s. 358-359.
  9. Dymek 2015 ↓, s. 137-144.
  10. „Komentarze do historii polskich działań obronnych 1939 roku”, Wyd. Czytelnik Warszawa 1983, tom 2, strona 109
  11. Konrad Ciechanowski podaje, że Grudziądzkim Batalionem ON dowodził kpt. Tarnowski.
  12. Obsada personalna ↓, s. 53.

BibliografiaEdytuj

  • Obsada personalna 62 pp dnia 1.9.1939 r.. W: B.I.27d [on-line]. IPMS. [dostęp 2018-03-02].
  • Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny „W”. Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Pruszków 1995, ​ISBN 83-85621-87-3​, s. 18, 218, 223,
  • Konrad Ciechanowski, Armia „Pomorze”, Wydawnictwo MON, Warszawa 1983, ​ISBN 83-11-06793-7​,
  • Kazimierz Pindel, Obrona narodowa 1937-1939, Warszawa: Wydaw. Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979, ISBN 83-11-06301-X, OCLC 69279234.
  • Jerzy Wultański: 67 pułk piechoty. seria: Zarys historii wojennej pułków polskich w kampanii wrześniowej zeszyt nr 15. Warszawa: Redakcja Historyczno-Wojskowa P.W. Egross, 1992. ISBN 83-85253-11-4.
  • Przemysław Dymek: Księga wrześniowych walk pułków wielkopolskich tom 1 Piechota. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2013. ISBN 978-83-7889-002-7.
  • Przemysław Dymek: Toruńska Dywizja. 4. Dywizja Piechoty w latach 1921-1939. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2015. ISBN 978-83-7889-202-1.