Abd al-Aziz Buteflika

polityk algierski

Abd al-Aziz Buteflika (Butaflika) (arab. عبد العزيز بوتفليقة, ʿAbd al-ʿAzīz Būtaflīqah; ur. 2 marca 1937 w Wadżdzie, zm. 17 września 2021 w Algierze[1]) – algierski polityk, minister spraw zagranicznych w latach 1963–1979, prezydent Algierii w latach 1999–2019[2][3].

Abd al-Aziz Buteflika
‏عبد العزيز بوتفليقة‎
Ilustracja
Abd al-Aziz Buteflika (2012)
Data i miejsce urodzenia

2 marca 1937
Wadżda

Data i miejsce śmierci

17 września 2021
Algier

Prezydent Algierii
Okres

od 27 kwietnia 1999
do 2 kwietnia 2019

Przynależność polityczna

Front Wyzwolenia Narodowego

Poprzednik

Liamine Zéroual

Następca

Abd al-Kadir Bensalah (p.o.)

Odznaczenia
Klasa Specjalna Odznaki Honorowej za Zasługi Łańcuch Orderu Zasługi Cywilnej (Hiszpania) Order José Martí (Kuba) Wielki Łańcuch Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu Węgierskiego Zasługi (cywilny) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielkim Łańcuchem (1951-2001)
Abd al-Aziz Buteflika i Dmitrij Miedwiediew, 25 września 2009

ŻyciorysEdytuj

Brał udział w wojnie o niepodległość Algierii[4]. Od 5 września 1963 do 8 marca 1979 sprawował funkcję ministra spraw zagranicznych podczas prezydentury Ahmada Ben Belli i Huari Bumediena[4]. W 1974 roku był przewodniczącym 29. Sesji Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych. Rok później brał udział w mediacjach pomiędzy skonfliktowanym ze sobą Irakiem i Iranem, które zaowocowały podpisaniem porozumienia w Algierze. Jeszcze w tym samym roku negocjował z terrorystą Ilichem Ramírezem Sánchezem znanym jako „Carlos-Szakal”. Terrorysta po negocjacjach z Butefliką wypuścił na wolność wszystkich uczestników zebrania OPEC, których porwał w trakcie spotkania w Wiedniu[5]. Po śmierci Bumediena był typowany jako jeden z potencjalnych następców. Przedstawił wówczas program opierający się na założeniach wolnego rynku. Walkę o władzę przegrał z Szadlim Bendżedidem, który po skonsolidowaniu władzy wykluczył go z partyjnego kierownictwa[4]. W 1981 roku wyemigrował z kraju. Do Algierii powrócił w 1987 roku. W latach 90. powrócił do czynnej polityki krajowej stając się jednym z liderów Frontu Wyzwolenia Narodowego[3].

Z poparciem wojska i związków zawodowych wystartował w wyborach 15 kwietnia 1999[5]. W kampanii wyborczej obiecywał doprowadzenie do zakończenia trwającej wojny domowej. Zwyciężył w pierwszej turze wyborów prezydenckich uzyskując 73,8% głosów. 27 kwietnia 1999 oficjalnie objął urząd zastępując prezydenta Liamine Zérouala. Głównym zadaniem początków prezydencji Buteflika było przywrócenie pokoju i zwalczenie terrorystycznego fundamentalizmu islamskiego[4]. Nowo wybrany prezydent postanowił zaprowadzić porządek metodami pokojowymi. Świeżo po wyborach ogłosił on chęć przeprowadzenia amnestii dla rebeliantów którzy dobrowolnie złożą broń. Propozycja prezydenta została poddana pod głosowanie w referendum, program pojednania narodowego poparło 98% wyborców. Amnestia przyczyniła się do wygaśnięcia konfliktu i rozpuszczenia się grup rebelianckich[5]. W 2000 roku doszło do samorozwiązania partyzanckich armii. Walkę z rządem kontynuowała zaledwie garstka najbardziej radykalnych islamistów oraz powstała później lokalna siatka Al-Ka’idy[6]. Po zakończeniu konfliktu funkcjonowanie partii fundamentalistycznych w dalszym ciągu pozostało zakazane a wojsko pozostawiło w swoich rękach duży stopień władzy. W 2006 roku z inicjatywy prezydenta doszło do powszechnej amnestii bojowników odsiadujących wyroki. Amnestia odbyła się w ramach programu Karta Pokoju i Narodowego Pojednania (uchwalonej w referendum w 2005 roku)[6][5].

