4 Pułk Piechoty (LP)

Ten artykuł dotyczy 4 Pułku Piechoty Legionów Polskich. Zobacz też: inne pułki piechoty z numerem 4.

4 Pułk Piechoty (4 pp) – pułk piechoty Legionów Polskich istniejący w latach 1915–1917. Żołnierze pułku nazywani byli „czwartakami”.

4 Pułk Piechoty
Ilustracja
Odznaka 4 Pułku Piechoty (tak zwana swastyka)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 8 maja 1915
Rozformowanie 15 września 1917
Tradycje
Rodowód 4 Pułk Piechoty Liniowej[1]
Kontynuacja 4 Pułk Piechoty Legionów
Dowódcy
Pierwszy ppłk Bolesław Roja
Ostatni kpt. Franciszek Sikorski
Działania zbrojne
I wojna światowa: front wschodni
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Rodzaj wojsk piechota
Podległość III Brygada Legionów Polskich

4 pułk piechoty został sformowany wiosną 1915 w Piotrkowie Trybunalskim[2]. Kadry tworzyły wydzielone pododdziały II Brygady Legionów. Służyli w nim głównie ochotnicy z Podhala i Królestwa Polskiego. Pułk został włączony w skład III Brygady Legionów Polskich.

Wysłany na front w lipcu 1915, chrzest bojowy przeszedł pod Jastkowem[3]. Następnie walczył na Lubelszczyźnie i Wołyniu, między innymi pod Kostiuchnówką. Na froncie pozostał do jesieni 1916.

Rozwiązany został 15 listopada 1917, po kryzysie przysięgowym Legionów Polskich. Większość żołnierzy została internowana albo trafiła do Polskiego Korpusu Posiłkowego.

Żołnierze pułkuEdytuj

Komendanci pułku
Obsada personalna pułku[5]

sztab pułku

  • Emil Bobrowski – lekarz pułkowy
  • Antoni Bancer – oficer rachunkowy
  • Filip Zawada - oficer łącznikowy, zastępca komendanta 1 Kompanii
  • Feliks Gwiżdż – komendant oddziału sztabowego
  • Aleksander Wójcicki – komendant plutonu pionierów
  • Jan Słuszkiewicz – komendant plutonu pionierów (od 1 VII 1915)
  • Zygmunt Zygmuntowicz ps. „Ostersetzer” – komendant plutonu telefonicznego
  • Henryk Doskoczyński – zastępca komendanta plutonu telefonicznego
  • sierż. Franciszek Martynowicz – komendant plutonu muzyki (do VI 1915)
  • sierż. Roman Marian Zagłoba-Kaniowski – komendant plutonu muzyki (od VI 1915)

I batalion

II batalion

III batalion

Oficerowie
Legioniści

Symbole pułkuEdytuj

Chorągiew pułku

Pierwszą chorągiew, ofiarowaną przez ziemię krakowską, pułk otrzymał w 1915. Wręczyła ją delegacja z posłem Włodzimierzem Tetmajerem na czele. Miała powierzchnię 1½ m². Po jednej stronie był wizerunek oracza z pługiem, zaś po drugiej biały orzeł na amarantowym tle a pod nim napis: „Polskim Legionom – Polski Lud – 1915”. Chorągiew była wykorzystywana przez cały okres istnienia pułku. W latach 1918–1923 używał jej także 4 Pułk Piechoty Legionów nawiązujący do tradycji legionowego 4 Pułku Piechoty[6].

UwagiEdytuj

  1. Tadeusz Krajewski (ur. 14 sierpnia 1890 we wsi Skomorosze, zm. 26 października 1926) był odznaczony KN i KWx4.
  2. Początkowo obowiazki komendanta 3 oddziału km pełnił sierż. Jan Henryk Służewski, a ppor. Klisiewicz zajmował się organizacją i szkoleniem wszystkich trzech oddziałów km pułku.

PrzypisyEdytuj

  1. Lewicki 1929 ↓, s. 5.
  2. Kosiński 2014 ↓, s. 33–35.
  3. Kosiński 2014 ↓, s. 43.
  4. Odprawy Komendy Legionów Polskich, Centralne Archiwum Wojskowe, sygn. I.120.1.295b, s. 570 [1].
  5. Waligóra 1939 ↓.
  6. Lewicki 1929 ↓, s. 50.

BibliografiaEdytuj

  • Damian Kosiński. 4 pułk piechoty Legionów 1915–1917. Organizacja i działania bojowe. „Przegląd Historyczno-Wojskowy”. 3 (249), 2014. Warszawa: Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej. ISSN 1640-6281. 
  • Adam Lewicki: Zarys Historji Wojennnej 4-go Pułku Piechoty Legionów. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1929.
  • Bronisław Prugar-Ketling (red.): Księga chwały piechoty. Warszawa, Departament Piechoty MSWojsk, 1937–1939. Reprint: Warszawa, Wydawnictwo Bellona, 1992
  • Bolesław Waligóra. Organizacja 4 pułku Legionów Polskich. „Żołnierz Legionów i P.O.W.”. 3-4, s. 247-271, maj–sierpień 1939. Warszawa: Komenda Naczelna Związku Legionistów i Zarząd Główny Związku Peowiaków. 
  • Jerzy Osiecki, Stanisław Wyrzycki: 4 Pułk Piechoty Legionów, Kielce 2007, Agencja JP s.c., ​ISBN 83-60166-61-7