2 Brygada Artylerii Haubic

2 Pomorska Brygada Artylerii Haubic (2 BAH) – związek taktyczny artylerii ludowego Wojska Polskiego.

2 Brygada Artylerii Haubic
Ilustracja
Historia
Państwo

 Polska

Sformowanie

1944

Rozformowanie

1945

Tradycje
Kontynuacja

73 pułk artylerii haubic
90 pułk artylerii haubic

Dowódcy
Pierwszy

płk Kazimierz Wikienitiew

Organizacja
Rodzaj wojsk

Artyleria

Podległość

1 Armia Polska w ZSRR
1 Armia Wojska Polskiego[1]
5 Dywizja Artylerii

Odznaczenia
Order Krzyża Grunwaldu II klasy
122 mm haubica wz. 1938 (M-30)

Formowanie i zmiany organizacyjne

edytuj

Brygada została sformowana w rejonie Sum i Buhrynia[2] na podstawie rozkazu nr 001 dowódcy 1 Armii Polskiej w ZSRR 1 kwietnia 1944 roku. W listopadzie 1944 roku w Sumach żołnierze brygady złożyli przysięgę. 19 lutego 1945 roku Naczelny Dowódca Armii Czerwonej nadał brygadzie nazwę wyróżniającą „Warszawska”, a 4 maja 1945 roku – nazwę wyróżniającą „Pomorska”[a]. 30 kwietnia 1945 roku brygada weszła w skład 5 Dywizji Artylerii.

W październiku brygada została rozformowana. Na jej bazie został sformowany 73 pułk artylerii haubic. Z nadwyżek stanów osobowych i sprzętu, pozostałych po likwidacji brygady, został utworzony 90 pułk artylerii haubic.

Dowódca

edytuj
  • płk Kazimierz Wikienitiew[b]

Skład

edytuj

Stan etatowy liczył 2036 żołnierzy, w tym 237 oficerów, 572 podoficerów 1227 szeregowców.

sprzęt:

  • 122 mm haubice – 60
  • rusznice przeciwpancerne – 60
  • karabiny maszynowe – 30
  • samochody – 240

Działania bojowe

edytuj

Pierwszą walkę brygada stoczyła w lipcu 1944 wspierając natarcie oddziałów radzieckich nad Turią i Bugiem[3]. Na początku sierpnia uczestniczyła w walkach o uchwycenie przyczółków na Wiśle pod Puławami. We wrześniu brała udział w walkach na przyczółku warecko-magnuszewskim, a następnie w rejonie Karczewa i Międzylesia[3]. Na początku stycznia 1945 brygada wspierała działania wojsk radzieckich nad Wisłą, a następnie uczestniczyła w działaniach 1 Armii WP w operacji warszawskiej, o Wał Pomorski, Kołobrzeg i w obronie wybrzeża Bałtyku[3]. Brygada do walk o Berlin została wprowadzona 27 kwietnia 1945 i wspierała oddziały 1 Armii WP na szlaku od Odry do Kanału Hohenzollernów. Brała również udział w wyzwoleniu obozu koncentracyjnego Sachsenhausen-Oranienburg[3].

W czasie walk o Berlin artylerzyści brygady walczyli w pierwszej linii, a w walkach wyróżniły się 5 i 2 bateria 7 pah[4]. W ostatnim dniu walk o Berlin jedne oddziały brygady znalazły się w Tiergartenie, drugie nad Szprewą, w rejonie stacji kolei miejskiej Bellevue oraz przed pałacem o tej samej nazwie[5]. Brygada do końca wspierała oddziały radzieckie i polskie, które nacierały w rejonie Reichstagu i Bramy Brandenburskiej. Po kapitulacji miasta, artylerzyści zawieszali na tych obiektach biało-czerwone flagi dla upamiętnienia swego udziału w jego szturmie[5].

Po zakończeniu walk o Berlin brygada wykonała 70-kilometrowy marsz do wsi Klessin położonej na zachód od Friesack, powracając do 1 Armii WP[5].

Za wzorowe wykonywanie zadań bojowych w Berlinie brygada odznaczona została Krzyżem Grunwaldu II klasy[5].

         
     
  1. W obu rozkazach jednostka nazywana jest 2 Brygadą Haubic Lekkich.
  2. W książce Kazimierza Kaczmarka podano płk Kazimierz Wikientiew

Przypisy

edytuj

Bibliografia

edytuj
  • Kazimierz Kaczmarek: Oni szturmowali Berlin. Warszawa: Książka i Wiedza, 1980.
  • Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960. Skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
  • Kazimierz Sobczak (red.): Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.
  • Władysław Ways: Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego. Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek artylerii, Cz. II. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1967.