20 Pułk Piechoty (austro-węgierski)

Ten artykuł dotyczy austro-węgierskiego Pułku Piechoty Nr 20. Zobacz też: inne pułki piechoty noszące numer „20”.

Galicyjski Pułk Piechoty Księcia Pruskiego Henryka Nr 20 (niem. 20. Infanterie Regiment Heinrich Prinz von Preußen) – pułk piechoty cesarskiej i królewskiej Armii.

FZM Franz Ludwig von Welden
Kapitan IR. 20 w mundurze służbowym
Kurtka munduru komendanta plutonu (niem. Zugsführer) IR. 20

Historia pułkuEdytuj

Pułk został sformowany w 1681 roku[1].

Święto pułkowe obchodzone było 27 czerwca w rocznicę bitwy pod Náchodem stoczonej w 1866 roku[1].

86% żołnierzy pułku stanowili Polacy, których Austriacy nazywali die Goralen[2], a Polacy potocznie „Cwancygierami” i „Dwudziestakami”.

W 1914 komenda pułku oraz 1. i 2. batalion stacjonował w garnizonie Kraków, w koszarach Franciszka Józefa przy ulicy Rajskiej (niem. Franz Josephs Kaserne). 3. batalion stacjonował w Nowym Sączu, natomiast 4. batalion był detaszowany w miejscowości Bijeljina (w Bośni). Oddział wchodził w skład 24 Brygady Piechoty należącej do 12 Dywizji Piechoty (1 Korpus), natomiast 4. batalion był podporządkowany komendantowi 11 Brygady Górskiej należącej do 48 Dywizji Piechoty[3].

W czasie I wojny światowej pułk, w składzie trzech batalionów, walczył w składzie macierzystej dywizji. 4 batalion wszedł w skład 11 Brygady Górskiej dowodzonej przez generała majora Marcelego Ławrowskiego.

Żołnierze pułku nosili na kurtkach wyłogi rakowo-czerwone (krebsroth), guziki białe.

Od listopada 1916 roku w pułku funkcjonowała luźna konspiracja, polegająca na przygotowywaniu do przyszłego wystąpienia przeciw austriackiemu dowództwu. W czerwcu 1918 r. pułk sabotował ostatnią ofensywę austriacką przeciw Włochom, ale mimo prób nie udało się nawiązać kontaktu z Włochami i przejść na drugą stronę frontu. Pod koniec października 1918 r., wraz z załamaniem się austriackiego frontu nad Piawą, 12 Dywizja Piechoty rozpoczęła odwrót, a sądecki 20 Pułk pozostał zorganizowany i karny za sprawą polskich oficerów i podoficerów, którzy dążyli do utrzymania jednostki w całości i doprowadzenia jej do Polski. 10 listopada w Słowenii zgromadzenie oficerskie pozbawiło dowództwa płk. Friedricha Richtera, który przekazał je por. Stanisławowi Plappertowi, a władze Państwa Słoweńców, Chorwatów i Serbów dały zgodę na nierozbrajanie polskich pułków i przepuszczenie ich w drodze do Polski razem ze sprzętem. Pułk koleją dotarł przez Austrię i Czechosłowację 17 listopada do granicy polskiej, kilkukrotnie stawiając opór przed próbami rozbrojenia, a dwa dni później dotarł do Nowego Sącza, gdzie został przekształcony w 20 Pułk Piechoty Wojska Polskiego.

Szefowie pułkuEdytuj

Kolejnymi szefami pułku byli:

ŻołnierzeEdytuj

Komendanci pułku
Oficerowie
Podoficerowie

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Schematismus 1914 ↓, s. 418.
  2. Paweł Stachnik, Z Włoch do Nowego Sącza. Wojenna epopeja polskiego pułku c.k. armii, Tytus - Twój przewodnik po historii, 18 lutego 2021 [dostęp 2021-02-23] (pol.).
  3. Schematismus 1914 ↓, s. 113, 418.
  4. Ernennungen. „Oesterreichischer Soldatenfreund”. Nr 82, s. 669, 15 października 1880 (niem.). 
  5. Personalien. im k. k. Heere. „Oesterreichischer Soldatenfreund”. Nr 25, s. 197, 28 marca 1882 (niem.). 

BibliografiaEdytuj

  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1914. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, luty 1914. (niem.)
  • Tomasz Nowakowski: Armia Austro-Węgierska 1908-1918. Warszawa: Feniks, 1992. ISBN 83-900217-4-9.