Otwórz menu główne

2 Brygada Artylerii Haubic

Ten artykuł dotyczy 2 Brygady Artylerii Haubic. Zobacz też: 2 Brygada Artylerii – inne brygady artylerii z numerem 2.

2 Pomorska Brygada Artylerii Haubic (2 BAH) - związek taktyczny artylerii ludowego Wojska Polskiego.

2 Brygada Artylerii Haubic
Ilustracja
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1944
Rozformowanie 1945
Dowódcy
Pierwszy płk Kazimierz Wikienitiew
Organizacja
Rodzaj wojsk Artyleria
Podległość 1 Armia Polska w ZSRR
1 Armia Wojska Polskiego
5 Dywizja Artylerii
Odznaczenia
Order Krzyża Grunwaldu II Klasy.svg

Brygada została sformowana w rejonie Sum i Buhrynia[1] na podstawie rozkazu Nr 001 dowódcy 1 Armii Polskiej w ZSRR 1 kwietnia 1944 roku. W listopadzie 1944 roku w Sumach żołnierze brygady złożyli przysięgę. 19 lutego 1945 roku Naczelny Dowódca Armii Czerwonej nadał brygadzie nazwę wyróżniającą "Warszawska", a 4 maja 1945 roku - nazwę wyróżniającą "Pomorska" [a]. 30 kwietnia 1945 roku brygada weszła w skład 5 Dywizji Artylerii.

W październiku brygada została rozformowana. Na jej bazie został sformowany 73 pułk artylerii haubic. Z nadwyżek stanów osobowych i sprzętu, pozostałych po likwidacji brygady, został utworzony 90 pułk artylerii haubic.

DowódcaEdytuj

  • płk Kazimierz Wikienitiew[b]

SkładEdytuj

Stan etatowy liczył 2036 żołnierzy, w tym 237 oficerów, 572 podoficerów 1227 szeregowców.

sprzęt:

  • 122 mm haubice - 60
  • rusznice przeciwpancerne - 60
  • karabiny maszynowe - 30
  • samochody - 240

Działania bojoweEdytuj

Pierwszą walkę brygada stoczyła w lipcu 1944 wspierając natarcie oddziałów radzieckich nad Turią i Bugiem[2]. Na początku sierpnia uczestniczyła w walkach o uchwycenie przyczółków na Wiśle pod Puławami. We wrześniu brała udział w walkach na przyczółku warecko-magnuszewskim, a następnie w rejonie Karczewa i Międzylesia[2]. Na początku stycznia 1945 brygada wspierała działania wojsk radzieckich nad Wisłą, a następnie uczestniczyła w działaniach 1 Armii WP w operacji warszawskiej, o Wał Pomorski, Kołobrzeg i w obronie wybrzeża Bałtyku[2]. Brygada do walk o Berlin została wprowadzona 27 kwietnia 1945 i wspierała oddziały 1 Armii WP na szlaku od Odry do Kanału Hohenzollernów. Brała również udział w wyzwoleniu obozu koncentracyjnego Sachsenhausen-Oranienburg[2].

W czasie walk o Berlin artylerzyści brygady walczyli w pierwszej linii, a w walkach wyróżniły się 5 i 2 bateria 7 pah[3]. W ostatnim dniu walk o Berlin jedne oddziały brygady znalazły się w Tiergartenie, drugie nad Szprewą, w rejonie stacji kolei miejskiej Bellevue oraz przed pałacem o tej samej nazwie[4]. Brygada do końca wspierała oddziały radzieckie i polskie, które nacierały w rejonie Reichstagu i Bramy Brandenburskiej. Po kapitulacji miasta, artylerzyści zawieszali na tych obiektach biało-czerwone flagi dla upamiętnienia swego udziału w jego szturmie[4].

Po zakończeniu walk o Berlin brygada wykonała 70-kilometrowy marsz do wsi Klessin położonej na zachód od Friesack, powracając do 1 Armii WP[4].

Za wzorowe wykonywanie zadań bojowych w Berlinie brygada odznaczona została Krzyżem Grunwaldu II klasy[4].

         
     

UwagiEdytuj

  1. W obu rozkazach jednostka nazywana jest 2 Brygadą Haubic Lekkich.
  2. W książce Kazimierza Kaczmarka podano płk Kazimierz Wikientiew

PrzypisyEdytuj

  1. Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. s. 37.
  2. a b c d Kaczmarek 1980 ↓, s. 78.
  3. Kaczmarek 1980 ↓, s. 86.
  4. a b c d Kaczmarek 1980 ↓, s. 101.

BibliografiaEdytuj

  • Kazimierz Kaczmarek: Oni szturmowali Berlin. Warszawa: Książka i Wiedza, 1980, s. 78-101.
  • Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960. Skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
  • Władysław Ways: Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego. Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek artylerii, cz. II.. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1967.
  • Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.