PRWB OSA (9K33 Osa, ZRK-SD Romb, kod NATO: SA-8 Gecko) – samobieżny przeciwlotniczy zestaw rakietowy „OSA-AK” to pojazd służący do zwalczania celów powietrznych w każdych warunkach atmosferycznych[1].

9K33 Osa
Ilustracja
9K33 Osa w służbie Indyjskich Sił Zbrojnych
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Producent MKB "Fakel"
Typ pojazdu Samobieżny zestaw przeciwlotniczy
Trakcja kołowa
Załoga 5 osób
Historia
Prototypy 1960–1972
Produkcja 1970–1988
Dane techniczne
Silnik D20K300
Długość 9,14 m
Szerokość 2,75 m
Wysokość 4,20 m (ze złożonym masztem radaru)
Masa 17,5 t
Osiągi
Prędkość 80 km/h
8 km/h (w wodzie)
Zasięg Zakres wysokości skutecznego zwalczania celów powietrznych: 12km
Zakres odległości skutecznego zwalczania celów powietrznych: 15km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
rakiety 9M33, 9M33M1, 9M33M2, 9M33M3, 9A33BM3
Użytkownicy
Algeria, Armenia, Kuba, Bułgaria, Białoruś, Azerbejdżan, Ekwador, Gruzja, Korea Północna, Indie, Jordan, Libia, Polska, Rumunia, Rosja, Ukraina, Arabia Saudyjska, Syria, Turkmenistan
Użytkownicy 9K33, czerwoni byli, niebiescy aktualni

Zestaw jest wyposażony w system REGA 2 umożliwiający dowiązanie topograficzne położenia własnego za pomocą systemu GPS, dokładne zobrazowanie pełnej sytuacji w powietrzu przesyłanej od jednostki nadrzędnej oraz przesyłanie meldunków do dowódcy baterii. Posiada też możliwość automatycznego przydziału celów dla dowódcy PRWB.

Historia powstaniaEdytuj

W połowie lat 60. Dowództwo Marynarki Wojennej ZSRR złożyło pakiet wymagań taktyczno-technicznych na nowy lekki przeciwlotniczy system rakietowy. Opracowaniem projektu zajął się Leningradzki Instytut N11-4 będący faktycznie filią OKB-2, pociski rakietowe zostały skonstruowane w Biurze Konstrukcyjnym „Fakieł”. Głównym założeniem projektu nowego zestawu miała być duża skuteczność oraz całkowita autonomiczność. Nowo skonstruowany prototyp PZR otrzymał nazwę „OSA-M” i wkrótce przeszedł serię prób na korwecie klasy „Grisza”. Dobre wyniki prób i testów spowodowały rozpoczęcie produkcji seryjnej. Wkrótce PZR „OSA-M" stał się podstawowym wyposażeniem niemal wszystkich klas okrętów nawodnych.

Jeszcze podczas konstruowania OSY zainteresowali się tym projektem przedstawiciele wojsk lądowych. Nowa obiecująca koncepcja OSY spowodowała, iż podjęto decyzję o przystosowaniu PZR do warunków lądowych. Projekt dla wojsk lądowych przewidywał zbudowanie na bazie jednego pojazdu zarówno wyrzutni jak i systemu radiolokatorów i urządzeń naprowadzających. Przy takim założeniu zestaw oprócz tego, że spełniał warunek dużej skuteczności (próby wykazały, że do zniszczenia celu wystarczy salwa dwupociskowa), to jeszcze był mobilny oraz odznaczał się wysoką autonomicznością.

Budowa zestawuEdytuj

 
Rakieta 9K33M3

Zestaw zabudowano na podwoziu transportera trzyosiowego, kołowego typu BAZ-5937 (wyrzutnia) i BAZ-5939 (wóz transportowo-załadowczy). Na wozie bojowym - wyrzutni - umieszczono na obrotowej podstawie zespół anten dwóch radiolokatorów (obserwacji okrężnej i śledzenia celu i pocisku) oraz sześć rakiet typu 9M33. Rakiety rozmieszczono na wyrzutniach szynowych, po trzy z każdej strony. Były to niewielkie jednostopniowe rakiety napędzane stałym materiałem pędnym. Posiadały integralne przyspieszacze startowe pracujące podczas startu przez około 2 s. Zestaw 9K33 OSA został przyjęty do uzbrojenia wojsk lądowych w 1973 i w tym samym roku rozpoczęto jego masową produkcję. Pierwszy pułk wyposażony ww. zestaw złożony z 5 baterii po 4 wyrzutnie osiągnął gotowość bojową w 1974. Bateria taka składała się z 4 wozów - wyrzutni i 2 pojazdów załadowczych[2].

PrzypisyEdytuj

  1. samolotypolskie.pl - 9K33 (9M33) "Osa", www.samolotypolskie.pl [dostęp 2020-07-03].
  2. SA-8 Gecko 9K33 OSA Ground-to-air missile system, www.armyrecognition.com, 20 lutego 2018 [dostęp 2020-07-03].