Abdullah Gül

turecki polityk

Abdullah Gül (wym. [abduɫˈɫah ˈɟyl]; ur. 29 października 1950 w Kayseri) – turecki polityk, prezydent Turcji w latach 2007–2014, wicepremier i minister spraw zagranicznych w latach 2003–2007 oraz premier w latach 2002–2003.

Abdullah Gül
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

29 października 1950
Kayseri

Prezydent Turcji
Okres

od 28 sierpnia 2007
do 28 sierpnia 2014

Przynależność polityczna

Partia Sprawiedliwości i Rozwoju

Poprzednik

Ahmet Necdet Sezer

Następca

Recep Tayyip Erdoğan

Minister spraw zagranicznych Turcji
Okres

od 14 marca 2003
do 28 sierpnia 2007

Przynależność polityczna

Partia Sprawiedliwości i Rozwoju

Poprzednik

Yaşar Yakış

Następca

Ali Babacan

Premier Turcji
Okres

od 18 listopada 2002
do 14 marca 2003

Przynależność polityczna

Partia Sprawiedliwości i Rozwoju

Poprzednik

Bülent Ecevit

Następca

Recep Tayyip Erdoğan

podpis
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Wielki Łańcuch Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu Węgierskiego Zasługi (cywilny) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Lwa Niderlandzkiego (Holandia) Order Królewski Serafinów (Szwecja) Order Lwa Złotego (Nassau) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa
Abdullah Gül i Cristina Fernández de Kirchner (2010)
Abdullah Gül z Bronisławem Komorowskim podczas wizyty w Polsce (2011)
Abdullah Gül i prezydent Meksyku Enrique Peña Nieto (2013)

ŻyciorysEdytuj

Młodość i edukacjaEdytuj

Urodził się w Kayseri w narodowe święto tureckie. Wychowywał się w konserwatywnej rodzinie, jego ojciec był mechanikiem. Studiował ekonomię na Uniwersytecie Stambulskim, potem przez dwa lata studiował także w Londynie oraz w Exeter.

Po studiach rozpoczął karierę akademicką, m.in. współpracował przy zakładaniu Wydziału Inżynierii Przemysłowej na Uniwersytecie Sakarya w Adapazarı, na którym wykładał zarządzanie. W latach 1983-1991 pracował w Islamskim Banku Rozwoju.

Początki kariery politycznejEdytuj

Pierwsze doświadczenia polityczne zdobył już podczas studiów, kiedy to był członkiem Narodowego Stowarzyszenia Tureckich Studentów.

W 1991 został po raz pierwszy wybrany do parlamentu z ramienia Partii Dobrobytu (Refah Partisi). Od 1991 do 1995 Gül był członkiem Komisji Planowania i Budżetu parlamentu tureckiego. W 1995 uzyskał reelekcję. Do 2001 roku zasiadał w Komisji Spraw Zagranicznych. Od 1996 do 1997 był rzecznikiem prasowym rządu.

W 1999 został po raz trzeci wybrany do parlamentu, tym razem z ramienia Partii Cnoty (Fazilet Partisi). 14 maja 2000 niewielką ilością głosów przegrał walkę o przewodnictwo w partii. Odsunął się więc od partyjnego establishmentu i skierował w stronę formującego się, nowego ruchu, na bazie którego w sierpniu 2001 utworzono nową konserwatywną Partię Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP, Adalet ve Kalkinma Partisi). Został jej wiceprzewodniczącym.

Premier i szef dyplomacjiEdytuj

W wyniku wyborów z 3 listopada 2002 Gül ponownie zasiadł w parlamencie, tym razem z ramienia Partii Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP). 18 listopada 2002 został wybrany przez AKP na stanowisko przejściowego premiera ponieważ szef partii, Recep Tayyip Erdoğan nie mógł objąć urzędu z powodu ciążącego na nim zakazu sprawowania funkcji publicznych. Po zmianie przepisów prawa, dokonanych przez AKP, Erdogan dostał się do parlamentu w wyniku wyborów uzupełniających i 14 marca 2003 zastąpił Güla na stanowisku premiera. Gül został w zamian mianowany wicepremierem oraz ministrem spraw zagranicznych.

W czasie jego rządów jako szefa dyplomacji, w Turcji doszło do ataków terrorystycznych, m.in. w Stambule i Kuşadasi. Gül zapowiedział wzmocnienie środków bezpieczeństwa. Prowadził również rozmowy z Unią Europejską na temat otwarcia negocjacji akcesyjnych. Próbował również umocnić stosunki z Syrią i relacje z państwami Kaukazu. W lutym 2007 złożył wizytę w Stanach Zjednoczonych, gdzie spotkał się z prezydentem George’em W. Bushem oraz Condoleezzą Rice.

