Adam Dowgird

działacz mniejszości polskiej na Litwie, lekarz

Adam Jan Dowgird (ur. 13 listopada 1913 w Ejragole-Dowgirdowie na Żmudzi, zm. 27 maja 1994 w Białymstoku) – polski lekarz, działacz mniejszości polskiej w Litwie kowieńskiej.

Adam Jan Dowgird
Data urodzenia

13 listopada 1913

Data i miejsce śmierci

27 maja 1994
Białystok

Życiorys

edytuj

Wczesne dzieciństwo spędził w Charkowie, do którego wysłany został przez rząd rosyjski jego ojciec, inżynier pracujący na kolei. W 1919 roku wraz z matką i rodzeństwem powrócił na Litwę do zniszczonego majątku w Dowgirdowie.

W latach 1926-1931 uczęszczał do polskiego gimnazjum w Poniewieżu, po ukończeniu którego zapisał się na Wydział Przyrodniczy Uniwersytetu Witolda w Kownie, a w 1932 roku został studentem medycyny.

Podczas studiów stanął na czele "Zjednoczenia Polaków Studentów Uniwersytetu Witolda Wielkiego", udzielał się też w Polskim Klubie Sportowym "Sparta".

Od wczesnych lat trzydziestych zaangażowany w życie polskiej mniejszości na Litwie, stanął w opozycji młodych wobec władz ZPL "Pochodnia".

Po uzyskaniu dyplomu doktora medycyny w 1938 roku praktykował w Kownie, a po 1940 roku został chirurgiem w Wilnie.

W czasie II wojny światowej członek AK i komendant jej kowieńskiego podokręgu. Od wiosny 1944 roku pracował w Wilnie jako lekarz w więzieniu na Łukiszkach, gdzie wystawiał fałszywe świadectwa medyczne przetrzymywanym tam Polakom.

W 1944 roku uczestniczył w operacji Ostra Brama, po której udało mu się zbiec na Podlasie. W latach 1944–1946 pracował jako lekarz w białostockim oddziale LWP, po czym skierowano go do Hajnówki w celu organizacji tamtejszego szpitala powiatowego, którego został dyrektorem.

W 1953 roku powrócił do Białegostoku, gdzie objął stanowisko dyrektora Wojewódzkiego Szpitala im. J. Śniadeckiego. W 1958 roku doktoryzował się, a po pięciu latach uzyskał habilitację.

Brat Jerzego Dowgirda.

Bibliografia

edytuj
  • Jackiewicz Mieczysław, "Polacy na Litwie 1918-2000" (słownik biograficzny), Warszawa 2003
  • Buchowski Krzysztof, "Polacy w niepodległym państwie litewskim 1918-1940", Białystok 1999
  • Krzysztof Buchowski, Panowie i Żmogusy. Stosunki polsko-litewskie w międzywojennych karykaturach, Białystok: Instytut Historii Uniwersytetu w Białymstoku, 2004, ISBN 83-87881-29-5, OCLC 830566534.
  • Zenon Krajewski, Polacy w Republice Litewskiej 1918-1940, Lublin: Ośrodek Studiów Polonijnych i Społecznych PZKS, 1998, ISBN 83-906321-3-6, OCLC 76247828.

Linki zewnętrzne

edytuj