Otwórz menu główne

5 Brygada Artylerii Ciężkiej

Ten artykuł dotyczy 5 Brygady Artylerii Ciężkiej. Zobacz też: 5 Brygada Artylerii – inne brygady artylerii z numerem 5.

5 Pomorska Brygada Artylerii Ciężkiej (5 BAC) - związek taktyczny artylerii ciężkiej ludowego Wojska Polskiego.

5 Brygada Artylerii Ciężkiej
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1944
Rozformowanie 1945
Tradycje
Rodowód 5 Pułk Artylerii Ciężkiej
Kontynuacja 80 Pułk Artylerii Ciężkiej
Dowódcy
Pierwszy płk Artur Hulej
Organizacja
Rodzaj wojsk Artyleria
Odznaczenia
Cross of Grunwald 3rdGrade Poland.svg Order kutuzov3.jpg
1 armia lwp.png

Formowanie i zmiany organizacyjneEdytuj

Brygada została sformowana w Zaciszu pod Kiwercami[1] na podstawie rozkazu Nr 05 dowódcy 1 Armii Polskiej w ZSRR z 7 maja 1944 roku na bazie 5 Pułku Artylerii Ciężkiej. Po zakończeniu działań wojennych brygada pełniła służbę okupacyjną na terenie Niemiec. W lipcu 1945 r. wróciła do kraju i została rozlokowana w Poznaniu.

We wrześniu 1945 roku brygada została rozformowana. Na jej bazie został utworzony 80 Pułk Artylerii Ciężkiej, a jeden z jej dywizjonów posłużył do sformowania 82 Pułku Artylerii Ciężkiej[2].

30 września 1967 roku 31 Brygada Artylerii Armat przejęła dziedzictwo tradycji 5 Brygady Artylerii Ciężkiej i została przemianowana na 5 Pomorską Brygadę Artylerii Armat [3].

Struktura organizacyjnaEdytuj

Dowództwo i sztab

  • bateria dowodzenia
  • 3 x dywizjon artylerii ciężkiej
    • 3 x bateria artylerii ciężkiej
  • park artyleryjski (plutony: dowodzenia, parkowy i materiałów pędnych i smarów)
  • kwatermistrzostwo (pluton gospodarczy)

Stan etatowy brygady liczył 1129 żołnierzy, w tym 116 oficerów, 308 podoficerów i 705 kanonierów.

Na uzbrojeniu i wyposażeniu brygady znajdowały się:

  • 152 mm haubico-armata - 36
  • rusznice przeciwpancerne - 36
  • karabiny maszynowe - 18
  • samochody - 102
  • ciągniki - 45

Sztandar brygadyEdytuj

Sztandar ufundowany przez mieszkańców Wawra i wykonany przez miejscowe siostry felicjanki wręczono brygadzie 29 listopada 1944 roku[4].

Opis sztandru:
Płat o wymiarach 92 x 92 cm, obszyty z trzech stron żółtą frędzlą, przymocowany do drzewca za pomocą sześciu kółek i stalowego pręta. Drzewce z jasnego politurowanego drewna skręcane z dwóch części za pomocą stalowych okuć. Głowica w formie ażurowego liścia, wewnątrz którego podwójnie złożony orzeł tego samego typu co noszony na czapce w 1 Dywizji Piechoty[4].

Strona główna:
Na czerwonym tle haftowany białą nicią orzeł[a]. Pod orłem haftowane skrzyżowane lufy armatnie. Wokół orła żółtą nicią haftowane napisy: "HONOR I OJCZYZNA", "5-ta BRYGADA ARTYLERII CIĘŻKIEJ". W rogach ponad gałązkami dębu i lauru, haftowanymi nićmi zielono-złotymi, haftowane żółtą nicią napisy i daty: "WAKINO 21.X.43"; "SMOLEŃSK 12.X.43"; "DOLSK 12.VI.44"; "PRAGA 14.IX.1944"[4].

Strona odwrotna:
Na białym tle, pośrodku, haftowany i malowany kolorowo wizerunek św. Barbary. Wokół wizerunku napis haftowany żółtą nicią: "ŚWIĘTA BARBARO PROWADŹ NAS DO ZWYCIĘSTWA"[4].

UwagiEdytuj

  1. dziób, nogi oraz promienie na skrzydłach złote

PrzypisyEdytuj

  1. Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. s. 37.
  2. Kajetanowicz 2005 ↓, s. 45.
  3. Rozkaz Nr 025/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 września 1967 roku w sprawie przekazania jednostkom wojskowym historycznych nazw i numerów oraz ustanowienia dorocznych świąt jednostek (Dz. Roz. Tjn. MON Nr 10, poz. 53).
  4. a b c d Bigoszewska i Wiewióra 1974 ↓, s. 114-116.

BibliografiaEdytuj

  • Wanda Bigoszewska, Henryk Wiewióra: Sztandary ludowego Wojska Polskiego 1943 - 1974. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1974.
  • Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960. Skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
  • Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.
  • Władysław Ways: Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego. Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek artylerii, Cz. II. Warszawa 1967