Otwórz menu główne

64 eskadra bombowa (lotnicza, liniowa)pododdział lotnictwa Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

64 Eskadra Bombowa
4 Eskadra Bombowa
Ilustracja
Godło 64 eskadry bombowe
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1925
Rozformowanie wrzesień 1939
Tradycje
Rodowód 62 eskadra lotnicza
Dowódcy
Pierwszy kpt. obs. Jan Gac
Ostatni kpt. pil. Mieczysław Pronaszko
Działania zbrojne
II wojna światowa: kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Lwów
Nosów
Rodzaj wojsk Wojska lotnicze
Podległość 6 pułk lotniczy
VI dywizjon bombowy
Ppor. Kazimierz Jaklewicz[a] jako oficer 14 pułku piechoty. We wrześniu 1939 r., w stopniu kapitana obserwatora, zajmował stanowisko oficera taktyczno-operacyjnego 64 Eskadry Bombowej.

Eskadra sformowana została w 1925 jako 62 eskadra lotnicza. W 1926 eskadra lotnicza otrzymała nazwę 64 eskadry lotniczej, a w 1929 eskadrę przemianowano na 64 eskadrę liniową. We wrześniu 1939 jako 64 eskadra bombowa walczyła w składzie Brygady Bombowej.

Godła eskadry[1][2]:

  • zielony równoramienny trójkąt na tle białego kwadratu – na samolotach Potez i Breguet
  • brunatny nietoperz na tle białego koła z czerwoną obwódką – na samolotach Breguet 19 i PZL-23 „Karaś”

Spis treści

Eskadra w okresie pokojuEdytuj

Za dzień powstania 64 eskadry przyjmuje się 24 sierpnia 1925. W dniu tym przybyła z Warszawy na lotnisko w Lewandówce 62 eskadra Lotnicza, sformowana z oficerów i szeregowych 1 pułku lotniczego. Jednostka została wyposażona w samoloty Potez XV. Do końca 1925 trwały prace organizacyjne. Prowadzono też loty treningowe[1].

Na podstawie rozkazu MSWojsk. z 15 czerwca 1926 62 eskadra lotnicza otrzymała nazwę 64 eskadry lotniczej i weszła w skład II dywizjonu lotniczego. W sierpniu eskadra brała udział w szkole ognia artylerii w Nadwornej. W 1927 eskadra brała udział w ćwiczeniach międzydywizyjnych startując z lotniska Tarawatka. Przegrupowana na lotnisko w Śniatyniu, wykonywała zdjęcia fotograficzne dla komisji granicznej. W ciągu lata eskadra została przezbrojona w samoloty Potez XXVII i została przeniesiona na nowe macierzyste lotnisko w Skniłowie. W 1929 eskadrę przemianowano na „liniową”[1]. Od 26 czerwca do 5 lipca eskadra uczestniczyła w szkole ognia artylerii. W 1930 jednostka została przezbrojona w samoloty Breguet 19. Szkołę ognia lotniczego załogi eskadry odbyły na poligonie Powursk. W 1931 pluton eskadry pod dowództwem oficera taktycznego eskadry kpt.obs. Marcelego Pustelniaka współpracował w ćwiczeniach międzywizyjnych jednostek DOK VI[3]. Zimą 1932 personel latający eskadry szkolił się na kursie narciarskim zorganizowanym w Sławsku przez dowództwo 6 pułku lotniczego. Od 26 maja 1933 eskadra brała udział w szkole ognia lotniczego w Krakowie, a w sierpniu odleciała na ćwiczenia letnie do m Wierzbowiec i Buczacza[3].

Latem 1934 eskadra uczestniczyła w manewrach lotniczych pod Gnieznem i w koncentracji lotnictwa w Warszawie, a od 31 sierpnia do 3 września brała udział w koncentracji lotnictwa 3 Grupy Aeronautycznej i w ćwiczeniach 6 Brygady Kawalerii w rejonie Lwowa. Zimą 1935 eskadra współpracowała z 11 Karpacką Dywizją Piechoty w Stanisławowie, a następnie z 13 Kresową Dywizją Piechoty na terenie Wołynia. W sierpniu eskadra odleciała na koncentrację lotnictwa na lotnisku Zaborów. Po zakończeniu ćwiczeń odbyła się wielka parada powietrzna nad Warszawą. W lecie 1937 eskadra wymieniała Breguety 19 na samoloty PZL-23A, a następnie PZL-23B „Karaś”[4]. Nowy sprzęt lotniczy przewidywał od 3-osobowej załogi (obserwator, pilot i strzelec samolotowy) dobrego opanowania swojej specjalności. W celu zgrania załogi intensywnie ćwiczyły w rejonie lotniska oraz w terenie opodal. We wrześniu, startując z węzła lotnisk Łuck, załogi eskadry wzięły udział w wielkich manewrach wojsk lądowych na terenie Wołynia, zakończone imponującą defiladą przed Naczelnym Wodzem w Łucku.

