Achacy Czema (zm. 1565)

Ten artykuł dotyczy wojewody malborskiego. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.

Achacy Czema (Cema von Zehmen) herbu własnego (ur. ok. 1485- zm. 24 maja 1565) – podkomorzy pomorski (19 marca 1517 - 13 października 1531), kasztelan gdański (13 października 1531 - marzec 1546), wojewoda malborski (marzec 1546 - 24 maja 1565), wicewojewoda chełmiński w latach 1545-1546[1], starosta człuchowski, gniewski, kiszporski, starogardzki sztumski[2], członek Rady Prus Królewskich[3], komisarz królewski w Gdańsku w 1524 roku[4].

Achacy Czema
Rodzina Czemowie herbu własnego
Data urodzenia ok. 1485
Data i miejsce śmierci 24 maja 1565
Królewiec
Ojciec Mikołaj Czema
Matka Dorota Bażyńska
Żona

Helena von Merklichenrade

Dzieci

1. Krzysztof
2. Achacy
3. Fabian
4. Katarzyna
5. Anna
6. Helena
7. Barbara
8.Justyna
9. Eufrozyna

Płyta nagrobna Achacego Czemy w Sztumie

W młodości związany z dworem Krzysztofa Szydłowieckiego i z jego oraz Piotra Tomickiego inicjatywy przedstawił w 1523 roku Albrechtowi Hohenzollernowi plan likwidacji zakonu krzyżackiego. Obrońca odrębności Prus Królewskich i przeciwnik unii parlamentarnej z Koroną (zrealizowanej po jego śmierci w 1569 roku). Współtwórca planu sekularyzacji i inkorporacji Inflant do Polski. Zaufany ostatnich Jagiellonów, stronnik i doradca ks. Albrechta[5]. Zwolennik reformacji i zagorzały luteranin. Pochowany w Sztumie.

PrzypisyEdytuj

  1. Urzędnicy Prus Królewskich XV-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Krzysztof Mikulski. 1990, s. 198.
  2. Czaplewski 1921 ↓, s. 213.
  3. Janusz Małłek: Prusy Książęce a Prusy Królewskie w latach 1525-1548. Warszawa 1976, s. 82.
  4. Marian Biskup, O początkach reformacji luterańskiej w Prusach Królewskich, w: Kwartalnik Historyczny R. 100 nr 4 (1993), s. 108.
  5. Małłek 1987 ↓, s. 25.

BibliografiaEdytuj