Po rozwiązaniu kwestii wojny domowej, uregulował sytuację mniejszości berberyjskiej. Za jego rządów, 9 kwietnia 2002 wprowadzono poprawkę konstytucji, wedle której język berberyjski stał się drugim językiem urzędowym kraju. Zmiana zahamowała widoczne w poprzednich latach napięcia pomiędzy rządem a Berberami. Prezydent odstąpił tym samym od prowadzonej przez poprzednie rządy polityki arabizacji[5][4].

Rządy Butefliki związane są z liberalizacją gospodarki. Polityka ta w połączeniu z podwyższeniem cen ropy naftowej przyczyniła się do poprawy sytuacji ekonomicznej[4]. Napływające do kasy państwa pieniądze prezydent wykorzystał do inwestycji w obiekty i infrastrukturę użyteczności publicznej, w tym mieszkania komunalne[5].

Ważnym elementem aktywności politycznej Butefliki jest polityka zagraniczna. W lipcu 1999 roku zorganizował w Algierze szczyt Organizacji Jedności Afrykańskiej. Brał udział jako mediator w konflikcie konflikcie erytrejsko-etiopskim[5].

8 kwietnia 2004 uzyskał reelekcję zdobywając 84,9% głosów[4]. Wybory w 2004 roku były pierwszymi w pełni demokratycznymi wyborami w historii kraju[4]. W 2007 roku prezydent potwierdził swoją władzę po tym gdy w wyborach parlamentarnych większość zdobył sprzyjający mu blok partyjny[4]. 11 kwietnia 2009 został wybrany na trzecią kadencję z poparciem 90,2% głosów[7].

Od grudnia 2010 do kwietnia 2011 roku przez kraj przetoczyła się fala protestów antyrządowych na fali arabskiej wiosny. W rezultacie wystąpień, władze ogłosiły zniesienie obowiązującego od 1992 roku stanu wyjątkowego i obniżenie cen żywności. Wystąpienia w porównaniu z krajami regionu miały niewielki wymiar[8][5]. Wybory parlamentarne przeprowadzone 10 maja 2012 wygrał prezydencki Front Wyzwolenia Narodowego. Prezydencka formacja zwiększyła w wyborach stan posiadania miejsc w parlamencie o siedem miejsc. Drugie miejsce zajęło z kolei sympatyzujące z prezydentem Zgromadzenie Narodowo-Demokratyczne. Nowym premierem został Abd al-Malik Sallal[5].

W ostatnich wyborach prezydenckich przeprowadzonych 17 kwietnia 2014 zdobył 81,53% głosów. Tym samym zapewnił sobie czwartą, pięcioletnią kadencję na stanowisku. Jego główny kontrkandydat, były premier Ali Benflis zdobył 12,18% głosów[9].

2 kwietnia 2019 Buteflika zrezygnował ze sprawowania urzędu prezydenta Algierii, na co wpływ miały trwające od lutego masowe protesty przeciwko jego rządom[10]. Pod presją ze strony protestujących, 11 marca prezydent zrezygnował z ubiegania się o reelekcję w wyborach prezydenckich przewidzianych na 18 kwietnia i nakazał ich przełożenie[11][12].

PrzypisyEdytuj

  1. Algeria's former President Bouteflika dies at 84, reuters.com, 18 września 2021 [dostęp 2021-09-18] (ang.).
  2. BBC News – Algeria country profile. [dostęp 2010-01-11].
  3. a b Abdelaziz Bouteflika (ang.). britannica.com.
  4. a b c d e f g h i Ks. Adam Romejko: Elity władzy Algierii (pol.). romejko.edu.pl.
  5. a b c d e f g h i Karol Kaźmierczak: Algieria – kraj który nie chce rewolucji (pol.). prawy.pl. [dostęp 2016-06-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-23)].
  6. a b Łukasz Gołota: Konflikt w Algierii (pol.). psz.pl.
  7. Le taux de participation n’est pas une surprise (fr.). Presse DZ, 12 kwietnia 2009. [dostęp 2009-04-12].
  8. Algieria znosi stan wyjątkowy. Wprowadzony 19 lat temu... (pol.). Gazeta.pl, 2011-02-22 19:52. s. 1. [dostęp 2016-02-11].
  9. Algeria’s President Bouteflika wins fourth term (ang.). bbc.com, 18 kwietnia 2014. [dostęp 2016-02-10].
  10. Algerian president Bouteflika resigns: state news agency, REUTERS, 2019-04-02.
  11. Algeria’s Bouteflika abandons re-election bid after weeks of protest, Reuters [dostęp 2019-03-11] (ang.).
  12. Prezydent Algierii nie będzie się ubiegał o piątą kadencję, tvp.info [dostęp 2019-03-11] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj