28 Ochotnicza Dywizja Grenadierów Pancernych SS (1 walońska) „Wallonien”

28 Ochotnicza Dywizja Grenadierów SS (1 walońska) "Wallonien" (niem.: 28. SS-Freiwilligen-Grenadier-Division Wallonien) - walońska jednostka Waffen-SS.

28 Ochotnicza Dywizja Grenadierów Pancernych SS (1 walońska) „Wallonien”
28. SS-Freiwilligen-Grenadier-Division Wallonien
Ilustracja
Historia
Państwo  III Rzesza
Sformowanie 1943
Rozformowanie maj 1945
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Podległość Waffen-SS

HistoriaEdytuj

 
Plakat werbunkowy

Walonowie pojawili się w Waffen-SS 1 czerwca 1943 roku, kiedy Legion Waloński, który walczył w ramach Wehrmachtu przyłączono do tej formacji. Legion ów rozbudowano w 5 Ochotniczą Brygadę Szturmową SS, którą wysłano w listopadzie 1943 roku na Ukrainę, gdzie walczyła u boku dywizji "Wiking". Zmasakrowana w ciężkich walkach w kotle czerkaskim brygada została wycofana zimą 1944 roku do Niemiec. W lipcu brygadę wysłano do Estonii, skąd jej resztki ewakuowano do Niemiec w październiku i przystąpiono do tworzenia dywizji.

W lutym 1945 roku nieskompletowaną jednostkę skierowano na Pomorze, w okolice Stargardu, gdzie walońscy esesmani po raz kolejny ponieśli ogromne straty. Jednostka ta skierowana na Pomorze, była jeszcze w trakcie reorganizacji i rozwinięcia ze szczebla brygady do szczebla dywizji. Liczebnie bardzo słaba, na początku lutego 1945 liczyła nieco ponad 4000 żołnierzy, natomiast w momencie wejścia do walki pod Dąbiem ok. 1200 żołnierzy. Siedmiuset pozostałych przy życiu Walonów ewakuowano do Danii, gdzie zastał ich koniec wojny.

Sprawa właściwej nazwy jednostkiEdytuj

Jest to dość zagadkowa kwestia. W zachodnich opracowaniach jednostka ta jest z niejasnych powodów traktowana jako dywizja grenadierów pancernych (w nomenklaturze III Rzeszy: zmechanizowana). Powstała ona rzeczywiście jako brygada zmotoryzowana o sile pułku. W czerwcu 1944 r została wycofana z frontu i wysłana do Rzeszy w celu przeformowania w dywizję. Rozwinięto ją jednak do stanu dywizji piechoty (grenadierów SS), a nie dywizji grenadierów pancernych.

Zbrodnie wojenne i kontrowersje wokół LegionuEdytuj

Żołnierze jednostki brali udział w Masakrze w Palmnicken.[1]

Obrońcy[kto?] Legionu Walońskiego twierdzą, że nie jest on odpowiedzialny za popełnienie żadnych zbrodni wojennych. Twierdzą też[gdzie?], że Walonowie nie wiedzieli o zbrodniach popełnianych przez Niemców i uważali swoją walkę w Legionie za antykomunistyczną krucjatę przeciwko bolszewizmowi, nie zaś za szerzenie ideologii nazistowskiej. Zważywszy jednak na fakt, że jednostka brała udział w akcjach przeciwpartyzanckich w ZSRR na zapleczu frontu, wydaje się mało prawdopodobne, by nie wiedzieli o niemieckich zbrodniach[2].

DowódcyEdytuj

Skład organizacyjnyEdytuj

 
Legion Waloński, Sanok, maj 2007 (rekonstrukcja historyczna)
  • SS-Grenadier Regiment 69 (69 pułk grenadierów pancernych SS) dwa niepełne bataliony
  • SS-Grenadier Regiment 70 (jw) jeden batalion
  • SS-Artillerie Regiment 28 (28 pułk artylerii SS) niepełny
  • SS-Panzerjäger Abteilung 28 (28 dywizjon przeciwpancerny) niepełny
  • SS-Aufklärungs Abteilung 28 (28 dywizjon rozpoznawczy SS) praktycznie bez ciężkiego sprzętu bojowego
  • SS-Nachrichten Abteilung 28 (28 batalion łączności SS) niepełny
  • SS-Pionier-Bataillon 28 (28 batalion saperów SS) niepełny
  • SS-Flak-Kompanie 28 (28 kompania przeciwlotnicza SS) niepełna, bez dział
  • SS-Ersatz-Bataillon 28 (28 batalion zapasowy SS) nie istniał na przyczółku, żołnierze zostali włączeni do jednostek bojowych
  • Pododdziały służb.

Jak widać dywizją była tylko z nazwy - w praktyce były to dwa bataliony grenadierów wsparte pododdziałami specjalistycznymi.

PrzypisyEdytuj

  1. Deuxième Guerre mondiale: des soldats wallons ont participé au massacre de 6000 femmes juives (fr.).
  2. Wallonische-Infanterie Bataillon 373, www.axishistory.com [dostęp 2019-03-17] [zarchiwizowane z adresu 2018-01-08] (ang.).

BibliografiaEdytuj

Zobacz teżEdytuj