Aare (niem. Aare, fr. Aar, ret. Ara) – rzeka w Szwajcarii, lewy i najdłuższy dopływ Renu na terenie Szwajcarii – 295 km (płynie w całości w jej granicach), i drugi lewy w skali całej rzeki pod względem długości po Mozeli, a jednocześnie najbardziej zasobny w wodę.

Aare
Ilustracja
Aare w Bernie
Kontynent Europa
Państwo  Szwajcaria
Rzeka
Długość 295 km
Powierzchnia zlewni 17 779 km²
Źródło
Miejsce w grupie górskiej Finsteraarhorn w Alpach Berneńskich
Wysokość 1940 m n.p.m.
Ujście
Recypient Ren
Miejsce koło Koblenz
Współrzędne 47°36′20″N 8°13′24″E/47,605556 8,223333
Położenie na mapie Szwajcarii
Mapa konturowa Szwajcarii, u góry znajduje się punkt z opisem „ujście”
Rzeka Aare

Wypływa z lodowca o tej samej nazwie w grupie górskiej Finsteraarhorn w Alpach Berneńskich. Rzeka jest skanalizowana w Interlaken, powyżej jej ujścia do jeziora Thun [1].Przepływa przez jeziora Brienz i Thun. Pierwotnie omijała system "Trzech jezior", płynąc z Aarbergu wprost do Büren an der Aare. Od czasów tzw. pierwszej korekty wód Jury w latach 1868-1891 wpływa przez Kanał Hagneck do jeziora Bienne i opuszcza je Kanałem Nidau-Büren. W górnym biegu wiele wodospadów, w tym m.in. Handeck. Przepływa m.in. przez stolicę SzwajcariiBerno, miasta Thun, Solura i Aarau. Uchodzi do Renu w pobliżu Koblenz, naprzeciwko Waldshut. Na rzece zbudowano liczne elektrownie wodne, w dolnym biegu jest żeglowna. W łożysku rzeki występuje piasek złotonośny. Dopływy: lewy Sarine, prawe Emme, Reuss, Limmat.

Główne miasta: Thun, Berno, Solura, Aarau.

Podczas wojen napoleońskich, austriacki arcyksiążę Karol, chcący przejść Aar, został pobity przez wojska francuskie, pod dowództwem generałów Neya i Haudeleta 7 sierpnia 1799.

O Aare wspomniał Juliusz Słowacki w swoim poemacie W Szwajcarii (1839), 7-8:

W szwajcarskich górach jest jedna kaskada,
gdzie Aar wody błękitnymi spada.

PrzypisyEdytuj

  1. KURPISZ, Britannica - edycja polska, t.1, 1997.

BibliografiaEdytuj

  • Encyklopedia PWN. Geografia świata: środowisko przyrodnicze, red. J. Puskarz. Wydawnictwa Naukowe PWN, Warszawa 2008.
  • Kopaliński W., Słownik mitów i tradycji kultury. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1985.