Wiosną 1939 ograniczono loty dzienne oraz wstrzymano całkowicie loty nocne. Zapoznawano załogi z sylwetkami samolotów niemieckich wraz z ich parametrami. Ponadto przystrzeliwano broń pokładową na strzelnicy, przewijano spadochrony i kompletowano busole[5]. W lipcu przydzielono do eskadry 3 podchorążych Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Od połowy sierpnia personel jednostki pozostawał skoszarowany na lotnisku Skniłów. 24 sierpnia zarządzono mobilizację. Samoloty wyprowadzono z hangarów i rozlokowano je na krańcach lotniska i zorganizowano stanowiska obrony przeciwlotniczej. Personel latający otrzymał dodatkowe osobiste wyposażenie: mapy w skali 1:300 000, pistolety „Vis” i maski przeciwgazowe. 26 sierpnia rzut kołowy eskadry załadował się na transport kolejowy i wyruszył na lotnisko polowe.Załogi i samoloty pozostały na lotnisku Skniłów. 31 sierpnia przed południem nastąpił odlot rzutu powietrznego eskadry na lotnisko Nosów[6].

64 eskadra bombowa w 1939Edytuj

W kampanii wrześniowej walczyła w składzie VI dywizjonu Brygady Bombowej[7]


Obsada personalna eskadryEdytuj

Dowódcy eskadry[8]
Stopień Imię i nazwisko Okres pełnienia służby
kpt. obs. Jan Gac 1925 - 1927
kpt. pil. Piotr Dudziński 1927 - 1929
kpt. pil. Aleksander Majewski 1929 - V 1929
kpt. pil. Kazimierz Wianecki V 1929 - 20 IX 1930
kpt. obs. Stanisław Olszanik 20 IX 1930 - 23 IV 1931
kpt. obs. Witold Zaniewski 23 IV 1931 - I 1933
kpt. obs. Marceli Pustelniak I 1933 - XII 1933
kpt. obs. Bronisław Fabian XII 1933 - 28 IV 1934
kpt. pil.dr. Tadeusz Halewski 28 IV 1934 - II 1935
kpt. pil. Robert Beill II 1935 - 3 XI 1937
kpt. obs. Stanisław Olszanik 3 XI 1937 - XI 1938
kpt. pil. Mieczysław Pronaszko XI 1938 - IX 1939
Obsada personalna eskadry we wrześniu 1939
  • Dowódca – kpt. pil. Mieczysław Pronaszko
  • oficer taktyczno-operacyjny eskadry kpt. obs. Kazimierz Jaklewicz
  • oficer techniczny eskadry: ppor. techn. Tadeusz Łukaszewicz
  • lekarz eskadry: por. lek. Wacław Lalka
  • szef mechaników: st. majster wojsk. Mieczysław Kuligowski
  • szef admin. eskadry: sierż. Stanisław Rybka

PilociEdytuj

  • ppor. Zdzisłąw Kurowski,
  • pchor. Kazimierz Bilecki,
  • pchor. Michał Latawiec
  • plut. Marian Kostecki
  • plut. Antoni Krul
  • plut. Kazimierz Sobczak
  • kpr. Tadeusz Baranowski
  • kpr. Zenon Czejgis
  • kpr. Maksymilian Kubacki
  • kpr. Władysław Kulczycki
  • kpr. Czesław Peleniczek
  • kpr. Kazimierz Salwierz
  • kpr. Antoni Wójcicki
  • kpr. Mieczysław Zołoteńko

