Otwórz menu główne

23 Brygada Ochrony Pogranicza - jedna z brygad w strukturze organizacyjnej Wojsk Ochrony Pogranicza.

23 Brygada Ochrony Pogranicza
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1948
Rozformowanie 1950
Tradycje
Rodowód 11 Wrocławski Oddział WOP
Kontynuacja 5 Brygada WOP
Sudecka Brygada WOP
Organizacja
Numer JW 2231[1]
Dyslokacja Kłodzko
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Podległość Główny Inspektorat OP
Dowództwo WOP
Skład patrz: brygada OP

Formowanie i zmiany organizacyjneEdytuj

Sformowana w 1948 na bazie Wrocławskiego Oddziału WOP nr 11, na podstawie rozkazu MON nr 055/org. z 20 marca 1948[2]. Brygada posiadała pięć batalionów, a stan etatowy wynosił 2039 żołnierzy i 12 pracowników cywilnych[3]. Podporządkowana została Głównemu Inspektoratowi Ochrony Pogranicza. Zaopatrzenie nadal realizowane było przez kwatermistrzostwo okręgu wojskowego[4]. Rozkazem Ministra Obrony Narodowej nr 205/Org. z 4 grudnia 1948 roku, z dniem 1 stycznia 1949, Wojska Ochrony Pogranicza podporządkowano Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego[5]. Zaopatrzenie brygady przejęła Komenda Wojewódzka MO[4].

Sztab brygady stacjonował w Kłodzku.

Aby nadać ochronie granic większą rangę, podkreślano wojskowy charakter formacji. Od 1 stycznia 1950 roku powrócono w nazwach jednostek do wcześniejszego określania: „Wojska Ochrony Pogranicza”[6]. Z dniem 1 stycznia 1951 roku weszła w życie nowa numeracja batalionów i brygad Wojsk Ochrony Pogranicza[7]. Na bazie 23 Brygady Ochrony Pogranicza powstała 5 Brygada WOP.

Osobny artykuł: Brygada ochrony pogranicza.

Struktura organizacyjnaEdytuj

Etat brygady przewidywał: 5 batalionów, 2039 wojskowych i 12 pracowników cywilnych[8]. Na terenie odpowiedzialności brygady funkcjonowało sześć GPK[9]:

Sztandar oddziałuEdytuj

Sztandar otrzymał poprzednik brygady - 11 Wrocławski Oddział WOP. W uroczystości wręczenia sztandaru wzięli udział m.in.: premier Rządu Jedności Narodowej Edward Osóbka-Morawski, minister obrony narodowej marszałek Polski Michał Rola-Żymierski, szef Departamentu WOP gen. bryg. Gwidon Czerwiński i dowódca Okręgu Wojskowego IV gen. Stanisław Popławski[10].

W drzewcu sztandaru znajdują się 44 gwoździe pamiątkowe z napisami mówiącymi o funkcjach i nazwiskach osób lub określającymi nazwy zakładów pracy, organizacji politycznych i społecznych oraz wymieniające nazwiska chrzestnych sztandaru. Gwoździe przybijali m.in.: płk Franciszek Mróz - zastępca szefa Departamentu WOP, ppłk Mikołaj Grajworoński szef wydziału WOP w Dowództwie Śląskiego OW, ppłk Zygmunt Huszcza - dowódca 27 pułku piechoty i płk Głaskow - przedstawiciel Armii Czerwonej, dowódca 11 Oddziału Ochrony Pogranicza mjr A. Mickiewicz i jego zastępcą mjr J. Kaczmarski[10].

Wraz ze zmianą nazwy i numeru jednostki na płacie sztandaru dokonywano poprawek. Słowo "Wrocławski" zamieniono na "Wrocławska" oraz wypruto haft napisu "11 ODDZ.", a wyhaftowano "23 BRYG.". Pozostał nie naruszony dwuwierszowy napis na skrzynce grotu, który brzmi: "WROCŁAWSKI /11 OD. WOP"[10].

Sztandar został przekazany do Muzeum Wojska Polskiego 1 lipca 1963 roku[10].

Dowódcy brygadyEdytuj

  • ppłk Adam Mickiewicz
  • ppłk Jakub Margules

PrzekształceniaEdytuj

11 Oddział Ochrony Pogranicza11 Wrocławski Oddział WOP23 Brygada Ochrony Pogranicza5 Brygada WOP → 5 Sudecka Brygada WOP → Sudecka Brygada WOPSudecki Batalion WOP

UwagiEdytuj

  1. Strukturę organizacyjną brygady podano za → Jackiewicz 1998 ↓, s. 151-152

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Henryk Dominiczak: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1845-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Tadeusz Niedziela: Wojska Ochrony Pogranicza w pięćdziesiątą rocznice objęcia służby w ochronie granicy Polski 1945-1995. Jednodniówka Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych Środowiska WOP. 1995.
  • Grzegorz Goryński. Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1945 – 1965. Próba oceny – cz. I. „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”. 1/11, 2011. Koszalin: Centralny Ośrodek Straży Granicznej. ISSN 1429-2505. 
  • Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn.2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.