Otwórz menu główne

21 Brygada Strzelców Podhalańskich

21 Brygada Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza (21 BSP) – lekki związek taktyczny Wojska Polskiego przeznaczony do działań bojowych w terenie górskim[1].

21 Brygada Strzelców Podhalańskich
Ilustracja
Oznaka rozpoznawcza Brygady
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1993
Nazwa wyróżniająca Podhalańczycy
Patron gen. bryg. Mieczysław Ludwik Boruta-Spiechowicz
Tradycje
Święto 26 maja
Rodowód 5 Pułk Strzelców Podhalańskich Ziemi Krakowskiej
Dowódcy
Pierwszy płk dypl. Zbigniew Skikiewicz
Obecny gen. bryg. Dariusz Lewandowski
Organizacja
Dyslokacja Rzeszów, Jarosław, Żurawica, Przemyśl, Kłodzko, Nisko
Rodzaj sił zbrojnych Wojska Lądowe
Rodzaj wojsk Wojska zmechanizowane Piechota górska
Podległość Krakowski Okręg Wojskowy
Wojska Lądowe
Odznaka pamiątkowa Brygady.
Proporzec na beret 21 BSP.
21 Brygada Strzelców Podhalańskich. Przysięga wojskowa. Sanok – Rynek. 8 grudnia 2007
21 Brygada Strzelców Podhalańskich. Mundury polowe. Sanok – Rynek. 8 grudnia 2007

Formowanie i zmiany organizacyjneEdytuj

21 Brygada Strzelców Podhalańskich została sformowana w 1993 na bazie 5 Pułku Strzelców Podhalańskich oraz odtwarzanych oddziałów 9 Dywizji Zmechanizowanej jako jednostka Krakowskiego Okręgu Wojskowego. W 1999 brygadę włączono do Korpusu Powietrzno-Zmechanizowanego. W tym samym roku, w związku z rozformowaniem 14 Brygady Pancernej, do składu 21 BSP włączono: dwa bataliony czołgów z Żurawicy, dywizjony artylerii przeciwpancernej, samobieżnej i rakietowej z Jarosławia oraz Polsko-Ukraiński Batalion Sił Pokojowych z Przemyśla.

Od 1 lipca 2000 do 1 września 2011 brygada była podporządkowania dowódcy 1 Dywizji Zmechanizowanej. Od 1 września 2011 jednostka podlegała bezpośrednio Dowódcy Wojsk Lądowych. Decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr Z-65/Org./P1 oraz Nr Z-66/ZOiU-P1 z dnia 5 września 2018 r. 21 Brygada Strzelców Podhalańskich została włączona w skład nowo formowanej 18 Dywizji Zmechanizowanej.

TradycjeEdytuj

Na mocy decyzji nr 44/MON z 12 maja 1994 minister Obrony Narodowej przekazał 21 BSP tradycje jednostek górskich:

Symbolika podhalańskaEdytuj

Znakiem rozpoznawczym 21 BSP jest szarotka umieszczona na; sztandarach brygady, na patkach peleryn mundurów, na kapeluszach oraz na beretach. Na prawym rękawie munduru noszone są okrągłe odznaki rozpoznawcze z białą szarotką na dziewięciu różnych kolorach oznaczające poszczególne pododdziały brygady.

Tradycyjny galowy mundur podhalański charakteryzuje się obecnie kapeluszem oraz peleryną nawiązującą do górskiego folkloru. Z tradycji Podhala wywodzi się ozdabianie nakryć głowy piórami drapieżnych ptaków przypiętymi odznakami, których motyw stanowiła do 1945 gałązka jedliny wpleciona do swastyki. Obecnie jest to szarotka podhalańska. Efektowną częścią munduru strzelców podhalańskich jest również kapelusz, który do Wojska Polskiego wprowadził gen. Andrzej Galica. Ozdobą kapelusza jest orle pióro, którego długość nie powinna przekroczyć 40 cm. Elementem tradycyjnego folkloru jest również peleryna podhalańska, wzorowana na góralskiej guni. Pierwsze peleryny wprowadzono do jednostek podhalańskich w roku 1923. Decyzją Nr 244/MON z 23 czerwca 2015 roku w brygadzie wprowadzono Wojskową Odznakę Górską 21. Brygady Strzelców Podhalańskich[2].

Święto 21 Brygady Strzelców Podhalańskich: 26 maja. Patron 21 Brygady Strzelców Podhalańskich – gen. bryg. Mieczysław Ludwik Boruta-Spiechowicz. Decyzją nr 16/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 stycznia 2012 roku wprowadzono proporczyki na beret 21. Brygady Strzelców Podhalańskich[3].

Struktura organizacyjnaEdytuj

Struktura organizacyjna po przeprowadzonej w 2011 roku reorganizacjiEdytuj

WyszkolenieEdytuj

Żołnierze 21 BSP szkolili się w Norwegii w okolicach koła podbiegunowego, w Alpach francuskich, na poligonach w Niemczech, Austrii, Szwajcarii, Włoszech, Słowacji, Ukrainie, Uzbekistanie oraz w Wielkiej Brytanii. Głównymi ośrodkami szkoleniowymi wspinaczki wysokogórskiej i narciarskiej podhalańczyków są Trzcianiec, Rabe, Bystre, Kiry oraz Zakopane. Szkolenie taktyczne odbywa się na poligonach w Nowej Dębie, Wędrzynie, Lipie, Trzciańcu i Wicku Morskim. Najważniejsze ćwiczenia odbyte w składzie międzynarodowym to „Join Winter”, „Strong Resolve”, „Cossack Steppe” oraz „Maple Arch” na Litwie[4].

Strzelcy podhalańscyEdytuj

Dowódcy brygady:

Zastępcy dowódcy brygady:

  • płk dypl. Wojciech Marchwica (1 X 2010 – 2013)[7]

Szefowie sztabu:

  • ppłk dypl. Wojciech Marchwica (2006–2010)[7]
  • ppłk dypl. Artur Warwas (2010 – 2014)[8]

PrzypisyEdytuj

  1. Polska Zbrojna. Nr 25 (596) 22 czerwca 2008. [w:] Rzeszowskie szarotki. str. 34
  2. Dziennik Urzędowy Ministra Obrony Narodowej (pol.). [dostęp 2016-12-30].
  3. Dziennik Urzędowy MON poz. 20 (pol.). [dostęp 2018-11-29].
  4. Polska Zbrojna. Nr 25 (596) 22 czerwca 2008. [w:] Rzeszowskie szarotki. str. 34-35
  5. :: :: Aktualności ::, 21bsp.wp.mil.pl [dostęp 2019-04-09] [zarchiwizowane z adresu 2016-12-27] (pol.).
  6. 21 Brygada Strzelców Podhalańskich - Pułkownik Lewandowski nowym dowódcą podhalańczyków, 21bsp.wp.mil.pl [dostęp 2019-03-31].
  7. a b Konrad Radzik: Pożegnanie najstarszego służbą podhalańczyka. polska-zbrojna.pl, 23 sierpnia 2013. [dostęp 2015-02-05].
  8. Konrad Radzik: Ppłk Artur Warwas pożegnał się z 21 Brygadą. polska-zbrojna.pl, 3 lutego 2014. [dostęp 2015-02-05].

BibliografiaEdytuj

  • „85 lat garnizonu WP w Przemyślu”, wyd. Przemyśl 2003

Linki zewnętrzneEdytuj