ObserwatorzyEdytuj

 
Grób por. Michała Brzeskiego w Częstochowie, w dzielnicy Kiedrzyn
  • por. Michał Brzeski
  • por. Zbigniew Gałczyński
  • por. Eugeniusz Rudowski
  • por. Tadeusz Teleżyński
  • por. Cezary Wieczorek
  • por. Józef Zawadzki
  • ppor. Bolesław Biliński
  • ppor. Roman Galewicz
  • ppor. Jan Ząbik
  • ppor. rez. Józef Szczepanik
  • pchor. Stanisław Koń
  • pchor. Zygmund Szumełda

Strzelcy samolotowiEdytuj

  • plut. Wiktor Müller
  • kpr. Karol Hawrylak
  • kpr. Jan Juk
  • kpr. Satanisław Kamiński
  • kpr. Jerzy Karais
  • kpr. Stanisław Kondras
  • kpr. Marian Niewolski
  • kpr. Franciszek Okoński
  • kpr. Stefan Rdzanek
  • kpr. Stanisław Rozmus
  • kpr. Stefan Sęp
  • kpr. Roman Stronczak
  • kpr. Ryszard Szulierz
  • kpr. Władysław Taratajcio
  • kpr. Mieczysław Wojciechowski
Schemat zmian organizacyjnych eskadry[8]
Nazwy jednostki i daty sformowania, przeformowań i rozformowania
1925 62 eskadra lotnicza 1926 64 eskadra lotnicza 1929 64 eskadra liniowa 1939 64 eskadra bombowa X 1939

UwagiEdytuj

  1. Kpt. obs. Kazimierz Jaklewicz - urodzony 28.11.1907 r. w Sosnowcu, syn Józefa. Podporucznik z dniem 15.08.1930 r., porucznik z dniem 01.01.1933 r., awansowany do stopnia kapitana z dniem 19.03.1939 r. Służbę wojskową rozpoczął w 14 pułku piechoty. Z dniem 01.06.1931 r. został skierowany na 8-miesięczny kurs aplikacyjny obserwatorów balonowych przy 1 batalionie balonowym w Toruniu. Z dniem 15.04.1932 r. przeniesiony z korpusu oficerów piechoty do korpusu oficerów aeronautycznych, z jednoczesnym przeniesieniem z 14 pp do 1 batalionu balonowego. Następnie służył w 6 pułku lotniczym, między innymi na stanowisku oficera taktycznego i zastępcy dowódcy 64 eskadry liniowej. Na dzień 1 września 1939 r. pełnił funkcję oficera taktyczno-operacyjnego 64 Eskadry Bombowej, wchodzącej w skład VI Dywizjonu Bombowego Lekkiego, a od dnia 3 września 1939 roku dowodził 65 Eskadrą Bombową. Przedostał się na Zachód, pełnił służbę w Dowództwie Sił Powietrznych (Oddział V Sztabu) na stanowisku referenta. Szkolił się w 18 Oddziale Szkolenia Bojowego (18 O.T.U.), a od 15.03.1941 r. służył jako nawigator w 305 Dywizjonie Bombowym. Zestrzelony nocą z 18 na 19 czerwca 1941 r. podczas nalotu na Bremę, dostał się do niemieckiej niewoli. Po wyzwoleniu początkowo pozostawał na emigracji, był słuchaczem w Wyższej Szkole Lotniczej, następnie pełnił funkcję signal leadera w Kwaterze Głównej 1 Grupy RAF. W II połowie lat 40-tych XX w. powrócił do Polski i zamieszkał w Sopocie, gdzie zmarł w dniu 7 kwietnia 1982 r. Odznaczony był Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) i Medalem Lotniczym (dwukrotnie).

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Pawlak 1989 ↓, s. 357.
  2. Pawlak 1991 ↓, s. 237.
  3. a b Pawlak 1989 ↓, s. 358.
  4. Pawlak 1989 ↓, s. 359.
  5. Pawlak 1989 ↓, s. 360.
  6. Pawlak 1989 ↓, s. 362.
  7. Pawlak 1991 ↓, s. 238.
  8. a b Pawlak 1989 ↓, s. 357-362.

BibliografiaEdytuj

  • Izydor Koliński: Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego (lotnictwo). Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek lotniczych. Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Cz. 9. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1978.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w latach 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1989. ISBN 83-206-0760-4.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w wojnie obronnej 1939. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1982. ISBN 83-206-0281-5.