Otwórz menu główne

Adem Jashari

albański działacz narodowy
Pomnik Adema Jashariego w Prekazie

Adem Shaban Jashari właściwie Fazlli Jashari (ur. 28 listopada 1955 w Prekazie; zm. 6 marca 1998 tamże) – albański działacz narodowy, jeden z komendantów UÇK.

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Syn nauczyciela o imieniu Shaban. Ukończył technikum mechaniczne w Mitrovicy. Od początku lat 90. Adem wraz z braćmi należał do pierwszych Albańczyków, którzy podjęli walkę z policją serbską. Prawdopodobnie należał też do założycieli Armii Wyzwolenia Kosowa (UÇK). Po atakach na serbskie posterunki, jakich dokonywali Albańczycy z rejonu Drenicy 30 grudnia 1991 doszło do pierwszego uderzenia serbskich sił bezpieczeństwa na dom rodziny Jashari w Prekaz, który miał być punktem zbornym dla pierwszych dowódców UÇK. Atakujący dostali się pod silny ostrzał i zdecydowali się wycofać. W 1993 znalazł się w Albanii, gdzie został aresztowany i wkrótce uwolniony[1]. Jashari prawdopodobnie należał do pierwszych bojowników UÇK, którzy w 1993 przeszli szkolenie w Albanii[2].

W 1997 zamieszki, do jakich doszło w Albanii i rozgrabienie tamtejszych magazynów wojskowych pozwoliło dozbroić Albańczyków z rejonu Drenicy. Lokalne dowództwo UÇK ogłosiło ten obszar, jako wolny od Serbów. W tym samym roku sąd serbski skazał zaocznie Jashariego na 20 lat więzienia za prowadzenie działalności terrorystycznej i zabicie policjanta serbskiego. Pierwsza próba schwytania Jashariego przez policję w styczniu 1998 zakończyła się niepowodzeniem. Z początkiem marca 1998 siły serbskie po raz kolejny zaatakowały dom, w którym jak twierdził Belgrad ukrywali się albańscy terroryści. W trakcie trzydniowych walk zginęło 58 osób z rodziny Jashari, w tym Adem i jego starszy brat. Zginął także 13-letni Kushtrim, syn Adema. Jedynym, który ocalał był 11-letni Besarta Jashari. Oględziny ciała Adema Jashariego wskazały, że zginął od strzału w szyję. Kierunek wlotu pocisku wskazywał na samobójstwo.

Albańczycy chcieli, aby ofiary z Prekazu poddano autopsji w obecności ekspertów międzynarodowych, ale nie zgodziły się na to władze serbskie, domagając się szybkiego odebrania zwłok. Wobec braku porozumienia 10 marca jednostka policji dokonała zbiorowego pochówku ciał w pobliżu Donji Prekaz. Następnego dnia krewni zabitych ekshumowali ciała i pochowali je ponownie, zgodnie z tradycją islamską. Żadne z ciał nie nosiło śladów autopsji. Ciała pochowano na cmentarzu, niedaleko od domu, w którym zginęli.

PamięćEdytuj

Zachowany dom rodziny Jasharich, zniszczony w czasie walk 1998 stał się dla Albańczyków muzeum i miejscem narodowych pielgrzymek. Jednym z najpopularniejszych gadżetów w Kosowie po ogłoszeniu niepodległości w lutym 2008 była koszulka z podobizną Jashariego i napisem Bac, u krye (Wujku, zrobione).

W 2008 przez władze Kosowa został uhonorowany pośmiertnie tytułem Bohatera Kosowa. Jego imię nosi Port lotniczy Prisztina, Narodowy Teatr Kosowa oraz stadion w Mitrowicy. Od 2012 pomnik Jashariego stoi w Tiranie. Pamięci Jashariego jest poświęcony monodram Lebita Murtishiego Unë Adem Jashari[3].

PrzypisyEdytuj

  1. James Pettifier, Amanda Vickers, The Albanian Question: Reshaping the Balkans, I.B.Tauris, 2007, s.118
  2. H.Perritt, Kosovo Liberation Army, University of Illinois Press, 2008, s.56
  3. Albanska monodrama ‘‘Ja sam Adem Jashari’’ u Domu hrv. branitelja

BibliografiaEdytuj