Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy 33 Pułku Piechoty ludowego Wojska Polskiego. Zobacz też: 33 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 33.

33 Nyski Pułk Piechoty (33 pp) – oddział piechoty ludowego Wojska Polskiego.

33 Pułk Piechoty
Ilustracja
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1944
Rozformowanie 1956
Nazwa wyróżniająca Nyski
Tradycje
Kontynuacja 33 Pułk Zmechanizowany
33 Ośrodek Materiałowo-Techniczny
Dowódcy
Pierwszy mjr Jan Ilnicki
Organizacja
Numer JW Nr 2867[1]
Dyslokacja Nysa[2]
Rodzaj sił zbrojnych Wojska Lądowe
Rodzaj wojsk Piechota
Podległość 7 Łużycka Dywizja Piechoty[2]

Sformowany w rejonie Lublina jako 20 Pułk Piechoty na podstawie rozkazu nr 8 Naczelnego Dowództwa WP z 20 sierpnia 1944 roku w oparciu o sowiecki etat nr 04/501 pułku strzeleców Gwardii. Z dniem 15 września 1944 roku 20 Pułk Piechoty został przemianowany na 33 Pułk Piechoty[3]. Zaprzysiężenia dokonano 27 października 1944 roku w Borowem koło Radzynia Podlaskiego. Jednostka otrzymała numer poczty polowej 83687. Pułk wchodził w skład 7 Łużyckiej Dywizji Piechoty z 2 Armii WP.

Dowódcy pułkuEdytuj

  • mjr Jan Ilnicki (25 sierpnia 1944 - 23 lutego 1945)
  • mjr Piotr Siginiewicz (23 lutego 1945)
  • ppłk Ligimewicz[4]

Skład etatowyEdytuj

dowództwo i sztab

  • 3 bataliony piechoty
  • kompanie: dwie fizylierów, przeciwpancerna, rusznic ppanc, łączności, sanitarna, transportowa
  • baterie: działek 45 mm, dział 76 mm, moździerzy 120 mm
  • plutony: zwiadu konnego, zwiadu pieszego, saperów, obrony pchem, żandarmerii

Działania bojoweEdytuj

Wiosną 1945 roku pułk, w składzie 7 Dywizji Piechoty, wziął udział w operacji łużyckiej, a następnie w operacji praskiej.

Po sforsowaniu Nysy walczył pod Spreefurt i Lodenau, a następnie przeprawił się na działach pancernych przez rz. Neusorge, i walczył o Rietschen. Prowadził walki obronne nad rz. Schwarzer Schöps i pod Heideanger, odpierając uderzenie znacznych sił pancernych. W dalszym natarciu na zachód zdobył Klitten i osiągnął Neudorf. W operacji praskiej osiągnął Łabę w rej. Stieti[5].

 

Okres powojennyEdytuj

13 maja 1945 roku pułk rozpoczął marsz powrotny do kraju. Do 21 maja osiągnął rejon na północ od Legnicy. Maszerował dalej na rubież Odry. Od 10 czerwca 1945 r. miał przystąpić do pełnienia służby ochronnej[6]. Sztab pułku rozlokować się miał w m. Wieniec Zdrój (m. Bielawy).

W związku z korektą granicy państwowej, od 28 do 31 maja pułk przegrupowywał się na linię Nysy Łużyckiej[7] i rozmieścił się w następujących miejscowościach:

W lipcu pułk przekazał swój odcinek granicy pododdziałom 8 DP, a sam przejął inny[8]. Sztab pułku z 2 batalionem przeniósł się do Mirska. W dniach 30-31 października 1945 roku pułk przekazał ochronę granicy jednostkom Wojsk Ochrony Pogranicza.

Do marca 1946 roku pułk stacjonował w garnizonie Wrocław, a następnie został dyslokowany go garnizonu Nysa, gdzie zajął koszary przy ulicy Grodkowskiej 44.

22 marca 1947 roku pułk otrzymał nazwę wyróżniającą "Nyski"[9].

W 1956 roku 33 Nyski Pułk Piechoty został przeformowany w 33 Nyski Pułk Zmechanizowany i podporządkowany dowódcy 2 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej.

PrzypisyEdytuj

  1. Rozkaz organizacyjny Naczelnego Dowódcy WP nr 053/Org. z 30.3.1946 roku
  2. a b Kajetanowicz 2005 ↓, s. 427.
  3. Rozkaz Naczelnego Dowódcy WP Nr 19 z 7 września 1944 roku.
  4. Paweł Piotrowski: Śląski Okręg Wojskowy.... s. 251.
  5. Komornicki 1965 ↓, s. 214.
  6. Rozkaz Naczelnego Dowódcy WP Nr 00264/OP z 17 maja 1945 r. i rozkaz dowódcy 2 Armii WP Nr 17 z 19 maja 1945 r.
  7. Rozkaz Naczelnego Dowódcy WP nr 0283 z 25 maja 1945 roku i rozkaz dowódcy 2 Armii WP nr 18 z 27 maja 1945 roku.
  8. Rozkaz operacyjny dowódcy 2 Armii WP Nr 0024 z 3 lipca 1945 roku.
  9. Rozkaz Nr 091/org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 marca 1947 roku.

BibliografiaEdytuj

  • Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960: skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
  • Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 1, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego : formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek piechoty. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej Warszawa 1965
  • Paweł Piotrowski: Śląski Okręg Wojskowy: przekształcenia organizacyjne 1945-1956. Warszawa: Wydawnictwo TRIO: Instytut Pamięci Narodowej, 2003. ISBN 83-88542-53-2.