9K116 Bastion

9K116 Bastion - radziecki zestaw przeciwpancerny składający się z aparatury kierującej i wystrzeliwanego z armaty czołgowej przeciwpancernego pocisku kierowanego 9M117 (kod NATO AT-10 Stabber). Odmianami tego systemu są systemy przeciwpancerne 9K116 Kastet, 9K116 Baszta i 9K116-1 Szeksna.

9M117Edytuj

 
9M117

Pocisk 9M117 został wprowadzony w roku 1981[1]. ma kaliber 100 mm. W przedniej części pocisku znajduje się przedział elektroniki i napędy sterów. Za nim umieszczono ładunek kumulacyjny. Tylna część pocisku mieści silnik marszowy i sensory wykrywające promieniowanie laserowe. Do tylnej części pocisku są też zamocowane rozkładane stabilizatory o rozpiętości 255 mm. 9M117 jest naprowadzany na cel w modulowanej wiązce laserowej emitowanej przez dalmierz laserowy.

Zmodyfikowaną wersją pocisku 9M117 jest 9M117M z roku 1993[1]. Jest on wyposażony w dwa ładunki kumulacyjne. Pierwszy z nich ma za zadanie zdetonować pancerz reaktywny, drugi przebić zasadniczy pancerz. W roku 2005 wprowadzono kolejną wersję, 9M117M1, o zwiększonym zasięgu i przebijalności pancerza[1].

Pociski 9M117 i 9M117M mogą być odpalane w trzech trybach:

  • podstawowym - wiązka lasera pokrywa się z linią celowania, a lufa ma niewielki kąt podniesienia. Wystrzelony pocisk wznosi się nad linię celowania i po kilkuset metrach obniża się wchodząc w wiązkę lasera.
  • z przewyższeniem wiązki laserowej - wiązka lasera i lufa mają niewielki kąt podniesienia. Wystrzelony pocisk leci około 5 m nad ziemią (3 m nad linią celowania). Kiedy odległość pocisku do celu spada poniżej 500 m wiązka lasera zostaje obniżona i pokrywa się z liną celowania. W tym trybie cel nie jest podświetlany przez cały czas ataku, a więc ma mniejszą szansę na skuteczne uniknięcie ataku.
  • zapasowy - wiązka lasera i lufa armaty są równoległe do osi celowania. Wadą tego trybu jest większe ryzyko uderzenia ppk w ziemię, zaletą minimalna odległość odpalenia wynosząca tylko 100 m. Tryb ten jest stosowany do zwalczania celów z odległości poniżej 1000 m.

9K116 BastionEdytuj

Prace nad zestawem 9K116 Bastion rozpoczęto około 1980 roku. Celem prac było skonstruowanie ppk wystrzeliwanego z armaty czołgowej D-10T2S w którą wyposażony był czołg T-55. Zestaw składa się z wyposażonego w dalmierz laserowy celownika 1K13 i ppk 9M117 scalonego z łuską naboju 100 mm. Kompletny nabój ma oznaczenie ZUBK-10-1 (ppk 9M117) i ZUBK-10M-1 (z ppk 9M117M). Ponieważ celownik nie jest stabilizowany strzelanie może odbywać się tylko z postojów. Czołgi T-55 AM2B posiadają w jednostce ognia 6 ppk 9M117.

9K116 KastetEdytuj

Zestaw 9K116 Kastet wdrożono około 1985 roku. Zestaw składa się z wyposażonego w dalmierz laserowy celownika i ppk 9M117 scalonego z łuską naboju 100 mm armaty przeciwpancernej MT-12. Kompletny nabój ma oznaczenie ZUBK-10 (ppk 9M117) i ZUBK-10M (z ppk 9M117M).

9K116 BasztaEdytuj

Zestaw 9K116 Baszta wdrożono około 1983 roku. Celem prac było skonstruowanie ppk wystrzeliwanego z armaty czołgowej 2A70 w którą wyposażony jest bwp BMP-3. Zestaw składa się z wyposażonego w dalmierz laserowy celownika 1K13-2 i ppk 9M117 scalonego z łuską naboju 100 mm. Kompletny nabój ma oznaczenie ZUBK-10-3 (ppk 9M117) i ZUBK-10M-3 (z ppk 9M117M).

9K116-1 SzeksnaEdytuj

Zestaw 9K116-1 Szeksna wdrożono około 1985 roku. Celem prac było skonstruowanie ppk wystrzeliwanego z armaty czołgowej 2A20 w którą wyposażony jest czołg T-62. Zestaw składa się z wyposażonego w dalmierz laserowy celownika 1K13-2 i ppk 9M117 scalonego z łuską naboju 115 mm. Kompletny nabój ma oznaczenie ZUBK-10-2 (ppk 9M117) i ZUBK-10M-2 (z ppk 9M117M).

Dane taktyczno-techniczneEdytuj

Pocisk 9M117:

  • kaliber: 100 mm
  • masa: 18,4 kg (ppk)
  • długość 1084 mm
  • zasięg: 100-4000 m
  • prędkość średnia: 375 m/s
  • przebijalność: 275 mm (600 mm przez pancerz niereaktywny[1])

Pocisk 9M117M:

  • masa: 18,4 kg (ppk)
  • długość 1106 mm (lub 1140 mm[1])
  • zasięg: 100-4000 m (lub 100–5500 m[1])
  • prędkość średnia: 375 m/s
  • przebijalność: 550 mm (550 mm przez pancerz reaktywny[1]; 750 mm przez pancerz niereaktywny[1]))

Pocisk 9M117M1[1]:

  • zasięg: 100-6000 m
  • przebijalność: 750 mm przez pancerz reaktywny; 850 mm przez pancerz niereaktywny

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i Die Rohrrakete SeUBK10-1 für die 100 mm Kanone D-10T, Part 2 (niem.). www.kotsch88.de. [dostęp 2016-09-05].

BibliografiaEdytuj

  • Zygmunt Czarnotta, Zbigniew Moszumański. Przeciwpancerne pociski kierowane do armat czołgowych. „Raport-wto”. 1998. nr 4. s. str. 18-22. ISSN 1479-270X.