3 Dywizja Pancerna (III Rzesza)

3 Dywizja Pancerna (niem. 3. Panzer-Division) – niemiecka dywizja pancerna z okresu II wojny światowej.

3 Dywizja Pancerna
3. Panzer-Division
Historia
Państwo

 III Rzesza

Sformowanie

1935

Rozformowanie

1945

Dowódcy
Pierwszy

gen. por. Leo Geyr von Schweppenburg

Ostatni

płk. Volkmar Schöne

Działania zbrojne
II wojna światowa
Organizacja
Dyslokacja

Berlin

Rodzaj sił zbrojnych

wojska lądowe

Rodzaj wojsk

wojska pancerne

Skład

patrz tekst

Znak taktyczny w latach 1935 – 1943, 1943, 1943 – 1945

HistoriaEdytuj

Dywizja sformowana została w Berlinie, zgodnie z rozkazem z 15 października 1935 roku.

W 1939 roku, w składzie XIX Korpusu Armijnego (4 Armia), walczyła w kampanii wrześniowej. Po zakończeniu walk w Polsce dywizja została przerzucona na Zachód, gdzie weszła w skład 6 Armii.

W składzie 6 Armii wzięła udział w kampanii francuskiej. 3. Dywizja Pancerna[1] stanowiła najbardziej wysunięty na północ związek pancerny Grupy Armii „B” i miała za zadanie osłaniać prawą flankę uderzenia przez Ardeny. Atakując przez Gembloux i Charleroi dotarła do Arras, gdzie razem z 7 Dywizją Pancerną i elementami Dywizji Pancernej SS „Totenkopf” odparła 21 maja ostatnią próbę wyrwania się z kotła Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego. Następnie wzięła udział w operacji Rot – właściwym uderzeniu na Francję. 4 czerwca 1940 roku zaatakowała pozycje francuskie pod Compiègne, a po ich przełamaniu uderzyła na południe, przez Reims i Briare, kończąc kampanię w okolicach Limoges. 3 Dywizja Pancerna odniosła ogromne sukcesy przy minimalnych stratach własnych, a po zakończeniu działań bojowych we wrześniu 1940 roku została przerzucona do Niemiec. Tam stacjonowała do maja 1941 roku, przechodząc w międzyczasie reorganizację.

W czerwcu 1941 roku dywizja została włączona w skład 2 Grupy Pancernej Grupy Armii „Środek” i wzięła udział operacji „Barbarossa” walcząc na środkowym odcinku frontu, w rejonie Mińska, Smoleńska, Kijowa, Briańska i Tuły.

 
Czołg Panzerkampfwagen IV należący do 3 DPanc. (1943)

W grudniu 1941 roku weszła w skład 6 Armii Grupy Armii „Południe” i walczyła na froncie południowym. Szczególnie ciężkie walki toczyła w rejonie Charkowa latem 1942 roku, a następnie nad Dnieprem. Później włączona została w skład nowo utworzonej Grupy Armii „A” i wzięła udział w walkach mających doprowadzić do zajęcia Kaukazu. Następnie walczyła na Ukrainie cofając się w kierunku polskiej granicy, m.in. na przełomie lipca i sierpnia 1943 walczyła nad Miusem.

We wrześniu 1944 roku została wycofana do Polski, gdzie zajęła pozycję obronną nad Narwią. W tym czasie weszła w skład 2 Armii Grupy Armii „Środek”.

W styczniu 1945 roku została przerzucona na Węgry, gdzie weszła w skład 6 Armii Grupy Armii „Południe”. Na terenie Węgier toczyła zacięte walki, w wyniku których została zdziesiątkowana i rozbita. W kwietniu 1945 roku została wycofana do Austrii, gdzie w maju 1945 roku skapitulowała przed wojskami amerykańskimi.

DowódcyEdytuj

SkładEdytuj

1935Edytuj

  • Dowództwo 3 Dywizji Pancernej
  • 3 Brygada Pancerna „Berlin” (3.Panzer-Brigade „Berlin”)
    • 5 pułk pancerny „Wünsdorf” (Panzer-Regiment 5 „Wünsdorf”)
    • 6 pułk pancerny „Neuruppin” (Panzer-Regiment 6 „Neuruppin”)
  • 3 Brygada Strzelców „Eberswalde” (3.Schützen-Brigade „Eberswalde”)
    • 3 pułk strzelców (Schützen-Regiment 3)
    • 3 batalion motocyklowy (Kradschützen-Abteilung 3)
  • 75 pułk artylerii (Artillerie-Regiment 75)
  • 3 kompania rozpoznawcza (zmotoryzowana) (Aufklärungs-Abteilung 3)

1941Edytuj

  • 6 pułk pancerny (Panzer-Regiment 6)
  • 3 Brygada Strzelców (3.Schützen-Brigade)
    • 3 pułk strzelców (Schützen-Regiment 3)
    • 394 pułk strzelców (Schützen-Regiment 394)
    • 3 batalion motocyklowy (Kradschützen-Bataillon 3)
  • 75 pułk artylerii (Artillerie-Regiment 75)
  • 543 dywizjon niszczycieli czołgów (Panzerjäger-Abteilung 543)
  • 3 batalion rozpoznawczy (Aufklärungs-Abteilung 3)
  • 39 batalion łączności (Nachrichten-Abteilung 39)
  • 39 batalion pionierów (Pionier-Bataillon 39)

22 czerwca 1941 dywizja posiadała 198 czołgów.

1943Edytuj

  • 6 pułk pancerny (Panzer-Regiment 6)
  • 3 pułk grenadierów pancernych (Panzer-Grenadier-Regiment 3)
  • 394 pułk grenadierów pancernych (Panzer-Grenadier-Regiment 394)
  • 75 pułk artylerii pancernej (Panzer-Artillerie-Regiment 75)
  • 3 pancerny batalion rozpoznawczy (Panzer-Aufklärungs-Abteilung 3)
  • 314 dywizjon artylerii przeciwlotniczej (Heeres-Flak-Artillerie-Abteilung 314)
  • 543 dywizjon niszczycieli czołgów (Panzerjäger-Abteilung 543)
  • 3 batalion rozpoznawczy (Aufklärungs-Abteilung 3)
  • 39 batalion łączności (Nachrichten-Abteilung 39)
  • 39 batalion pionierów (Pionier-Bataillon 39)

W przededniu bitwy pod Kurskiem dywizja posiadała 90 czołgów.

BibliografiaEdytuj

  • Rajmund Szubański, Polska broń pancerna 1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1989, wyd. II poprawione i uzupełnione, ISBN 83-11-07660-X

PrzypisyEdytuj

  1. zwana dywizją niedźwiedzi, z uwagi na fakt powstania w Berlinie, którego godłem jest niedźwiedź.