Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy 6 Pułku Ułanów Kaniowskich. Zobacz też: 6 Pułk Ułanów.

6 Pułk Ułanów Kaniowskich (6 puł) – oddział kawalerii Wojska Polskiego II RP.

6 Pułk Ułanów Kaniowskich
Ilustracja
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1917
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto 11 maja
Dowódcy
Pierwszy ppłk Stefan Grabowski
Ostatni płk Stefan Liszko
Organizacja
Dyslokacja Stanisławów
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk kawaleria
Podległość Podolska Brygada Kawalerii
Pułk walczył w składzie II Korpusu Polskiego
Kaniów 1918.PNG
29 lipca - 3 sierpnia 1920
Bitwa komarow 1920.png
Podolska BK w 1938
Odznaka pamiątkowa Związku Kaniowczyków

Pułk powstał w 1917 w ramach II Korpusu Polskiego w Rosji. Przestał istnieć 12 maja 1918 po bitwie z Niemcami pod Kaniowem.

18 listopada 1918 generał Bolesław Roja polecił rotmistrzowi Ryszardowi Gieszkowskiemu-Wolff-Plottegg zorganizować Pułk Ułanów Ziemi Rzeszowskiej w Rzeszowie (1 i 2 szwadron) i w Jarosławiu (3 szwadron). Na stanowisko dowódcy 3 szwadronu został wyznaczony rotmistrz Stanisław Riess de Riesenhorst. Pułk miał być organizowany na bazie c. i k. pułków ułanów nr 3 i 6[1].

Pułk został ponownie sformowany w grudniu 1918. Powstał z połączenia 6 pułku ułanów Jazdy Lwowskiej z 6 pułkiem ułanów zorganizowanym w Odessie.

Pułk nawiązywał do tradycji 6 pułku ułanów Księstwa Warszawskiego i 6 pułku ułanów Dzieci Warszawskich walczącego w wojnie z Rosją w 1831.

26 stycznia 1921 roku pułk pomaszerował do rejonu Ożydowa, gdzie pozostawał w odwodzie 6 Armii. 14 maja 1921 roku pułk odjechał transportem kolejowym do Stanisławowa. Do czasu zakończenia remontu koszar pododdziały pułku stacjonowały w okolicznych wsiach[2].

Do 1939 roku pułk stacjonował w garnizonie Stanisławów. Swoje święto obchodził 11 maja w rocznicę szarży pod Kaniowem w 1918 roku.

Spis treści

Walki pułkuEdytuj

Pułk brał udział w wojnie z bolszewikami walcząc pod Michnowem, Zasławcem, Nowo Konstantynowem, Kumanowicami i Łysą Górą.

W kampanii wrześniowej 1939 pułk walczył w składzie Podolskiej BK pod Uniejowem, Jankowem, Starym Polesiem, Sierakowem, Laskami i Wólką Węglową oraz brał udział w obronie Warszawy.

Kaniowscy ułaniEdytuj

Dowódcy pułku
Zastępcy dowódcy pułku (od 1938 roku - I zastępca dowódcy)
  • ppłk kaw. Władysław Puchalski (1923)
  • mjr kaw. Władysław II Müller (p.o. 1924)
  • mjr / ppłk kaw. Roman Józef Safar (do 22 III 1929 → dowódca 21 puł[5])
  • mjr / ppłk kaw. Stefan Liszko (23 VIII 1929 - 28 I 1931 → dowódca 6 puł)
  • mjr kaw. Stefan Skarżyński (od 28 I 1931[6])
  • ppłk kaw. Włodzimierz Gilewski (do VIII 1939 → zastępca dowódcy OZ Kaw. „Stanisławów”)
Kwatermistrzowie (od 1938 roku - II zastępca dowódcy)
  • mjr kaw. Primus Felicjan Dollar (IV 1928[7] – VII 1929 → dyspozycja dowódcy OK VI[8])
  • mjr kaw. Tadeusz I Zieliński (VII 1929[9] – III 1930 → szef taborów 6 DP[10])
  • mjr kaw. Władysław Gurbiel (III 1930[11] – III 1934 → stan spoczynku z dniem 30 VI 1934[12])
  • mjr kaw. Józef Plackowski (od III 1934[13])
  • rtm. Jan Nowakowski (IX 1939)
Oficerowie pułku

Obsada personalna w 1939 rokuEdytuj

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku[14][a]
  • dowódca pułku – płk Stefan Juliusz Marian Liszko
  • I zastępca dowódcy – ppłk Włodzimierz Gilewski
  • adiutant – p.o. chor. Tadeusz Antoni Brablec
  • naczelny lekarz medycyny – kpt. dr Franciszek Jakóbczak
  • starszy lekarz weterynarii – mjr Antoni Piskozub
  • II zastępca dowódcy (kwatermistrz) – mjr Zenon Jan Słowiński
  • oficer mobilizacyjny – mjr Władysław Letyński
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – rtm. adm. (kaw.) Stanisław Adolf Stankiewicz
  • oficer administracyjno-materiałowy – rtm. Jan Jarosław Nowakowski
  • oficer gospodarczy – kpt. int Jan I Ostrowski
  • oficer żywnościowy – por. Gustaw Goltz
  • dowódca plutonu łączności – por. Stanisław Kaczorowski
  • dowódca plutonu kolarzy – vacat
  • dowódca plutonu ppanc. – por. Feliks Szymański
  • dowódca 1 szwadronu – por. Alfons Stanisław Rogowski
  • dowódca plutonu – ppor. Stanisław Bentkowski
  • dowódca plutonu – chor. Mikołaj Stanisław Buczak
  • dowódca 2 szwadronu – p.o. por. Wacław Jankowski
  • dowódca plutonu – ppor. Tadeusz Antoni Czesław Dietrich
  • dowódca 3 szwadronu – rtm. dypl. Andrzej Hlawaty
  • dowódca plutonu – por. Zbigniew Jan Bojanowski
  • dowódca plutonu – por. Leopold Cyryl Hrycek
  • dowódca 4 szwadronu – rtm. Stefan Kajderowicz
  • dowódca plutonu – por. Ernest Henryk Muller
  • dowódca plutonu – ppor. Zdzisław Bronisław Ekkert
  • dowódca szwadronu km – rtm. Władysław I Domiszewski
  • dowódca plutonu – por. Lucjan Marchewka
  • dowódca plutonu – ppor. Zbigniew Dziekoński
  • dowódca szwadronu zapasowego – rtm. Władysław Trzecieski
  • zastępca dowódcy – vacat
  • na kursie – rtm. Józef Staniszewki
  • na kursie – por. Eugeniusz Niemirowski
Szkoła podoficerska ckm Podolskiej BK
  • komendant szkoły – rtm. Czesław Pomorski
Obsada personalna we wrześniu 1939 roku
Dowództwo
  • dowódca pułku - płk kaw. Stefan Liszko
  • I adiutant i zastępca dowódcy - rtm. Czesław Pomorski
  • II adiutant i oficer ordynansowy - chor. Tadeusz Brablec
  • oficer informacyjny - rtm. Józef Staniszewski
  • kwatermistrz - rtm. Jan Nowakowski
  • oficer broni - por. inż. Bronisław Kirkor-Agopsowicz
  • oficer żywnościowy - ppor. Aleksander Dzieduszycki
  • naczelny lekarz - kpt. dr med. Bohdan Paszko
  • lekarz weterynarii - ppor. lek. wet. Konarzewski
  • kapelan - ks. Władysław Bury
  • szef kancelarii pułku - st.wachm. Feliks Majewski
1 szwadron
  • dowódca – por. Stanisław Alfred Rogowski
  • dowódca I plutonu - ppor. Zdzisław Ekkert
  • dowódca II plutonu - ppor. Zbigniew Paciorek
  • dowódca III plutonu - ppor. Jan Pruchnicki lub ppor. Tadeusz Gliński
  • szef szwadronu – wachm. Zygmunt Kujawski
2 szwadron
  • dowódca - rtm. Józef Staniszewski
  • dowódca I plutonu - ppor. Stanisław Bentkowski
  • dowódca II plutonu - ppor. Edmund Pawlicki
  • dowódca III plutonu - ppor. Stanisław Świdziński
  • szef szwadronu - st. wachm. Karol Śliwiński
3 szwadron
  • dowódca - rtm. Stanisław Heller
  • dowódca I plutonu - por. Leopold Hrycek
  • dowódca II plutonu - ppor. Tadeusz Gliński
  • dowódca III plutonu - ppor. Andrzej Wiśniewski
  • szef szwadronu - st.wachm. Julian Fridel-Gryglewski
4 szwadron
  • dowódca - rtm. Stefan Kajderowicz
  • dowódca I plutonu - por. Ernest Müller
  • dowódca II plutonu - por. Bohdan Bohosiewicz
  • dowódca III plutonu - pchor. Jerzy Kostecki
  • szef szwadronu - st.wachm. Józef Magda
szwadron ckm
  • dowódca - rtm. Władysław Domiszewski
  • dowódca I plutonu - por. Zbigniew Dziekoński
  • dowódca II plutonu - ppor. Jerzy Łopuszański
  • dowódca III plutonu - ppor. Alfred Roliński
  • szef szwadronu - st.wachm. Stanisław Rogalski

Kawalerowie Virtuti MilitariEdytuj

Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari za wojnę 1918-1920[16]

  1. rtm. Henryk Adamkiewicz
  2. plut. Stanisław Berowski
  3. ułan Stanisław Bronikowski
  4. rtm. Witold Cieśliński
  5. plut. Kasper Dubaj
  6. ułan Franciszek Gnyp
  7. rtm. Kazimierz Grocholski
  8. plut. Maksymilian Klimczuk
  9. rtm. Marian Kołaczkowski
  10. ułan Jakub Kowalski
  11. ułan Kazimierz Kubicz
  12. ułan Józef Mazurkiewicz
  13. plut. Paweł Mech
  14. kpr. Jan Młynarczyk
  15. ułan Andrzej Pomarański
  16. ś.p. por. Franciszek Sawicki
  17. st. ułan Henryk Sikorski
  18. wachm. Karol Śliwiński
  19. ś.p. plut. Zygmunt Spiegel
  20. ś.p. por. Witold Sulimirski
  21. por. Aleksander Świeykowski
  22. plut. Ludwik Tworek
  23. kpr. Zygmunt Wąchała
  24. kpr. Józef Wnuk

Żołnierze pułku odznaczeni Orderem Wojennym Virtuti Militari za kampanię wrześniową 1939 roku:

  • Krzyżem Złotym - rtm. Kajderowicz Stefan
  • Krzyżem Srebrnym - rotmistrzowie Stanisław Heller, rtm. Czesław Pomorski i rtm. Józef Staniszewski oraz podporucznicy Krzysztofowicz i Stanisław Rogowski

Symbole pułkoweEdytuj

Sztandar
Osobny artykuł: Polskie sztandary wojskowe.

Sztandar wręczył pułkowi minister spraw wojskowych gen. dyw. Władysław Sikorski w Stanisławowie we wrześniu 1924 roku[17].

W sierpniu 2008 roku w czasie remontu grobu rodzinnego Jana Suzina na warszawskich Powązkach wydobyta została zalutowana łuska. 17 kwietnia 2009 roku w Muzeum Wojska Polskiego zalutowana łuska została otwarta, a w jej wnętrzu ujawniono sztandar 6 pułku Ułanów Kaniowskich.

Odznaka pamiątkowa

13 grudnia 1921 generał porucznik Kazimierz Sosnkowski zezwolił na noszenie odznak pamiątkowych wyłącznie tych, które zostały zatwierdzone przez Ministra Spraw Wojskowych lub Naczelnego Wodza. Wśród tych odznak została wymieniona odznaka pamiątkowa 6 pułku ułanów[18].

Odznaka o wymiarach 52x52 mm ma kształt krzyża maltańskiego o ramionach emaliowanych w barwach niebieskich proporczyków pułkowych. Na poziomych ramionach krzyża, na białych paskach umieszczono niebieskie kąty. Na środek krzyża nałożony srebrny orzeł jagielloński z tarczą niebieską na piersiach, na której wpisano numer i inicjał „6 U”. Odznaka oficerska - trzyczęściowa, wykonana w srebrze, emaliowana. Wykonawcą odznaki był Jan Knedler z Warszawy[19].

Barwa

Proporczyk błękitny (błękit królewski) z białym pasem pośrodku.

  Otok błękitny[20]

  Szasery ciemnogranatowe, lampasy błękitne, wypustka błękitna.

  proporczyk dowództwa w 1939.

  proporczyk 1 szwadronu w 1939.

  proporczyk 2 szwadronu w 1939.

  proporczyk 3 szwadronu w 1939.

  proporczyk 4 szwadronu w 1939.

  proporczyk 5 szwadronu ckm w 1939.

  proporczyk plutonu łączności w 1939.

Żurawiejki
Dumna mina, a łeb pusty
to jest pułk ułanów szósty
Zawsze wesół i beztroski
To jest szósty pułk Kaniowski
Nigdy trzeźwi, zawsze wlani
To Kaniowscy są ułani
Cienkie nogi a brzuch pusty
To ułanów jest pułk szósty
Dzielna mina, tęga głowa
Ułani ze Stanisławowa
Sławny mitaż pod Jazłowcem
Zasłużyli te mirowce

UwagiEdytuj

  1. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[15].

PrzypisyEdytuj

  1. Rozkazy DOGen. Kraków ↓, Nr 11 z 18 listopada 1918 roku.
  2. Kiszko-Zgierski 1930 ↓, s. 28.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 123 z 21 listopada 1924 roku, s. 686.
  4. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 28 stycznia 1928 roku, s. 25.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 22 marca 1929 roku, s. 101.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 14.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 174.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 187.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 214.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 108.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 100.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 144.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 161.
  14. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 692–693.
  15. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  16. Kiszko-Zgierski 1930 ↓, s. 29-30.
  17. Satora 1990 ↓, s. 195.
  18. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 49 z 13 grudnia 1921 roku, poz. 872.
  19. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 173-174.
  20. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 6 z 24 lutego 1928 roku, poz. 66.

BibliografiaEdytuj