PrezydenturaEdytuj

24 kwietnia premier Erdogan ogłosił Abdullaha Güla kandydatem Partii Sprawiedliwości i Rozwoju w wyborach prezydenckich w 2007[1]. Wyboru prezydenta wedle konstytucji miało dokonać Wielkie Zgromadzenie Narodowe Turcji (parlament), większością 2/3 głosów (367 na 550) w dwóch pierwszych turach głosowania lub zwykłą większością w trzeciej turze.

Dwie pierwsze tury głosowania 27 kwietnia i 6 maja 2007 zostały zbojkotowane przez opozycję, z powodu czego zabrakło wymaganego kworum[2]. Opozycja zapowiedziała bojkot także trzeciego głosowania. W takiej sytuacji, 6 maja 2007 Abdullah Gül wycofał swoją kandydaturę, a trzy dni później Sąd Najwyższy zarządził odroczenie wyborów z powodu braku kandydatów.

Partia Sprawiedliwości i Rozwoju doprowadziła do rozpisania na dzień 22 lipca 2007 wcześniejszych wyborów parlamentarnych, w których zdobyła 341 mandatów w 550-osobowym parlamencie[3]. 13 sierpnia 2007 Abdullah Gül został ponownie nominowany kandydatem AKP do stanowiska prezydenta[4]. W dwóch pierwszych turach głosowania 20 i 24 sierpnia Gül nie uzyskał wymaganych 2/3 głosów poparcia. W trzeciej turze 28 sierpnia 2007, w której wymagana była zwykła większość głosów, zdobył 339 na 448 głosów i został wybrany nowym prezydentem Turcji. Tego samego dnia został zaprzysiężony na stanowisku[5].

We wrześniu 2008 Gül jako pierwszy w historii turecki szef państwa udał się z oficjalną wizytą do Armenii, wzbudzając tym wiele kontrowersji w kraju[6].

NagrodyEdytuj

Odznaczenia
Wyróżnienia

PrzypisyEdytuj

  1. „Turkey’s ruling party announces FM Gul as presidential candidate”, People’s Daily Online, 24 kwietnia 2007.
  2. „New Turkey president poll fails „, BBC News, 6 maja 2007.
  3. „Turkey re-elects governing party”, BBC News, 22 lipca 2007.
  4. „Turkey’s ruling party renominates Gul as presidential candidate „. news.xinhuanet.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]., chinaview.com, 14 sierpnia 2007.
  5. „Turkish foreign minister wins presidency, in victory for Islamic-rooted government”. iht.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-06-17)]., Associated Press (International Herald Tribune), 28 sierpnia 2007.
  6. „Gul in landmark visit to Armenia”, BBC News, 6 września 2008.
  7. T.C. Cumhurbaşkanlığı : İsveç Ziyareti, web.archive.org, 1 lutego 2014 [dostęp 2019-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-01].
  8. Presidency Of The Republic Of Turkey : Grand Duke Henri of Luxembourg at the Çankaya Presidential Palace, web.archive.org, 4 grudnia 2014 [dostęp 2019-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2014-12-04].
  9. Le onorificenze della Repubblica Italiana, www.quirinale.it [dostęp 2019-06-29].
  10. Wayback Machine, web.archive.org, 1 października 2012 [dostęp 2019-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2012-10-01].
  11. Wayback Machine, web.archive.org, 5 listopada 2013 [dostęp 2019-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2013-11-05].
  12. Abdullah Gülün “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı, president.az [dostęp 2019-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2013-11-13] (azer.).
  13. Президент Турецкой Республики удостоен высшей государственной награды Туркменистана, turkmenistan.gov.tm [dostęp 2019-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2013-12-03].
  14. Presidency of the Republic of Turkey : Abdullah GÜL, web.archive.org, 6 maja 2012 [dostęp 2019-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2012-05-06].
  15. Кыргыз Республикасынын Президентинин расмий Интернет сайты, www.president.kg [dostęp 2019-06-29].
  16. Abdullah GÜL : Kazakhstan, www.abdullahgul.gen.tr [dostęp 2019-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-29].
  17. Рабочий график Главы государства, nomad.su [dostęp 2019-06-29].
  18. Universitatea Crestina "Dimitrie Cantemir" isi afirma din nou valoarea obtinand succesiv (2010-2015, 2015-2020) GRAD DE INCREDERE RIDICAT , cel mai inalt calificativ care poate fi acordat unei universitati in Romania.. [w:] UNIVERSITATEA CRESTINA "DIMITRIE CANTEMIR" A ACORDAT TITLUL DE DOCTOR HONORIS CAUSA EXCELENTEI SALE, DL. ABDULLAH GÜL, PRESEDINTELE REPUBLICII TURCIA, AFLAT IN VIZITA OFICIALA IN ROMANIA. [on-line]. ucdc.ro. [dostęp 2022-09-27]. (rum.).

Linki zewnętrzneEdytuj