Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy 53 Dywizji Strzelców RFSRR. Zobacz też: 53 Dywizja Piechoty - inne dywizje piechoty z numerem 53.

53 Dywizja Strzelcówzwiązek taktyczny piechoty Armii Czerwonej okresu wojny domowej w Rosji i wojny polsko-bolszewickiej.

53 Dywizja Strzelców
Historia
Państwo  Rosyjska FSRR
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1920
Dowódcy
Pierwszy A.S. Głasko
Ostatni P.K. Szczerbakow
Działania zbrojne
wojna domowa w Rosji
wojna polsko-bolszewicka
Organizacja
Rodzaj wojsk Piechota
Podległość 15 Armia
4 Armia

Spis treści

Formowanie i walki dywizjiEdytuj

Sformowana w lutym 1919 jako 2 Pograniczna Dywizja Strzelców, a w sierpniu 1919 przemianowana na 53 Pograniczną Dywizję Stzrelców. Od stycznia 1920 jako 53 Dywizja Strzelców. Od czerwca 1919 walczyła na Litwie i Białorusi na froncie polskim. . W październiku 1919 część dywizji wzięła udział w przeciwnatarciu nad Dźwiną, a jej 2 i 3 Brygady Strzelców w tym czasie walczyły z wojskami Judenicza. W styczniu 1920 dywizja weszła w skład Frontu Zachodniego. Podczas pierwszej ofensywy Tuchaczewskiego osłaniała prawe skrzydło 15 Armii, tracąc 60% stanu osobowego. W składzie 4 Armii wzięła udział w drugiej ofensywie Tuchczewskiego. Jej oddziały dotarły do Sierpca i Włocławka nad Wisłą[1].

14 sierpnia 1920 brała udział w walkach w okolicach Włocławka. 22 sierpnia wzięła udział w bitwie pod Szydłowem. Jej brygada piechoty uderzyła na Wyszyny i Wolę Szydłowską. Atak został zatrzymany ogniem dwóch kompanii 49 pułku piechoty wspieranych przez pociąg pancerny[2]. Zdemoralizowana piechota sowiecka mimo gróźb komisarzy nie chciała atakować. Zdesperowany Gaja Gaj na czele około dwóch szwadronów ruszył do szarży i tym porwał piechurów. Dwie polskie kompanie broniące Woli Szydłowskiej zostały zniszczone. Próbujące kontratakować na kierunku Woli Szydłowskiej 1 i 2 kompania I/49 pp zostały zmiażdżone masą wojsk bolszewickich. Jeńcy zabijani byli bagnetami i łopatkami saperskimi piechurów[a]. Meldunek sytuacyjny dowództwa 5 Armii z 22 sierpnia tak opisuje przebieg walki[4]:

 
Część 3 korpusu jazdy nieprzyjacielskiej w składzie około 1200 szabel, 3 armat, kilkudziesięciu km i 700 wozów z piechotą, co prawdopodobnie stanowiło skład całej 53 dyw. piech. sow., zaatakowała odcinek naszego 49 pp tj. wieś Wyszyny, a stamtąd Szydłowo. Po bardzo ciężkich walkach z własną 18 dyw. piech. i grupą pancerną mjr. Nowickiego udało się nieprzyjacielowi tak przeważającymi siłami rozbić własne dwa baony 49 pp, po czym zaatakował nieprzyjaciel Mławę od wschodu, został jednak z bardzo 7 wielkimi stratami odparty.[…] Skonstatowano, że kozacy kubańscy wymordowali 150 naszych żołnierzy 49 pp wziętych w dzisiejszych walkach do niewoli, znęcając się nad nimi w nieludzki sposób.

Dywizja próbowała przebić się na wschód wspólnie z 3 KK Gaja, uległa jednak demoralizacji. Jej resztki zostały internowane w Prusach Wschodnich[1].

Struktura organizacyjnaEdytuj

Skład na dzień 1 sierpnia 1920[5]:

  • dowództwo dywizji
  • 157 Brygada Strzelców
    • 470 pułk strzelców
    • 471 pułk strzelców
    • dywizjon artylerii
  • 158 Brygada Strzelców
    • 472 pułk strzelców
    • 473 pułk strzelców
    • 474 pułk strzelców
    • dywizjon artylerii
  • 159 Brygada Strzelców
    • 475 pułk strzelców
    • 476 pułk strzelców
    • 477 pułk strzelców
    • dywizjon artylerii
  • pułk kawalerii

W tym dniu dywizja posiadała 3500 „bagnetów”, 259 „szabel”, 54 karabiny maszynowe, 22 3-calowe armaty dywizyjne wz. 1902[5].

Dowódcy dywizjiEdytuj

  • A.S. Głasko (II – VIII 1919)
  • W.I. Akimow (IX 1919 – V1920)
  • A.I. Tarasow-Radionow (V – VI 1920)
  • P.K. Szczerbakow (VI – VIII 1920)

UwagiEdytuj

  1. Gaj w swoich wspomnieniach pisze, że bezskutecznie starał się jeńców ocalić[3].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj